TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Werk-woonhuis, Marktveld 34

Vught, Noord-Brabant, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Werk-woonhuis
Category
onroerend gebouwd
Built (approximately)
1750 - 1865
Address
Marktveld 34, 5261 EB Vught (and others)
Place
Vught
Province
Noord-Brabant
Country
Netherlands
Coordinates
51.65882, 5.29958
Monument number
526753

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries

5 historical maps cover this location, the earliest the 1736 map "Flanders or the Austrian Netherlands." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

Dubbel WOONHUIS met aangebouwde WERKPLAATS, daterend van XVIIB-1865. Het huis ligt aan de markt in het centrum van het dorp en is gebouwd in Ambachtelijk-traditionele stijl. Het huis heeft bijzondere historische betekenis vanwege de omstandigheid dat hier blijkens een gedenksteen in het plaveisel vóór het huis in 1765 I.J.A. Gogel, de eerste Nederlandse minister van Financiën en grondlegger van het Nederlandse belastingsysteem, is geboren. De aanbouw uit 1865 is tot 1924 de werkplaats van de Gebrs. De Kort, Ateliers voor Christelijke Kunst geweest. Tot de belangrijkste vertegenwoordigers van deze Vughtse kunstenaarsfamilie die hier hebben gewoond en gewerkt, behoren de beeldhouwers Willem de Kort (1829-1876) en Guilliam de Kort (1854-1924).

Omschrijving

Eenlaags, aan het Marktveld tweelaags, gepleisterd en wit geschilderd pand onder schilddak. Langs de Torenstraat en haaks op het woonhuis ligt een langgerekt smal, eenlaags bouwlid onder aangekapt zadeldak met dakschild aan uiteinde. Het dakschild aan het Marktveld is gedekt met gesmoorde Hollandse pannen, de overige dakschilden hebben voornamelijk rode Hollandse pannen, terwijl de werkplaats aan de Torenstraat geheel met gesmoorde Hollandse pannen is gedekt, aan de tuinzijde gemengd met rode. De kepers zijn voorzien van vorstpannen. Centraal op de nok van het woonhuis staat een grote gemetselde schoorsteen. De 7-assige gepleisterde façade is uitgevoerd als ingezwenkte lijstgevel. Deze is boven een lage, grijs geschilderde plint geheel van schijnvoegen voorzien waardoor een blokverband wordt gesuggereerd. De linker woning (nr. 36) beschikt over een dichte paneeldeur met gedeeld bovenlicht, voorzien van smeedijzeren tralies, met links daarnaast één en rechts twee zesruits vensters, voorzien van schuiframen en dubbele opgeklampte luiken. De rechter woning (nr. 34) heeft uiterst rechts een dichte paneeldeur met gedeeld bovenlicht met links twee zesruits vensters, voorzien van schuiframen en dubbele opgeklampte luiken. De vensters hebben hardstenen lekdorpels. De voorgevel heeft op de verdieping 5 identieke vensters als beneden en is, na te zijn ingezwenkt, bekroond met een geprofileerde, deels houten kroonlijst. Deuren en luiken zijn standgroen geschilderd, kozijnen, ramen en kroonlijst wit. De linker zijgevel is boven de lage, grijs geschilderde plint weliswaar gepleisterd en wit geschilderd, maar ontbeert de aanduiding van een blokverband. Hier, aan de Torenstraat, bevinden zich aaan weerszijden van een dichtgezette deur telkens twee zesruits vensters, voorzien van schuiframen en dubbele opgeklampte luiken. De ramen hebben met uitzondering van het raam uiterst rechts op de hoek, dat vernieuwd is, middenklosjes. De vensters in deze gevel zijn in tegenstelling tot die van de voorgevel niet voorzien van hardstenen lekdorpels. Geheel links bevindt zich in de lage plint een klein keldervenster. Dit keldervenster en het erboven gelegen venster maken feitelijk deel uit van de aanbouw, maar zijn visueel bij het voorhuis getrokken. Een eenvoudig geprofileerde pleisterlijst met een bakgoot sluit de zijgevel af, die verder nog is voorzien van kleine staafankers. Het linker zijdakschild is op zolderniveau voorzien van een grote dakkapel met vier zesruits draairamen onder plat dak. Het achterdakschild heeft een dakkapel met twee draairamen met kruisroeden. De blinde rechter zijgevel bestaat geheel uit gele IJsselsteen. De achtergevel is in 1968 deels vernieuwd. De uit 1865 daterende aanbouw langs de Torenstraat is boven een smalle gepleisterde plint opgetrokken uit oranje handvormbaksteen in kruisverband. Zes toogvormig gesloten raam- en deuropeningen ritmiseren de lange zijgevel. De strekken zijn gemetseld uit radiaalsteen. Die van de (voormalige) inrijpoorten zijn breder dan die van de vensters. De twee vensters uiterst links zijn voorzien van een mogelijk oorspronkelijke gepleisterde dichtzetting. Daarnaast een inrijpoort met dubbele deur, voorzien van ruiten in het deel juist onder de aanzet van de toog, vervolgens twee vensters, voorzien van bakstenen lekdorpels, aan weerszijden van een in een veelruitsvenster gewijzigde inrijpoort. Onder de Brabantse goot eenvoudige korte staafankers. Op het dak uiterst rechts een kleine dakkapel met twee zesruits draairamen onder plat dak. Op de nok nabij het voorhuis een gemetselde schoorsteen. De dun gepleisterde achtergevel heeft uiterst rechts een getoogde deuropening met lunetvormig tweedelig bovenlicht boven een oude deur met dito hang- en sluitwerk. Centraal onder de goot zit een dubbel draairaam met ijzeren roeden en tweemaal negen ruiten. De lange gevel aan de tuinzijde heeft drie soortgelijke hooggeplaatste ramen en uiterst rechts een getoogd poortje. Een schoorsteen rijst op vanaf de dakvoet.

Inwendig is de oude indeling grotendeels bewaard gebleven. Achter de voordeuren bevindt zich een lange gang die belegd is met witmarmeren en zwarte tegels in drie stroken. Stucplafonds met bladmotieven langs de wanden, die deels uit gips en riet bestaan. Op nr. 34 een woonkamer met grijs marmeren schoorsteenmantel (XIXB). Vernieuwd verlaagd plafond, oude bedstee en kast. Achter in het huis een keuken met schouw uit XIXd met geprofileerde stijlen en groen geglazuurde tegeltjes in schouwbalk. Laat negentiende-eeuws balkenplafond met kraalprofiel. Dito kozijn met geprofileerde panelen en stijlen. Op de verdieping een grote slaapkamer met bedstee. Op zolder een A-spant met pen- en gatverbindingen, ca. 1865, verder veel hergebruikt hout, eiken en rondhout. Onbeschoten kap. Twee uit IJsselsteen gemetselde schoorstenen. Op de trap naar de verdieping is juist een deel van een eenzijdig overstekend dekbalkgebint uit gezaagd eiken met twee schoren en houten pen- en gatverbindingen zichtbaar, dat in de voorgevel waarschijnlijk is opgelegd. Op de verdieping diverse oude opgeklampte deuren met oud hang- en sluitwerk. De kelder onder nr. 34 is dichtgestort, de opkamer gewijzigd. Nr. 36 heeft eveneens een grijs marmeren schoorsteenmantel; de kelder heeft een houten balkenplafond.

Vóór het huis in het plaveisel een hardstenen gedenksteen. De tekst luidt: "In dit huis is geboren Isaak Jan Alexander Gogel (1765-1821) De eerste Nederlandse minister van financiën en grondlegger van ons moderne belastingstelsel".

Waardering

Het dubbel woonhuis uit XVIIB-1865 is van algemeen belang. Het pand heeft cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een dubbel woonhuis met werkplaats. Het is historisch van betekenis als geboortehuis van de eerste Nederlandse minister van financiën Gogel en als woon- en werkplaats van de Vughtse kunstenaarsfamilie De Kort die een rol gespeeld heeft bij de emancipatie van de katholieken in Nederland. Het pand heeft architectuurhistorische waarde vanwege de in- en uitwendig gaaf behouden hoofdstructuur en het traditioneel materiaalgebruik alsmede vanwege onderdelen van het interieur. Het vormt door zijn ligging aan de markt in de kom van het dorp bovendien een ensemble.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

Double DWELLING with adjoining WORKSHOP, dating from second half of the 18th century-1865. The house is located on the market square in the centre of the village and is built in Craft-traditional style. The house has special historical significance due to the circumstance that, as evidenced by a commemorative stone in the pavement in front of the house, I.J.A. Gogel, the first Dutch Minister of Finance and founder of the Dutch tax system, was born here in 1765. The extension from 1865 was the workshop of the Gebrs. De Kort, Ateliers voor Christelijke Kunst (Workshops for Christian Art) until 1924. Among the most important representatives of this Vught artist family who lived and worked here are the sculptors Willem de Kort (1829-1876) and Guilliam de Kort (1854-1924).

Description

Single storey, two storeys at the Marktveld, rendered and painted white building under a hipped roof. Along the Torenstraat and perpendicular to the dwelling house lies an elongated narrow single storey building component under an attached gabled roof with roof panel at the end. The roof panel at the Marktveld is covered with eaves-covered Hollandse tiles, the remaining roof panels are predominantly red Hollandse tiles, while the workshop at the Torenstraat is entirely covered with eaves-covered Hollandse tiles, mixed with red on the garden side. The rafters are furnished with frost tiles. Centrally on the ridge of the dwelling house stands a large brick chimney. The 7-bay rendered facade is executed as a recessed cornice-topped facade. This is above a low, grey-painted plinth entirely provided with false joints suggesting a block bond. The left dwelling (no. 36) has a solid panelled door with divided fanlight, furnished with wrought-iron grilles, with one six-pane window to the left and two to the right, furnished with sash windows and double hinged shutters. The right dwelling (no. 34) has a solid panelled door with divided fanlight at the far right with two six-pane windows to the left, furnished with sash windows and double hinged shutters. The windows have stone sills. The front facade has on the storey 5 identical windows as below and is, after being recessed, crowned with a profiled, partly wooden cornice. Doors and shutters are painted standard green, window frames, sashes and cornice white. The left side facade is above the low, grey-painted plinth admittedly rendered and painted white, but lacks the indication of a block bond. Here, at the Torenstraat, there are two six-pane windows on either side of a blocked door, furnished with sash windows and double hinged shutters. The sashes, with the exception of the sash at the far right on the corner, which is renewed, have centre glazing bars. The windows in this facade, in contrast to those of the front facade, are not furnished with stone sills. At the far left in the low plinth is a small basement window. This basement window and the window above it actually form part of the outbuilding, but are visually associated with the front house. A simply profiled plaster moulding with a roof gutter closes off the side facade, which is further furnished with small bar anchors. The left side roof panel is furnished at attic level with a large dormer window with four six-pane casement windows under a flat roof. The rear roof panel has a dormer window with two casement windows with cross muntins. The blind right side facade consists entirely of yellow IJsselsteen. The rear facade was partly renewed in 1968. The outbuilding dating from 1865 along the Torenstraat is above a narrow rendered plinth constructed of orange hand-moulded brickwork in Flemish bond. Six arched closed window and door openings rhythm the long side facade. The arches are built of radial tiles. Those of the (former) carriage entrance gates are wider than those of the windows. The two windows at the far left are furnished with a possibly original rendered closure. Next to it a carriage entrance gate with double door, furnished with panes in the part just below the springing of the arch, then two windows, furnished with brick sills, on either side of a carriage entrance gate converted to a multi-pane window. Below the Brabantine gutter simple short bar anchors.

On the roof at the far right a small dormer with two six-pane casement windows under a flat roof. On the ridge near the front house a brick chimney. The thinly plastered rear facade has at the far right an arched doorway with a lunette-shaped two-part fanlight above an old door with corresponding ironmongery. Centrally below the eaves sits a double casement window with iron glazing bars and nine panes in two parts. The long facade on the garden side has three similar high-placed windows and at the far right an arched gateway. A chimney rises from the roof foot.

Internally the old layout has been largely preserved. Behind the front doors there is a long corridor laid with white marble and black tiles in three strips. Stucco ceilings with leaf motifs along the walls, which partly consist of plaster and reed. At no. 34 a living room with grey marble fireplace mantel (second half of 19th century). Renewed lowered ceiling, old bed alcove and cupboard. At the back of the house a kitchen with chimney-breast from fourth quarter of 19th century with moulded stiles and green glazed tiles in the chimney-breast beam. Late nineteenth-century beam ceiling with beaded profile. Likewise window frame with moulded panels and stiles. On the upper storey a large bedroom with bed alcove. In the attic an A-frame truss with mortise and tenon joints, circa 1865, furthermore much reused timber, oak and round wood. Unboarded roof structure. Two chimneys built of IJsselsteen. On the stairs to the upper storey is just visible part of a one-sided overhanging tie beam with two braces and wooden mortise and tenon joints from sawn oak, which was probably applied in the front facade. On the upper storey various old clamped doors with old ironmongery. The basement under no. 34 is filled in, the upper room altered. No. 36 also has a grey marble fireplace mantel; the basement has a wooden beam ceiling.

In front of the house in the paving a hardstone memorial stone. The text reads: "In this house was born Isaak Jan Alexander Gogel (1765-1821) The first Dutch minister of finance and founder of our modern tax system".

Valuation

The double dwelling-house from second half of 17th century-1865 is of general importance. The building has cultural-historical value as an example of a double dwelling-house with workshop. It is historically significant as the birthplace of the first Dutch minister of finance Gogel and as the residence and workplace of the Vught artist family De Kort who played a role in the emancipation of Catholics in the Netherlands. The building has architectural-historical value because of the well-preserved main structure both internally and externally and the traditional use of materials as well as because of components of the interior. Through its location at the market in the centre of the village it furthermore forms an ensemble.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map