Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Weesperzijde 26
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1887
- Address
- Weesperzijde 26, Locatie: Oost/Watergraafsmeer, 1091 EC Amsterdam
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.35729, 4.90686
- Monument number
- 526996
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In de straatwand opgenomen HERENHUIS in 1887 in Eclectische trant met TUINHUIS in de achtertuin. Het woonhuisis gebouwd naar een ontwerp van A. Salm GBzn. voor H.W. Nijman. Salm ontwierp voor deze ondernemer aan de Weesperzijde op een afgeschuind kavel een rij van vijf herenhuizen, waarbij hij experimenteerde met diverse stijlvormen. In de achtertuin bevindt zich het betonnen tuinhuis daterend uit de periode 1915-1917, dezelfde periode waarin het woonhuis verbouwd werd, naar ontwerp van Salm.
Omschrijving
Op een afgeschuinde rechthoekige plattegrond in grauw/rood bakstenen kruisverband opgetrokken woonhuis, onder een flauw hellende geknikte kap, met aan de (gepleisterde) achterzijde een smalle uitbouw van het trappenhuis. Het drie traveeën tellende a-symmetrisch ingedeelde woonhuis telt vier bouwlagen: souterrain, bel-etage en twee verdiepingen. In het brede deel, rechts, zijn de vensters op alle verdiepingen gevat in een band van natuurstenen sierblokken, sluit- en aanzetstenen. Op de begane grond een geprofileerde hardstenen plint. In de linkertravee de ingang. In het brede rechter deel is het venster van het souterrain geplaatst in een dubbele rij sierblokken. De getoogde strek heeft vijf sierblokken. Voor het venster is een decoratief smeedijzeren hekwerk geplaatst. Boven het souterrain loopt een natuurstenen sierband. Op de bel-etage bevindt zich een, op consoles rustende, houten erker met boven het stolpstel een vijftienruits bovenlicht en boven de flankerende ramen zesruits bovenlichten. De lijsten boven en onder zijn voorzien van decoratief snijwerk. De rechthoekige erker draagt het balkon van de derde bouwlaag. Het balkon heeft een eenvoudige balustrade met verticale spijlen tussen de aanzetposten. In het verdiepte kozijn geven openslaande deuren, met vijftienruits bovenlicht, toegang tot dit balkon. De smalle zijramen hebben zesruits bovenlichten. In het timpaan van de korfboog zijn decoratief gemetselde siertegels aangebracht. Onder de topgevel bevinden zich twee vensters met achtruits bovenlichten en stenen onderdorpels. Het timpaan van de segmentboog boven beide vensters is gepleisterd. De in vieren getrapte topgevel met dekplaten heeft bij de aanzet neo- renaissance contreforts en in de top een decoratief smeedijzeren hijsbalk. Het zoldervenster bevindt zich onder een rondboog. Het linker deel heeft een neo-renaissance entree waarbij de gecanneleerde pilasters een rondboog dragen. De geparketteerde deur heeft een waaiervormig bovenlicht. De sluitsteen, in de vorm van een leeuwenkop, draagt een horizontale lijst met daarboven een dubbel rondboogvenster onder een fronton. Deze aedicula wordt geflankeerd door obelisken op vazen en heeft, net als de entree zelf, vleugelstukken. De driezijdige erker rust op een kuip, uitlopend in een console. De cassetten aan de onderzijde hebben diamantkoppen; kozijnhout en lijstwerk zijn decoratief gesneden. De met zink gedekte naaldspits heeft een rondboog lantaarn met uivormige torenhelm. In de spits bevindt zich een kleine dakkapel onder een eigen, ingesnoerde, naaldspits. Ook de dakkapel heeft een ingesnoerde, sterk overkragende, naaldspits. De achtergevel heeft op de bel-etage een veranda onder een flauw hellend lessenaardak met gesneden lijst op decoratief bewerkte houten staanders.
Van het oorspronkelijke interieur zijn, behalve de oorspronkelijke indeling, nog aanwezig de (gestucte en geschilderde) plafonds, de schouwen, de paneel-, glas- en schuifdeuren inclusief hang- en sluitwerk, de inbouwkasten, de binnen glas-in-lood ramen, enkele met historisch glas en de lambriseringen. Daarnaast heeft het huis een aantal specifieke kenmerken. De marmeren en gemarmerde hal is geheel oorspronkelijk. Het souterrain heeft in de gang een bijzondere tegelvloer en in de ontvangstkamer aan de voorzijde een tegelvloer, een beschilderd balkenplafond en brede schouw. De kamers op de bel-etage en de verdieping daarboven hebben elk een ander plafond met bijpassende schoorsteenmantels. De achterkamer op de beletage heeft een majolica schoorsteenmantel en een dito wastafel. De voorkamer heeft een schoorsteenmantel met colonetten. De overgangen naar de serres op de verdieping worden door respectievelijk een houten (voor) en een smeedijzeren (achter) afhangend fries geaccentueerd. Op de verdieping heeft de voorkamer een marmeren schoorsteenmantel, de achterkamer een schouw met Delfts blauwe haardtegels en een boezem, gedragen door Dorische zuilen. Het trappenhuis met de ingebouwde toiletruimte is geheel oorspronkelijk. Het huis heeft een c.v.-installatie uit de interbellumperiode.
Het drie traveeën brede (gestort) betonnen tuinhuis, oorspronkelijk op een afgeschuinde plattegrond, onder een plat dak heeft centraal dubbele tuindeuren met in het bovenlicht een zesruits roedeverdeling. Dezelfde verdeling hebben de flankerende stolpstellen in het bovenlicht. De panelen onder deze ramen zijn in vakken verdeeld. Eenzelfde verdeling, maar eenvoudiger, heeft de lambrisering aan de binnenzijde.
Waardering
Het herenhuis, met bijbehorend tuinhuis, aan de Weesperzijde uit 1887 is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als gaaf voorbeeld van, door particuliere opdrachtgevers ontwikkelde, rijk gedetailleerde, -zowel qua in- als qua exterieur- neo-renaissance woonhuizen voor de gegoede stand alsmede vanwege de plaats in het oeuvre van de architect A. Salm GBzn. Het woonhuis is stedenbouwkundig van algemeen belang wegens ensemblewaarde als beeldbepalend onderdeel van het laat negentiende-eeuwse rivierfront aan de oostzijde van de Amstel.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
A TOWNHOUSE incorporated into the street frontage, built in 1887 in Eclectic style with a GARDEN HOUSE in the rear garden. The residence was built to a design by A. Salm GBzn. for H.W. Nijman. Salm designed for this entrepreneur on the Weesperzijde on a chamfered plot a row of five townhouses, in which he experimented with diverse stylistic forms. In the rear garden is the concrete garden house dating from the period 1915-1917, the same period in which the residence was renovated, to a design by Salm.
Description
On a chamfered rectangular ground plan, a residence built in grey/red brick in English bond, under a shallow-pitched pitched roof, with a narrow extension of the staircase at the (plastered) rear. The residence, comprising three bays and asymmetrically arranged, has four storeys: basement, bel-étage and two upper storeys. In the broad section, right, the windows on all storeys are set in a band of natural stone decorative blocks, junction and setting stones. On the ground floor a moulded sandstone plinth. In the left bay the entrance. In the broad right section the basement window is placed in a double row of decorative blocks. The arched course has five decorative blocks. In front of the window decorative wrought-iron railings are placed. Above the basement runs a natural stone decorative band. On the bel-étage is located a wooden bay window resting on consoles, above the hip roof a fifteen-pane fanlight and above the flanking windows six-pane fanlights. The mouldings above and below are furnished with decorative carved work. The rectangular bay window supports the balcony of the third storey. The balcony has a simple balustrade with vertical balusters between the setting posts. In the recessed window frame opening doors, with a fifteen-pane fanlight, give access to this balcony. The narrow side windows have six-pane fanlights. In the spandrel of the basket arch decorative laid decorative tiles are applied. Below the top gable are two windows with eight-pane fanlights and stone lintels. The spandrel of the segmental arch above both windows is plastered. The stepped top gable with coping stones has neo-Renaissance buttresses at the base and at the top a decorative wrought-iron hoisting beam. The attic window is located beneath a round arch. The left section has a neo-Renaissance entrance in which the fluted pilasters carry a round arch. The parquetted door has a fan-shaped fanlight. The keystone, in the form of a lion's head, carries a horizontal moulding with above it a double round-arch window beneath a pediment. This aedicula is flanked by obelisks on vases and has, like the entrance itself, wing pieces. The three-sided bay window rests on a plinth, terminating in a console. The cassettes at the underside have diamond heads; window frame wood and mouldings are decoratively carved. The zinc-clad spire has a round-arch lantern with owl-shaped roof covering. In the spire is a small roof dormer beneath its own, constricted, spire. The roof dormer too has a constricted, strongly projecting, spire. The rear facade has on the bel-étage a veranda beneath a shallow-pitched sloped roof with carved moulding on decoratively worked wooden supports.
Of the original interior, apart from the original layout, there remain the (stuccoed and painted) ceilings, the fireplaces, the panelled, glass and sliding doors including hardware, the built-in cupboards, the interior leaded glass windows, some with historic glass and the wainscoting. In addition the house has a number of specific characteristics. The marble and marbled hall is entirely original. The basement has in the corridor a special tiled floor and in the reception room at the front a tiled floor, a painted beam ceiling and broad fireplace. The rooms on the bel-étage and the storey above each have a different ceiling with matching chimneypieces. The back room on the bel-étage has a majolica chimneypiece and a matching washstand. The front room has a chimneypiece with small columns. The transitions to the conservatories on the storey are accented by respectively a wooden (front) and a wrought-iron (rear) hanging frieze. On the storey the front room has a marble chimneypiece, the back room has a fireplace with Delft blue hearth tiles and a bosom supported by Doric columns. The staircase with the built-in toilet facility is entirely original. The house has a central heating installation from the interwar period.
The three bays wide (cast) concrete garden house, originally on a chamfered ground plan, beneath a flat roof has centrally double garden doors with in the fanlight a six-pane glazing bar division. The same division is found in the flanking hip roof windows in the fanlight. The panels below these windows are divided into sections. A similar division, but simpler, is found in the wainscoting on the interior.
Valuation
The townhouse, with accompanying garden house, on the Weesperzijde from 1887 is of general importance by reason of its cultural and architectural-historical value as an intact example of richly detailed neo-Renaissance residences, both in interior and exterior aspects, developed by private commissioners for the well-to-do class, as well as by reason of its place in the oeuvre of architect A. Salm GBzn. The residence is of general urban-planning importance by reason of ensemble value as a visually defining component of the late nineteenth-century riverfront on the east side of the Amstel.
Nearby in the register
- Woonhuis, Weesperzijde 27Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Weesperzijde 28 AWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Weesperzijde 25Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Weesperzijde 24 BWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.