Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Weesperzijde 19 A
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1880 - 1890
- Address
- Weesperzijde 19 A, 1091 EB Amsterdam (and others)
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.35784, 4.90659
- Monument number
- 526989
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
5 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Ensemble van vier HERENHUIZEN, gebouwd omstreeks 1880-1890 in de trant van het Eclecticisme. De herenhuizen maken deel uit van het oostelijk negentiende-eeuwse rivierfront aan de Amstel, Weesperzijde, aan het eind van de negentiende eeuw ontwikkeld door particuliere bouwondernemers. De aaneengesloten huizen bevinden zich op de kop van het bouwblok op de hoek met de Eerste Boerhaavestraat.
Omschrijving
Ensemble van vier woonhuizen, elk drie vensterassen breed, in kruisverband opgetrokken onder (afgeplatte) schilddaken. De plattegrond is een afgeschuinde rechthoek. De vier woonhuizen vormen samen een bouwkundige eenheid, maar een symmetrie-as is niet aanwezig. Elk woonhuis is vierlagig: souterrain, bel-etage en twee verdiepingen. De ornamenten zijn in pleisterwerk uitgevoerd. De vensters en portieken zijn licht getoogd.
De vier huizen hebben een rusticabasis en een doorlopende kroonlijst met fries op de hoeken gedragen door kolossale blokpilasters, de blokken per laag verspringend. Het basement en de pilasters zijn gebouchardeerd. Het basement in blokverband beslaat het souterrain en de bel-etage, waarbij ieder afzonderlijk huis hoekpilasters heeft, voorzien van spaarvelden met rozetten en bas-reliëfs. De middelste vier pilasters dragen een halfcirkelvormig ornament. De plint is uitgevoerd in hardsteen. De overgang naar de verdieping wordt gemarkeerd door een geprofileerde waterlijst. Op de verdiepingen zijn de middelste vensterassen omlijst waarbij de eerste verdieping een eenvoudige omlijsting heeft met boven het bovenlicht van de openslaande balkondeuren een paneel met rozet. Het balkon rust op consoles uitlopende in een triglief met regula en guttae, behangen met een festoen (de smeedijzeren balkonhekken op nummers 16-17 zijn bollend). De omlijsting van de tweede verdieping heeft een Corintische pilasterstelling, waarbij het gekorniste hoofdgestel samenvalt met dat van de hele eenheid en de voet van de pilaster in rolwerk uitloopt. De twee middelste huizen hebben aan weerszijden van de balkons schuifvensters met gepleisterde sluitstenen in de strekken. Op de tweede verdieping heeft het centrale venster onder het bovenlicht openslaande ramen. De flankerende vensters op de eerste verdieping hebben aan de onderzijde een paneel met rozet, die op de tweede een band met acanthusbladeren op de hoeken en in het midden een rozet. De asymmetrisch geplaatste portieken hebben hardstenen trappen en onderdorpels, twee deuren (nummer 16 heeft maar één deur) onder bovenlichten en een vlakke zoldering. Nummer 18 heeft paneeldeuren met sierroosters en de oorspronkelijke gecanneleerde middenstijl met acanthusbladeren. De schuiframen van de bel-etage rusten op hardstenen onderdorpels op consoles van acanthusbladeren. De souterrainramen zijn eenvoudige draairamen. Huisnummer 19 heeft in de met gesmoorde oude holle pannen gedekte kap een dakkapel met gebogen fronton, gecanneleerde omlijsting, hijsbalk en houten klauwstukken; nummer 18 en 17 zijn voorzien van een driehoekig fronton (nummer 18 ook met gesmoorde oude holle pannen), terwijl nummer 17 een zinken bedekking op het afgeplatte schilddak heeft en weer een gebogen fronton boven de dakkapel. Alle dakkapellen hebben een hijsbalk.
De zijgevel heeft net als de voorgevel een pilasterstelling en basement in gebouchardeerd blokverband, een plint en een hoofdgestel met paneelfries. De middelste twee vensterassen zijn gevat in een omlijsting, bekroond door een dubbele dakkapel met gecanneleerde zijdelen, onder een driehoekig fronton. De plaatsing van de kozijnen, links smaller en dichter op elkaar, is asymmetrisch. De kozijnen op de bel-etage, twee in het midden en twee rechts, hebben hardstenen onderdorpels als aan de voorzijde. Links bevinden zich twee deuren onder bovenlichten in ondiepe portieken. De vensters op de verdiepingen, aan weerszijden van de omlijsting hebben dezelfde detaillering als de flankerende vensters aan de voorzijde. De vijfde vensteras is in zijn geheel blind met diagonalen in bas-reliëf in de pleisterlaag. De detaillering van de vensters binnen de omlijsting is op de eerste verdieping als die van de andere vensters op deze verdieping. De omlijsting zelf is eenvoudig en heeft op de tweede verdieping, met T-vensters, een blokverband. De kroonlijst tussen de eerste en tweede verdieping heeft palmetten akroteria. De tuitgevels aan de achterzijde zijn, voorzover niet ingebouwd, gepleisterd in blokverband.
In het interieur hebben sommige kamers stucplafonds uit de bouwtijd, met name nummer 16, de bovenste twee bouwlagen en nummer 18 bel-etage.
Waardering
Het rijk getailleerde ensemble van vier herenhuizen aan de Weesperzijde uit de jaren tachtig van de negentiende eeuw is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als gaaf voorbeeld van, door particuliere opdrachtgevers ontwikkelde, rijk gedetailleerde, eclectische woonhuizen, zowel wat betreft het in- als het exterieur, voor de gegoede stand. De woonhuizen zijn stedenbouwkundig van algemeen belang als beeldondersteunend onderdeel van het laat negentiende-eeuwse rivierfront aan de oostzijde van de Amstel.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Ensemble of four MANSIONS, built around 1880-1890 in the style of Eclecticism. The mansions form part of the eastern nineteenth-century riverfront on the Amstel, Weesperzijde, developed at the end of the nineteenth century by private building contractors. The adjoining houses are located at the corner of the building block at the intersection with Eerste Boerhaavestraat.
Description
Ensemble of four residential houses, each three window bays wide, built in English bond under (flattened) hipped roofs. The floor plan is a chamfered rectangle. The four residential houses together form a single architectural unit, but no axis of symmetry is present. Each residential house has four storeys: basement, piano nobile and two upper floors. The ornaments are executed in plasterwork. The windows and porticoes are all rounded.
The four houses have a rusticated base and a continuous cornice with frieze on the corners supported by colossal block pilasters, the blocks staggered per storey. The basement and pilasters are bush-hammered. The basement in block bond covers the basement and piano nobile, with each individual house having corner pilasters, provided with field panels with rosettes and bas-reliefs. The central four pilasters support a semicircular ornament. The plinth is executed in ashlar. The transition to the upper floor is marked by a profiled drip moulding. On the upper floors the central window bays are framed, with the first floor having a simple moulding and above the fanlight of the opening balcony doors a panel with rosette. The balcony rests on consoles ending in a triglyph with regula and guttae, hung with a festoon (the wrought-iron balcony railings at numbers 16-17 are convex). The moulding of the second floor has a Corinthian pilaster arrangement, with the corniced main entablature coinciding with that of the entire unit and the base of the pilaster ending in scrollwork. The two central houses have sash windows with plastered corner stones in the stretches on either side of the balconies. On the second floor the central window has opening windows below the fanlight. The flanking windows on the first floor have a panel with rosette at the bottom; on the second floor a band with acanthus leaves at the corners and a rosette in the middle. The asymmetrically placed porticoes have ashlar steps and threshold stones, two doors (number 16 has only one door) under fanlights and a flat ceiling. Number 18 has panel doors with decorative grilles and the original fluted central mullion with acanthus leaves. The sash windows of the piano nobile rest on ashlar threshold stones on consoles of acanthus leaves. The basement windows are simple casement windows. House number 19 has in the roof covered with recessed old hollow tiles a dormer window with curved pediment, fluted moulding, hoist beam and wooden claw pieces; numbers 18 and 17 are fitted with a triangular pediment (number 18 also with recessed old hollow tiles), while number 17 has a zinc covering on the flattened hipped roof and again a curved pediment above the dormer. All dormer windows have a hoist beam.
The side elevation has, like the front elevation, a pilaster arrangement and basement in bush-hammered block bond, a plinth and a main entablature with panel frieze. The central two window bays are set within a moulding, crowned by a double dormer with fluted side sections, under a triangular pediment. The placement of the windows, narrower and closer together on the left, is asymmetrical. The windows on the piano nobile, two in the centre and two on the right, have ashlar threshold stones as on the front. On the left are two doors under fanlights in shallow porticoes. The windows on the upper floors, on either side of the moulding, have the same detailing as the flanking windows on the front. The fifth window bay is entirely blind with diagonals in bas-relief in the plaster layer. The detailing of the windows within the moulding is on the first floor as that of the other windows on this floor. The moulding itself is simple and has, on the second floor with T-windows, a block bond. The cornice between the first and second floors has palmette acroteria. The spout gables at the rear are, insofar as not built in, plastered in block bond.
In the interior some rooms have stucco ceilings from the period of construction, particularly number 16, the upper two storeys and number 18 piano nobile.
Evaluation
The richly detailed ensemble of four mansions on the Weesperzijde from the eighteen-eighties is of general importance for its cultural-historical and architectural value as an intact example of, developed by private commissioners, richly detailed, eclectic residential houses, both as regards interior and exterior, for the well-to-do class. The residential houses are of general urban planning importance as an image-supporting component of the late nineteenth-century riverfront on the east side of the Amstel.
Nearby in the register
- Woonhuis, Weesperzijde 20 2Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Weesperzijde 21 HWoonhuisunder 1 mi
- De IJsbrekerHorecaunder 1 mi
- Woonhuis, Weesperzijde 24 BWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.