Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kunstacademie, Stadhouderskade 86
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Onderwijs en wetenschap
- Function
- Kunstacademie
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1874 - 1875
- Address
- Stadhouderskade 86, 1073 AT Amsterdam
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.35768, 4.89465
- Monument number
- 527848
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
5 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het gebouw van de Rijksacademie van Beeldende Kunsten verrees in 1874-1875 aan de Stadhouderskade naar een eclectisch ontwerp van de toenmalige stadsarchitect B. de Greef (1818-1899). Tegen de oostzijde van de achtergevel is een latere serre-aanbouw geplaatst. In 1954-1958 werd de academie uitgebreid met een aula/expositieruimte, waarvoor G.Th. Rietveld (1888-1964) het ontwerp leverde. De inpandige conciërgewoning bevindt zich in de ZW-hoek van het gebouw. In de achtergevel van het gebouw bevinden zich nog enkele ringen voor de stalling van paarden. In het oostelijk deel van het gebouw bevindt zich een kelder met kleibakken. Het centrale trappenhuis heeft een groot venster in de achterwand; hierin bevond zich een glas-in-loodraam uit 1930 naar een ontwerp van Jaap Weyand. Dit raam ligt thans opgeslagen.
Omschrijving
Het zeven traveeën tellende academiegebouw is opgetrokken op een samengestelde rechthoekige plattegrond met bakstenen gevels op een hardstenen plint. Het gebouw bestaat uit een beletage, een verdieping en een kapverdieping, onder een samenstel van schild- en zadeldaken gedekt met grijze pannen. Aan de linkerzijde bevindt zich een kelderruimte, waarin nog een stenen kuip met kleibakken, in oorsprong ten behoeve van het kunstonderricht. De indeling van de voorgevel is geheel symmetrisch met een centrale toegang in de middenrisaliet en met ter weerszijden drie vensters, gescheiden door bakstenen lisenen. De beletage wordt van de verdieping gescheiden door een hardstenen lijst; de afsluiting van de gevel bestaat uit een houten kroonlijst, gedragen door telkens drie consoles boven de vensters, waartussen guirlandes zijn aangebracht. Op de hoeklisenen en de lisenen van de middenrisaliet staan neo-classicistische vazen van zink. De middenrisaliet wordt afgesloten door een driehoekig fronton. In het metselwerk horizontale banden boven de hardstenen plint, en verdiepte en risalerende velden in muurvlakken en lisenen. De drieledige bijna vierkante vensters op de beletage hebben een twintigruits onderverdeling en colonetten bij de middelste raamstijlen. De atelierramen op de verdieping zijn getoogd en voorzien van een geprofileerde omlijsting met acroteria op de hoeken. Onder de ramen zet de driedeling zich voort in panelen van stucwerk, voorzien van bustes van de zes (eigenlijk zeven) Vrije Kunsten. In de middenrisaliet bevindt zich de toegang tot de centrale hal, uitgevoerd met een bronzen beplating, waarop de beeltenissen van een man en een vrouw staan afgebeeld. Op de begane grond en de verdieping bevinden zich ateliers. De ateliers in de kapverdieping hebben grote dakramen aan de noordzijde. Het in 1926 vernieuwde trappenhuis bevat een bordestrap en een groot verticaal venster in de achtergevel. Tot het eerste bordes zijn de treden van natuursteen; het vervolg van de trap heeft houten treden. In de hal bevindt zich een gedenksteen met de namen van de opeenvolgende directeuren van de voormalige Rijksacademie. De achtergevel is thans gepleisterd en heeft meest zes- en vierruits vensters met tweeruits bovenlicht. Aan de oostzijde bevindt zich een aanbouw met samengesteld dak met lichtkap. In deze serre-aanbouw verder hoge dubbele openslaande tuindeuren met ladderramen en grote bovenlichten en een recente tegelvloer in zwarte en witte tegels, uitgevoerd door de Amerikaanse kunstenaar Soll Lewit. De Rietveld-aanbouw tegen het midden van de achtergevel was oorspronkelijk als expositieruimte in gebruik en is over de gehele lengte voorzien van lichtkappen, waaronder houten lamellen het licht verstrooien. De Rietveld-aanbouw heeft een samengestelde rechthoekige plattegrond. De westelijke gevel heeft de entree in glasgevel met stalen roeden. Een deel van de plafonddekking is uitgevoerd met matglas. De conciërgewoning bevindt zich in het hoofdgebouw ten westen van de Rietveld-aanbouw en is drie traveeën breed.
Waardering
De Rijksacademie van Beeldende Kunsten is wegens architectuur- en cultuurhistorische waarde van algemeen belang als gaaf bewaard en representatief voorbeeld van classicistisch geïnspireerde eclectische bouwkunst en tevens als specifiek voor het kunstonderwijs opgericht bouwwerk. Het was destijds de eerste als zodanig gebouwde 'Rijks-Academie van Beeldende Kunsten tot hoogere opleiding van kunstenaars bestemd' in Nederland. Tevens van belang in het oeuvre van stadsarchitect B. de Greef.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The building of the Rijksacademie van Beeldende Kunsten was erected in 1874-1875 on the Stadhouderskade to an eclectic design by the then city architect B. de Greef (1818-1899). Against the east side of the rear facade is a later greenhouse extension. In 1954-1958 the academy was extended with an auditorium/exhibition space for which G.Th. Rietveld (1888-1964) provided the design. The caretaker's residence is located in the SW corner of the building. In the rear facade of the building there are still some rings for the stalling of horses. In the eastern part of the building is a cellar with clay bins. The central stairwell has a large window in the rear wall; this contained a stained-glass window from 1930 to a design by Jaap Weyand. This window is now in storage.
Description
The academy building, comprising seven bays, is built on a complex rectangular ground plan with brick facades on a hardstone plinth. The building consists of a basement storey, one storey and an attic storey, under a complex of hipped and gabled roofs covered with grey tiles. On the left side is a cellar space, in which there is still a stone tub with clay bins, originally for art education. The arrangement of the front facade is entirely symmetrical with a central entrance in the centre risalit and with three windows on either side, separated by brick pilasters. The basement storey is separated from the storey by a hardstone moulding; the closing of the facade consists of a wooden cornice, supported by three consoles above the windows, between which garlands are placed. On the corner pilasters and the pilasters of the centre risalit stand neo-classical zinc vases. The centre risalit is closed by a triangular pediment. In the brickwork horizontal bands above the hardstone plinth, and recessed and projecting fields in wall surfaces and pilasters. The three-part almost square windows on the basement storey have a twenty-pane subdivision and colonnettes at the middle window mullions. The studio windows on the storey are arched and provided with a moulded frame with acroteria at the corners. Below the windows the three-part division continues in panels of stuccowork, provided with busts of the six (actually seven) Liberal Arts. In the centre risalit is the entrance to the central hall, executed with a bronze lining, on which the likenesses of a man and a woman are depicted. On the ground floor and the storey are studios. The studios in the attic storey have large roof windows on the north side. The stairwell, renewed in 1926, contains a flight of stairs with landings and a large vertical window in the rear facade. Up to the first landing the steps are of natural stone; the continuation of the stairs has wooden steps. In the hall is a commemorative stone with the names of the successive directors of the former Rijksacademie. The rear facade is now plastered and has mostly six- and four-pane windows with two-pane fanlights. On the east side is an extension with complex roof with roof light. In this greenhouse extension further high double French doors with ladder windows and large fanlights and a recent tiled floor in black and white tiles, executed by American artist Sol Lewit. The Rietveld extension against the middle of the rear facade was originally used as an exhibition space and is provided over its entire length with roof lights, beneath which wooden slats diffuse the light. The Rietveld extension has a complex rectangular ground plan. The western facade has the entrance in a glass facade with steel rods. Part of the ceiling covering is executed with frosted glass. The caretaker's residence is located in the main building west of the Rietveld extension and is three bays wide.
Valuation
The Rijksacademie van Beeldende Kunsten is of general importance because of architectural and cultural-historical value as a well-preserved and representative example of classicist-inspired eclectic architecture and also as a building specifically erected for art education. It was at the time the first 'Royal Academy of Fine Arts intended for higher education of artists' built as such in the Netherlands. Also of importance in the oeuvre of city architect B. de Greef.
Nearby in the register
- Woonhuis, Nicolaas Witsenkade 32Woonhuisunder 1 mi
- Villa HeinekenWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Nicolaas Witsenkade 38Woonhuisunder 1 mi
- Bierbrouwerij, Stadhouderskade bij 78Industrieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.