Rijksmonumentenregister · Netherlands
Watertoren
Nieuwegein, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Nutsbedrijf
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1911
- Address
- Hooglandse Jaagpad 5, 3434 NV Nieuwegein
- Place
- Nieuwegein
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.01600, 5.07309
- Monument number
- 526781
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1883 map "13. Vianen (1883)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In 1911 werd naar ontwerp van constructuur F.J. Stulemeyer & cc. een WATERTOREN gebouwd aan het Hooglandse Jaagpad langs de Hollandse IJssel. Opdrachtgever was het gemeentelijke waterleidingbedrijf van IJsselstein. De toren was oorspronkelijk onderdeel van een groter complex dat bestond uit een gasfabriek met twee dienstwoningen. Thans resteren alleen nog de dienstwoningen en de watertoren. De overige bestaande bebouwing is later toegevoegd. De constructie van de toren bestaat uit een door de belg Dumas ontwikkeld systeem van betonnen bouwsegmenten die ter plekke in elkaar werden gezet. De wapening bevindt zich tussen de blokken in. In België waren de rechten van dit systeem in handen van Monnoyer uit Brussel, in Nederland van Stulemeyer uit Breda. Deze toren en die van Oudewater zijn de enige torens in Nederland die volgens dit systeem zijn vervaardigd. De toren van Oudewater is echter in 1966 gesloopt. Na een grenswijziging in 1990 staat de toren thans op het grondgebied van Nieuwegein. De toren is in 1997 voorzien van een nieuwe beschermlaag.
Omschrijving
De watertoren aan de Hooglandse Jaagpad heeft een cirkelvormige plattegrond en bestaat uit een zich verjongende toren met uitgekraagde reservoirbekroning dat voorzien is van een plat dak. De toren is 28,5 meter hoog en heeft aan de voet een diameter van 7,25 meter. Tegen de schacht en de uitkragende reservoirbekroning zijn verticale ribben aangebracht. Tussen de ribben bevinden zich paarsgewijs aan vier zijden smalle verticale vensters.
De voet van de toren is omgeven door een achtkantige aanbouw onder een plat dak. De aanbouw is opgebouwd uit betonnen rechthoekige blokken. Door aanbouwen van recente datum is deze achtkantige vorm voor een groot deel aan het oog onttrokken. De laatst genoemde aanbouwen vallen buiten de bescherming. Het waterreservoir is te bereiken via een stenen spiltrap die zich in een hoge hal op de eerste verdieping bevindt. De ruimte onder het reservoir geeft zicht op de vloer. Het betonnen reservoir is van het type vlakbodem en heeft een inhoud van 150m3. De bodem van het reservoir wordt gedragen door straalsgewijs aangebrachte betonnen balken die de druk naar de ribben op de muren van de schacht overbrengen.
Waardering
De watertoren te IJsselstein uit 1911 is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorisch waarde als landelijk zeldzaam voorbeeld van een watertoren gebouwd volgens het systeem Dumas. De toren is van cultuurhistorisch belang vanwege de functie en tevens van beeldbepalende waarde vanwege de ligging langs de Hollandsche IJssel.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
In 1911, a WATER TOWER was built to the design of engineer F.J. Stulemeyer & cc. along the Hooglandse Jaagpad beside the Hollandse IJssel. The client was the municipal water company of IJsselstein. The tower was originally part of a larger complex consisting of a gas factory with two service dwellings. Now only the service dwellings and the water tower remain. The other existing buildings were added later. The tower's construction consists of a system of concrete building segments developed by the Belgian Dumas, which were assembled on site. The reinforcement is located between the blocks. In Belgium the rights to this system were held by Monnoyer of Brussels, in the Netherlands by Stulemeyer of Breda. This tower and that of Oudewater are the only towers in the Netherlands constructed according to this system. However, the Oudewater tower was demolished in 1966. Following a boundary change in 1990, the tower now stands on the territory of Nieuwegein. The tower was provided with a new protective layer in 1997.
Description
The water tower on the Hooglandse Jaagpad has a circular floor plan and consists of a tapering tower with a corbelled reservoir crown fitted with a flat roof. The tower is 28.5 metres high and has a diameter of 7.25 metres at the base. Vertical ribs are fitted against the shaft and the corbelled reservoir crown. Between the ribs are narrow vertical windows in pairs on four sides.
The base of the tower is surrounded by an octagonal extension under a flat roof. The extension is constructed from concrete rectangular blocks. Recent additions have concealed much of this octagonal form from view. The latter-mentioned extensions fall outside the protected area. The water reservoir is reached via a stone spiral staircase located in a tall hall on the first storey. The space beneath the reservoir provides a view of the floor. The concrete reservoir is of the flat-bottomed type and has a capacity of 150 m³. The floor of the reservoir is supported by concrete beams arranged radially, which transfer the load to the ribs on the walls of the shaft.
Valuation
The water tower at IJsselstein from 1911 is of general importance due to its architectural-historical value as a regionally rare example of a water tower built according to the Dumas system. The tower is of cultural-historical importance due to its function and also of image-determining value due to its location beside the Hollandse IJssel.
Nearby in the register
- Molen, Geinoord 10Industrie- en poldermolenunder 1 mi
- Boerderij, Geinoord 12Boerderijunder 1 mi
- BouwhuisBijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Toegangshek en brug aan opritTuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.