Rijksmonumentenregister · Netherlands
Asten
Heusden, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kasteel, buitenplaats
- Function
- Kasteel
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Kasteellaan bij 4, 5725 AD Heusden (Asten 30)
- Place
- Heusden
- Municipality
- Asten
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.39105, 5.75252
- Part of complex
- 526700
- Monument number
- 526699
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesLeiden University Libraries
2 historical maps cover this location, the earliest the 1709 map "6. Carte particuliere des environs de Roermonde, Venlo, le Marais de Peel, &c. 1709." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving onderdeel 1: KASTEELRUÏNE.
Het kasteel besloeg in oorsprong een rechthoekige oppervlakte 25 x 26 m, waarvan drie zijden waren bebouwd en bevatte een versterkt deel en een woongedeelte. De toegang was in de zuidoostelijke hoek gesitueerd, gemarkeerd door een rechthoekige toren met op de hoek een ronde toren ter bescherming van de ingang. Omstreeks 1700, toen de westvleugel reeds was verdwenen, werd het gemoderniseerd en heeft de hoofdvorm van twee haakse vleugels sedertdien geen ingrijpende verandering ondergaan. Vanaf circa 1860 stond het kasteel leeg en zette het verval in: tussen 1890 en 1910 verdween de noordvleugel en driekwart van de oostvleugel. Alleen de traptoren en de kelders bleven behouden. In de huidige ruïne is het oorspronkelijke veertiende-eeuwse grondplan nog goed herkenbaar aanwezig, evenals resten uit de bouwtijd, die zich deels onder het maaiveld bevinden.
De noordvleugel met traptoren werd in 1935 hersteld dan wel gereconstrueerd, maar in 1944 weer door oorlogshandelingen grotendeels verwoest. Van die noordvleugel resteert thans een ruïne op rechthoekige plattegrond, aan de westzijde beëindigd door een trapgevel en aan de oostzijde door een puntgevel met schoorsteenkanaal. De travee met de trapgevel is een toevoeging uit 1935. Het bouwlichaam bestaat uit een twee bouwlagen hoog, vier vensterassen tellend noordelijke gedeelte, dat gedeeltelijk nog tot goothoogte aanwezig is. De ruimte wordt in de breedterichting verdeeld in drie gedeelten, elk afgescheiden door een scheidingsmuur bekroond door een schoorsteen. In het muurwerk zijn nissen aangebracht. De zuidzijde van de vleugel is, naar voorbeeld uit de zeventiende eeuw, over de gehele lengte uitgebouwd met een één bouwlaag hoge zijbeuk, die oorspronkelijk door een lessenaarsdak werd afgesloten. In die uitbouw bevindt zich de half ingebouwde, vierkante zeventiende-eeuwse traptoren, het enige bouwdeel dat uit die tijd tot op goothoogte bewaard is gebleven. De toren bevat aan de voorzijde een segmentboogfries op kraagsteentjes en wordt aan de bovenzijde afgesloten door een tandlijst. Aan de oostzijde van de traporten bevindt zich een met pannen gedekte galerij met een driedelige arcade. Het muurwerk en de arcaden, evenals gedeelten van de traptoren, bevatten de voor het kasteel zo karakteristieke speklagen.
Het opgaand muurwerk met speklagen aan de oostzijde grenzend aan de noordvleugel is een restant van een in oorsprong veertiende-eeuwse, maar in 1600-1625 ingrijpend verbouwde en verhoogde oostvleugel. Verder naar het zuiden de funderingen van de vroeg zeventiende-eeuwse zuidoostelijke poorttoren ("heksentoren"), die de plaats innam van de veertiende-eeuwse ronde toren die de ingang van het kasteel beschermde. Naast de toren zijn gemetselde bruggenhoofden, die dienen als pijlers voor de latere houten toegangsbrug. In het midden van het kasteelterrein is een gemetselde waterput. Een negentiende-eeuws terras op de binnenplaats wordt met een hardstenen trap verbonden met het lagere terreingedeelte dat naar de gracht toe leidt.
Waardering
De KASTEELRUÏNE is van algemeen belang:
- vanwege de ouderdom;
- als karakteristiek versterkt centrum van een heerlijkheid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description component 1: CASTLE RUIN.
The castle originally occupied a rectangular area 25 x 26 m, of which three sides were built and contained a fortified part and a residential section. Access was situated in the south-eastern corner, marked by a rectangular tower with a round tower at the corner to protect the entrance. Around 1700, when the west wing had already disappeared, it was modernised and the main form of two right-angled wings has undergone no major change since then. From circa 1860 the castle stood empty and decay set in: between 1890 and 1910 the north wing and three-quarters of the east wing disappeared. Only the stair tower and cellars remained. In the current ruin the original fourteenth-century ground plan is still clearly recognisable, as are remains from the building period, some of which lie below ground level.
The north wing with stair tower was restored or reconstructed in 1935, but was largely destroyed again in 1944 by acts of war. Of that north wing there now remains a ruin on a rectangular ground plan, terminated on the west side by a stepped gable and on the east side by a pointed gable with chimney flue. The bay with the stepped gable is an addition from 1935. The structure consists of a northern section two storeys high, counting four window bays, of which parts still remain to eaves height. The space is divided in the width direction into three sections, each separated by a partition wall crowned by a chimney. Niches are incorporated in the masonry. The south side of the wing is, following the example from the seventeenth century, extended along its entire length with a one-storey-high aisle, which was originally closed off by a lean-to roof. In this extension is located the half-built-in, square seventeenth-century stair tower, the only building component from that period to have been preserved to eaves height. The tower has a segmental arch frieze on corbels on its front and is terminated at the top by a dentil course. On the east side of the stair tower is a gallery covered with tiles with a three-part arcade. The masonry and arcades, as well as parts of the stair tower, contain the characteristic striped stone courses typical of the castle.
The rising masonry with striped stone courses on the east side bordering the north wing is a remnant of an east wing originally from the fourteenth century but substantially rebuilt and heightened in 1600-1625. Further to the south the foundations of the early seventeenth-century south-eastern gate tower ("witches' tower"), which replaced the fourteenth-century round tower that protected the castle entrance. Beside the tower are masonry bridge abutments, which serve as pillars for the later wooden access bridge. In the middle of the castle grounds is a masonry well. A nineteenth-century terrace in the courtyard is connected by a sandstone staircase with the lower ground area that leads towards the moat.
Valuation
The CASTLE RUIN is of general importance:
- on account of its age;
- as a characteristic fortified centre of a lordship.
Nearby in the register
- Bijgebouwen kastelen enz., Kasteellaan 1Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- AstenTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Schoolgebouw, Vorstermansplein 10Onderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Woonhuis, Wilhelminastraat 27Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.