Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Jozef Israëlslaan 56
's-Gravenhage, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1924
- Address
- Jozef Israëlslaan 56, Locatie: alleen gebouw op perceel P nummer 8800, Benoordenhout, 2596 AR 's-Gravenhage
- Place
- 's-Gravenhage
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.09066, 4.31836
- Monument number
- 528519
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "30 's Gravenhage" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Markant op de hoek van de Jozef Israëlslaan en het Jozef Israëlsplein gesitueerd pand, oorspronkelijk gebouwd als kantoor annex woonhuis in opdracht van advocaat en procureur en kunstverzamelaar E.G.S. Bourlier in 1924. De bekende Haagse architect ir. J. Limburg tekende voor het ontwerp in sobere Haags expressionistische stijl. De vormentaal van het woonhuis is vergelijkbaar met het Nieuw Stedelijk Gymnasium (nu Maerlant College) dat Limburg in dezelfde wijk en in dezelfde tijd bouwde.
Zeer bijzonder in het pand zijn de gebrandschilderde glas-in-lood ramen ontworpen door kunstenaar Chris J.J. Lebeau (1878-1945). Lebeau, die bekend stond als anarchistisch kunstenaar en zeer veelzijdig werk leverde (vele kunstvormen en technieken zoals batikken, damast, grafische ontwerpen, tekeningen, schilderijen, theaterdecors, glaswerk, glas-in-lood, etc), was verantwoordelijk voor de ramen in de vestibule, gang en de trappenhuizen. Deze elementen zijn allemaal in oorspronkelijke toestand bewaard gebleven.
Op de ontwerptekeningen van architect Limburg staan de lange smalle vensters in de trappenhuizen en vestibule nog niet ingetekend. Voorzichtig kan gesteld worden dat Lebeau verantwoordelijk was voor zowel de invulling van de ramen als de vormgeving en positionering in de gevel.
Omschrijving
Het WOONHUIS ANNEX KANTOOR op haakvormige grondslag met afgeronde hoek bestaat uit drie bouwlagen onder een plat dak. De gevels zijn opgetrokken in metselwerk in Vlaams verband met een hoge plint van donkerrode baksteen en voor het overige een lichte rode baksteen. Het hoofdtrappenhuis steekt als torenvolume (bastion) boven de hoofdmassa uit. De tuin wordt aan de zijde van de Jozef Israëlslaan begrensd door een bakstenen tuinmuur met poort.
De doorgaande, ombuigende gevelwand aan de voorzijde (Jozef Israëlslaan en Jozef Israëlsplein) wordt geleed door vierkante en rechthoekige raamopeningen op de begane grond en eerste verdieping en kleinere rechthoekige raamopeningen op de tweede verdieping waarin de oorspronkelijke stalen ramen met roedeverdeling en enkel glas - voorzien van het originele hang- en sluitwerk. De draaiende delen van de ramen zijn taatsramen. Onder de raamopeningen een kort uitgemetselde onderdorpel. De afgeronde hoek heeft op de begane grond siermetselwerk rondom een smal venster.
De hoofdentree bevindt zich links in de gevel aan de Jozef Israëlslaan in het torenvormige bouwvolume waarbij de verticaliteit benadrukt wordt door de smalle verspringende gevelvlakken en de langwerpige vensters. Boven de toegangsdeur, die in een nis is geplaatst, bevindt zich een kort uitstekende luifel. Tussen de hoofdentree en het achterom in de tuinmuur is een tweede entree tot het huis daterend uit 1986.
De achtergevel karakteriseert zich door het hoge, afgeronde bouwvolume van het trappenhuis, dat vrijwel geheel gesloten is op de smalle vensters met glas-in-lood na.
De gevel aan de tuinzijde is gewijzigd: vernieuwde vensters en gedeeltelijk voorzien van een glazen pui over de gehele hoogte (1986).
Het glas-in-lood door Chris Lebeau kenmerkt zich door het felle kleurgebruik, de Oriëntaalse weergave van de gezichten en de symboliek. De iconografie van de afbeeldingen ('trappen des levens') is onlosmakelijk verbonden aan de functionele stijgpunten in het gebouw:
- links van de hoofdentree bevinden zich drie smalle vensters voor de vestibule met afbeeldingen van mannenkoppen;
- in het hoofdtrappenhuis bevinden zich in trapsgewijze opstelling drie langwerpige vensters waarop afgebeeld de 'trap des levens' met mensfiguren van jong (beneden) tot oud (boven) die een lange trap beklimmen (en de vergankelijkheid en ijdelheid des levens vertegenwoordigen);
- gang (mensfiguren en engelen);
- in het kleine trappenhuis is de trap des levens uitgebeeld in negen lange, zeer smalle vensters waarop acht verschillende menstypen staan afgebeeld met bovenaan de negende, de dood. De figuren zijn gekleed in lange gewaden en dragen een kaars of een fakkel waarvan het licht is voorgesteld als een ontluikende bloemknop.
Het interieur van het pand is gewijzigd (1986) met uitzondering van de vestibule (met tegelwerk van de vloer) en hoofdtrappenhuis, en met behoud van de hoofdopzet.
In het ontwerp van Limburg is de gehele ommuring van de tuin meegenomen met halfrond uitgemetselde fontein, een schuurtje gecombineerd met een pergola (liggers niet oorspronkelijk wel de console tegen de gevel) en een fietsenstalling met getoogde openingen (dichtgezet 1986).
Waardering
Het WOONHUIS ANNEX KANTOOR met ommuring is van cultuur- en architectuurhistorisch belang:
- vanwege de karakteristieke vormgeving en het materiaalgebruik;
- vanwege de uitzonderlijke kwaliteit en in situ gaaf bewaarde gebrandschilderde glas-in-lood ramen van kunstenaar C. Lebeau;
- voor het oeuvre van architect J. Limburg, waarin hij zich, na zijn aanvankelijke op het classicisme geënte ontwerpen, laat beïnvloeden door de expressionistische stroming (Berlage) in de architectuur;
- vanwege de markante situering.
Hoofdvorm, detaillering, toegepast materiaal en het trappenhuis zijn gaaf bewaard.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
A distinctive property situated on the corner of the Jozef Israëlslaan and the Jozef Israëlsplein, originally built as an office and residential building on commission of lawyer and attorney and art collector E.G.S. Bourlier in 1924. The renowned The Hague architect ir. J. Limburg was responsible for the design in sober The Hague expressionist style. The formal language of the residential building is comparable to the Nieuw Stedelijk Gymnasium (now Maerlant College) that Limburg built in the same district and at the same time.
Very special in the property are the stained glass windows designed by artist Chris J.J. Lebeau (1878-1945). Lebeau, who was known as an anarchist artist and produced extremely versatile work (many art forms and techniques such as batik, damask, graphic designs, drawings, paintings, theatre sets, glasswork, stained glass, etc.), was responsible for the windows in the vestibule, corridor and the staircases. These elements have all been preserved in their original condition.
On the design drawings of architect Limburg, the long narrow windows in the staircases and vestibule are not yet drawn. It can cautiously be stated that Lebeau was responsible for both the design of the windows and the shaping and positioning in the facade.
Description
The RESIDENTIAL BUILDING ANNEX OFFICE on an L-shaped ground plan with a rounded corner consists of three storeys under a flat roof. The facades are constructed in brickwork in Flemish bond with a high plinth of dark red brick and for the remainder light red brick. The main staircase projects as a tower volume (bastion) above the main mass. The garden is bounded on the Jozef Israëlslaan side by a brick garden wall with gate.
The continuous, curving facade wall at the front (Jozef Israëlslaan and Jozef Israëlsplein) is articulated by square and rectangular window openings on the ground floor and first floor and smaller rectangular window openings on the second floor in which the original steel windows with glazing bars and single glass - fitted with the original operating and fastening hardware. The moving parts of the windows are casement windows. Below the window openings a short projecting sub-sill. The rounded corner has decorative brickwork around a narrow window on the ground floor.
The main entrance is located on the left in the facade on the Jozef Israëlslaan in the tower-shaped building volume whereby the verticality is emphasised by the narrow recessed facade planes and the elongated windows. Above the access door, which is placed in a niche, is a short projecting canopy. Between the main entrance and the back entrance in the garden wall is a second entrance to the building dating from 1986.
The rear facade is characterised by the tall, rounded building volume of the staircase, which is virtually closed except for the narrow windows with stained glass.
The facade on the garden side has been altered: renewed windows and partly fitted with a glazed front over the full height (1986).
The stained glass by Chris Lebeau is characterised by the bright use of colour, the Oriental rendering of faces and the symbolism. The iconography of the images ('ladder of life') is inseparably connected to the functional climbing points in the building:
- to the left of the main entrance are three narrow windows for the vestibule with depictions of male heads;
- in the main staircase are three elongated windows arranged in a staircase arrangement depicting the 'ladder of life' with human figures from young (below) to old (above) climbing a long staircase (and representing the transience and vanity of life);
- corridor (human figures and angels);
- in the small staircase the ladder of life is depicted in nine long, very narrow windows on which eight different types of humans are depicted with at the top the ninth, death. The figures are dressed in long robes and carry a candle or torch, the light of which is represented as an opening flower bud.
The interior of the property has been altered (1986) with the exception of the vestibule (with tiled floor) and main staircase, while maintaining the main layout.
In Limburg's design the entire enclosure of the garden is included with a half-round mortared fountain, a small shed combined with a pergola (beams not original but the console against the facade is) and a bicycle shed with arched openings (closed off 1986).
Valuation
The RESIDENTIAL BUILDING ANNEX OFFICE with enclosure is of cultural and architectural historical importance:
- because of the characteristic shaping and material use;
- because of the exceptional quality and in situ well-preserved stained glass windows by artist C. Lebeau;
- for the oeuvre of architect J. Limburg, in which he, after his initially classicism-based designs, is influenced by the expressionist movement (Berlage) in architecture;
- because of the distinctive situation.
Main form, detailing, applied material and the staircase are well preserved.
Nearby in the register
- Flatgebouw, Jozef Israëlsplein 10Appartementengebouwunder 1 mi
- Woonhuis, Mauvestraat 56Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Jan van Nassaustraat 107Woonhuisunder 1 mi
- Bijgebouwen kastelen enz., Wassenaarseweg 44Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.