Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Weesperzijde 25
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1887
- Address
- Weesperzijde 25, 1091 EC Amsterdam
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.35739, 4.90700
- Monument number
- 526994
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In de straatwand opgenomen HERENHUIS in 1887 in Eclectische trant gebouwd naar een ontwerp van A. Salm GBzn. voor H.W. Nijman. Salm ontwierp voor deze ondernemer aan de Weesperzijde op een afgeschuinde kavel een rij van vijf herenhuizen. In deze huizen experimenteerde hij met diverse stijlvormen. Rond 1930 is het interieur gedeeltelijk verbouwd in Art Décostijl.
Omschrijving
Op een afgeschuinde rechthoekige plattegrond in grauw/rood bakstenen kruisverband opgetrokken herenhuis onder een flauw hellende, geknikte kap met aan de (gepleisterde) achterzijde een smalle uitbouw van het trappenhuis. Het metselwerk wordt verlevendigd door (kunst)stenen sierbanden (speklagen), sluit- en aanzetstenen. Het drie vensterassen brede a-symmetrische ingedeelde woonhuis telt vier bouwlagen: souterrain, bel-etage en twee verdiepingen. In het rechter, smalle deel bevindt zich de entree, die omlijst wordt door neo-renaissance pilasters met rondboog, waarop weer een gebroken volutenfronton rust. In het fronton bevindt zich een rondboog venster met gietijzeren sierrooster onder een segmentboog met sluitsteen. Op de verdieping geven openslaande deuren toegang tot een rechthoekig Frans balkon met natuurstenen balustrade met een cartouche. Boven het achttienruits bovenlicht zit een segmentboog met siermetselwerk in het timpaan. Onder het balkon is een cartouche met het bouwjaar '1887'.Op de bovenste verdieping bevindt zich een kruiskozijn, onder een rechte strek. Hierboven is de zware, geprofileerde kroonlijst geplaatst. Het brede linkerdeel heeft op de bel-etage een driedelig getoogd, houten kozijn met hardstenen lekdorpel met in de bovenlichten respectievelijk twee keer zesruits en één keer vijftienruits roedenverdeling. De rechthoekige erker heeft aan de onderzijde cartouches met rolwerk en een versierde lijst boven. Het gebogen, gebroken fronton omvat een halve cirkel. De bovenlichten hebben dezelfde roedeverdeling als het kozijn op de bel-etage. Op de bovenste verdieping heeft het kruiskozijn een omlijsting met wangen en een gebogen fronton met een console als sluitsteen. De topgevel is in drieën geleed waarbij de aanzet wordt gevormd door een korfboog met op de hoeken contreforts bestaande uit consoles, blokken, bollen en obelisken. De tweede geleding heeft een rondboog zolderraam onder een driehoekig fronton met rolwerk in de klauwstukken en een en een decoratief smeedijzeren hijsbalk. In de derde geleding is een blinde oculus geplaatst tussen pilasters met voluten als klauwstukken onder een gebogen, gebroken fronton met een vaas als bekroning. De achtergevel heeft de oorspronkelijke vensters en glas-in-lood in het uitgebouwde trappenhuis.
Van het oorspronkelijk interieur zijn, behalve de oorspronkelijke indeling, nog aanwezig de cassettenplafonds, de paneel- en glas- en schuifdeuren inclusief hang- en sluitwerk, inbouwkasten, de tegelvoer in het souterrain, de marmeren gang met dito trap en lambrisering en geelkoperen staafleuning, de glas-in-lood binnenramen en de schoorsteenmantel op de verdieping. Voorts uit deze periode zijn een deel van de schouw op de tweede verdieping en een bediendenkast op zolder. Boven de gepleisterde lambriseringen van de gangen lopen gesjabloneerde banden.
Rond 1930 zijn de houten lambriseringen en de omlijstingen van de deuren veranderd, in een stijl passend bij de nieuwe marmeren schouwen op de bel-etage en de verdieping. In deze periode kreeg het souterrain een nieuwe lambrisering. De toiletten in het oorspronkelijke trappenhuis hebben deels oorspronkelijke, deels Art Déco-tegels en een oorspronkelijke installatie. De meeste deuren en veel andere onderdelen van de betimmering vertonen nog de eerste afwerklaag in de kleuren donkergroen, bruin en oker, waarbij soms vergulde biesjes zijn geschilderd. In de badkamer met gedeeltelijk de inrichting van 1930, bevindt zich een lichtkoker waarvan het glas-in-lood gedeeltelijk bewaard is gebleven.
Waardering
Het herenhuis aan de Weesperzijde uit 1887 is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als gaaf voorbeeld van, door particuliere opdrachtgevers ontwikkelde, rijk gedetailleerde -zowel qua in- als qua exterieur- neo-renaissance woonhuizen voor de gegoede stand alsmede vanwege de plaats in het oeuvre van de architect A. Salm GBzn. Het woonhuis is stedenbouwkundig van algemeen belang wegens ensemblewaarde als beeldbepalend onderdeel van het laat negentiende-eeuwse rivierfront aan de oostzijde van de Amstel.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
A TOWNHOUSE incorporated into the street façade, built in 1887 in Eclectic style to a design by A. Salm GBzn. for H.W. Nijman. Salm designed for this entrepreneur on the Weesperzijde on a chamfered plot a row of five townhouses. In these houses he experimented with diverse stylistic forms. Around 1930 the interior was partially reconstructed in Art Deco style.
Description
A townhouse constructed on a chamfered rectangular plan in grey/red brickwork laid in cross bond, with a gently sloping, broken roof, and on the (rendered) rear elevation a narrow extension housing the staircase. The brickwork is enlivened by (artificial) stone decorative bands (speckled courses), closing and setting-out stones. The house, which is three window bays wide and asymmetrically arranged, comprises four storeys: basement, bel-étage and two upper storeys. In the right, narrow section is the entrance, framed by neo-renaissance pilasters with round arch, upon which rests a broken volute pediment. In the pediment is a round-arch window with cast-iron ornamental grille beneath a segmental arch with closing stone. On the upper storey glazed doors provide access to a rectangular French balcony with natural stone balustrade with a cartouche. Above the eighteen-pane fanlight is a segmental arch with ornamental brickwork in the tympanum. Below the balcony is a cartouche with the building year '1887'. On the uppermost storey is a cross window, beneath a straight string course. Above this is the heavy, profiled cornice. The wide left section has on the bel-étage a three-part arched, wooden frame with hardstone drip moulding with in the fanlights respectively two times six-pane and one time fifteen-pane glazing bars. The rectangular oriel has at the base cartouches with scrollwork and a decorated moulding above. The curved, broken pediment encompasses a semicircle. The fanlights have the same glazing bar pattern as the frame on the bel-étage. On the uppermost storey the cross window has a surround with pilaster wings and a curved broken pediment with a console as closing stone. The apex gable is divided into three sections, the base of which is formed by a basket arch with at the corners buttresses consisting of consoles, blocks, balls and obelisks. The second division has a round-arch attic window beneath a triangular pediment with scrollwork in the corner pieces and a decorative wrought-iron hoisting bracket. In the third division is a blind oculus placed between pilasters with volutes as corner pieces beneath a curved, broken pediment with a vase as crown. The rear elevation retains the original windows and stained glass in the extended staircase housing.
Of the original interior, in addition to the original layout, the following remain: cassette ceilings, panelled and glass and sliding doors including hinges and locks, built-in cupboards, tiled floor in the basement, marble corridor with matching staircase and wainscoting and brass stair rail, stained-glass inner windows, and the chimneypiece on the upper storey. Also from this period are part of the hearth on the second storey and a servants' cupboard in the attic. Above the rendered wainscoting of the corridors run stencilled bands.
Around 1930 the wooden wainscoting and the door surrounds were altered in a style appropriate to the new marble chimneypieces on the bel-étage and the upper storey. In this period the basement acquired new wainscoting. The toilets in the original staircase have partly original, partly Art Deco tiles and an original installation. Most doors and many other betimming components still show the first finish coat in the colours dark green, brown and ochre, sometimes with gilded piping painted over. In the bathroom with partly the fixtures from 1930, there is a light shaft of which the stained-glass section is partly preserved.
Valuation
The townhouse on the Weesperzijde from 1887 is of general importance for its cultural and architectural historical value as a well-preserved example of richly detailed—both in interior and exterior—neo-renaissance residences for the affluent class developed by private patrons, and also for its place in the oeuvre of architect A. Salm GBzn. The residence is of general urban-planning importance due to its ensemble value as an image-defining component of the late nineteenth-century riverfront on the east side of the Amstel.
Nearby in the register
- Woonhuis, Weesperzijde 24 BWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Weesperzijde 27Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Weesperzijde 26Woonhuisunder 1 mi
- De IJsbrekerHorecaunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.