Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij Uilsmahorn
Holwerd, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1911
- Address
- Ternaarderdyk 17, 9151 AD Holwerd (Noardeast-Fryslân 21)
- Place
- Holwerd
- Municipality
- Noardeast-Fryslân
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.37726, 5.92514
- Part of complex
- 529112
- Monument number
- 528045
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft Library
2 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 3 Leeuwarden, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving onderdeel 1: Friese STELPBOERDERIJ met aangebouwde BIJSCHUUR.
Boerderij uit 1911 met aangebouwde bijschuur naar ontwerp van Gebr. J. en J.W. Booijenga te Metslawier en jonger aangebouwd BUSSENHOK. Het geheel opgetrokken uit bruinrode machinale baksteen (gesneden en platvolle kalkmortelvoeg) met siermetselwerk in rode en gele baksteen, banden in (geschilderde) kunstzandsteen en gedekt door een hoog opgaand met pannen en riet gedekt schilddak met (vernieuwd) uilenbord met gesneden makelaar en windwijzer aan achterzijde. Op het voorschild blauwgeglazuurde Friese pannen; op een klein deel der zijschilden en onderlangs het rietdak blauwgeglazuurde Hollandse pannen; topschoorsteen met bord; geprofileerde lijstgoot aan voorzijde; de overige goten eenvoudig uitgevoerd.
WOONGEDEELTE EXTERIEUR. De voorgevel symmetrisch ingedeeld: centraal even uitgemetseld middenrisaliet met aardig bewerkte kajuit met vleugels, sierspant en pirons; beganegronds dubbele houten deuren (die geen functie hebben als toegangsdeur en ook nooit hebben gehad) met glas en gietijzeren deurroosters; stoepplaat van granito; aan weerszijden twee H-vensters onder rondbogen; geknipte loodslabben. In de rechterzijgevel H-raam, stichtingssteentje met opschrift: De eerste steen gelegd door Anna en Maaike D. Hiddema 18 juni 1911, deur (oorspronkelijk dubbel) waarvoor stoep van granito; twee H-vensters onder rondbogen; trommelvelden met kleurig siermetselwerk; in de bekroning ter hoogte van de even uitgemetselde keuken het opschrift ANNO UILSMAHORN 19 + 11. In de linkerzijgevel twee H-vensters. Alle ramen met granito dorpels.
WOONGEDEELTE INTERIEUR. In het interieur zijn ondermeer van belang: de gang met gestukadoorde geprofileerde doorgang en het oorspronkelijke (thans aan het zicht onttrokken) plafond met sjabloonschilderingen op asbest; de beide woonkamers en de onderkelderde opkamer daar tussen, de suitedeuren en de paneeldeuren. Op de zolder (met jufferkap) bevinden zich nog enkele (getoogde) paneeldeuren afkomstig uit de oude boerderij, een kamertje met bedstee, de onderduikruimte en een houten droogrek.
BEDRIJFSGEDEELTE EXTERIEUR. De rechterzijgevel (deur en raam niet origineel) is voorzien van een reeks licht getoogde stalramen; aan het uiteinde aangebouwd plat afgedekt jonger BUSSENHOK met deur, bij het bedrijfsgedeelte passende raamdetaillering en goot op klosjes. In de ten dele herstelde achtergevel onder meer één klein en twee hoge stalramen; alle licht getoogd en met ijzeren verdeling; hoge dubbele schuurdeuren. In de linkerzijgevel royale stalramen in bijpassende trant, eveneens met ijzeren profilering; staldeuren. De gevels verlevendigd door siermetselwerk in gele baksteen.
BEDRIJFSGEDEELTE INTERIEUR. Hier zijn onder meer van belang: de nog herkenbare hoofdindeling en het in 1911 grotendeels hergebruikte zeer zware dekbalkgebint met getrokken telmerken en stijlen op klippen van afbraaksteen.
BIJSCHUUR (lytshûs). De aangebouwde bijschuur (waarvan de oorspronkelijke indeling niet meer aanwezig is) is, evenals de boerderij opgetrokken uit bruinrode baksteen en gedekt door een met blauwe Hollandse pannen belegd schilddak met vernieuwde uilenborden met makelaar aan voor- en achterzijde. In de voorgevel twee royale stalramen; in de linkerzijgevel twee staldeuren; in de achtergevel twee stel dubbele staldeuren en een groot en een klein stalraam; de ramen licht getoogd en met ijzeren profilering. De gevels verlevendigd door siermetselwerk in gele baksteen.
Waardering
De Friese STELPBOERDERIJ uit 1911 met aangebouwde BIJSCHUUR (lytshûs) en jonger aangebouwd BUSSENHOK is van algemeen cultuurhistorisch, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig belang:
- vanwege de ouderdom en de bouw- en gebruiksgeschiedenis;
- vanwege het kenmerkende materiaalgebruik;
- vanwege de sobere maar verzorgde vormgeving en ornamentiek;
- vanwege de herkenbaarheid en de redelijke mate van gaafheid van ex- en interieur;
- vanwege de aanwezigheid van een vrijwel gave plattegrond van het woongedeelte;
- vanwege de aanwezigheid van waardevolle interieuronderdelen;
- vanwege de aanwezigheid van een schuilplaats uit de periode 1940-1945;
- als herkenbare schakel in de ontwikkeling van de Friese boerderijbouw;
- vanwege de monumentale verschijningsvorm in relatie tot de karakteristieke ligging aan de dijk tussen Holwerd en Ternaard;
- vanwege de natuurlijke verweving met het omringende grootse landschap.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description component 1: Frisian STILT FARMHOUSE with attached BARN.
Farmhouse from 1911 with attached barn to the design of Gebr. J. and J.W. Booijenga in Metslawier and later built MILKING PARLOUR. The whole built in brownish-red machine-made brick (cut and full-bed lime mortar joint) with ornamental masonry in red and yellow brick, bands in (painted) artificial stone and covered by a high hipped roof covered with tiles and thatch with (renewed) owl board with carved decorative knob and weathervane on the rear. On the front slope blue-glazed Frisian tiles; on a small part of the side slopes and below the thatched roof blue-glazed Dutch tiles; stack chimney with board; profiled soffit fascia on the front; the remaining gutters simply executed.
RESIDENTIAL SECTION EXTERIOR. The front facade symmetrically arranged: centrally equally rusticated mid-projection with nicely worked captain's cabin with wings, ornamental spandrel and pirons; ground floor double wooden doors (which do not function as an entrance door and never have) with glass and cast iron door grilles; granite doorstep; on either side two H-windows under round arches; cut lead slabs. In the right side facade H-window, foundation stone with inscription: First stone laid by Anna and Maaike D. Hiddema 18 June 1911, door (originally double) with granite doorstep; two H-windows under round arches; drum fields with colourful ornamental masonry; in the crown at the height of the equally rusticated kitchen the inscription ANNO UILSMAHORN 19 + 11. In the left side facade two H-windows. All windows with granite sills.
RESIDENTIAL SECTION INTERIOR. In the interior there are among others of importance: the hallway with stuccoed profiled passage and the original (now concealed) ceiling with stencilled paintings on asbestos; the two living rooms and the undercellared upper room between them, the suite doors and the panel doors. On the attic (with jufferruimte dormer) there are still some (arched) panel doors from the old farmhouse, a small room with alcove bed, the hiding place and a wooden drying rack.
BUSINESS SECTION EXTERIOR. The right side facade (door and window not original) is furnished with a series of slightly arched stable windows; at the end attached later flat-roofed MILKING PARLOUR with door, window detailing matching the business section and gutter on brackets. In the partly restored rear facade among others one small and two large stable windows; all slightly arched and with iron glazing bars; large double barn doors. In the left side facade generous stable windows in matching style, likewise with iron profiling; stable doors. The facades enlivened by ornamental masonry in yellow brick.
BUSINESS SECTION INTERIOR. Here are among others of importance: the still recognizable main layout and the very heavy tie-beam truss largely reused in 1911 with drawn carpenters' marks and posts on footstones of demolition brick.
BARN (lytshûs). The attached barn (of which the original layout is no longer present) is, like the farmhouse, built in brownish-red brick and covered by a hipped roof laid with blue Dutch tiles with renewed owl boards with decorative knob on the front and rear. In the front facade two generous stable windows; in the left side facade two stable doors; in the rear facade two sets of double stable doors and one large and one small stable window; the windows slightly arched and with iron profiling. The facades enlivened by ornamental masonry in yellow brick.
Valuation
The Frisian STILT FARMHOUSE from 1911 with attached BARN (lytshûs) and later built MILKING PARLOUR is of general cultural-historical, architectural-historical and urban planning significance:
- on account of the age and the construction and use history;
- on account of the characteristic use of materials;
- on account of the plain but careful design and ornamentation;
- on account of the recognizability and the reasonable degree of integrity of exterior and interior;
- on account of the presence of a virtually intact ground plan of the residential section;
- on account of the presence of valuable interior components;
- on account of the presence of a hiding place from the period 1940-1945;
- as recognizable link in the development of Frisian farmhouse construction;
- on account of the monumental appearance in relation to the characteristic location on the dike between Holwerd and Ternaard;
- on account of the natural integration with the surrounding grand landscape.
Nearby in the register
- Tuin, Ternaarderdyk bij 17Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Voetgangersbrug, Ternaarderdyk 17Brugunder 1 mi
- Archeologie, Haakma StateArcheologieunder 1 mi
- Archeologie, Tweehof Waaxens (Noardeast-Fryslân 21)Archeologie1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.