Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij, Maasdijk 45
Wijk en Aalburg, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Maasdijk 45, 4261 AD Wijk en Aalburg (Altena 30) (and others)
- Place
- Wijk en Aalburg
- Municipality
- Altena
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.75063, 5.13449
- Monument number
- 526411
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1825 map "V.1:1-5: V:1. Niederlande: Prov: 9a. Sudholland. 13. Utrecht" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
KORTGEVELBOERDERIJ van het Altenase type met middenlangsdeel, daterend uit XIXA. Het pand is opgetrokken in Ambachtelijk-traditionele bouwtrant met streekeigen kenmerken. Het pand ligt met de korte voorgevel aan de dijk, op de hoek van de Polstraat. In het pand is een tweede woning ondergebracht.
Omschrijving
De eenlaagse boerderij op rechthoekige plattegrond is boven een in machinale baksteen vernieuwde plint opgetrokken uit gele IJsselsteen in kruisverband. Het rieten zadeldak is aan beide zijden afgewolfd. Op de scheiding van woon- en bedrijfsruimte staat een gemetselde schoorsteen op de nok. De asymmetrische voorgevel heeft uiterst links een kelderlicht met daarboven een opkamervenster met 6-ruits schuifraam en dubbele luiken met spiegelklamp. Voorts een vernieuwde voordeur met hoog stootbord en twee verticale ribben alsmede een bovenlicht. Rechts twee vensters met 6-ruits schuiframen en dubbele luiken met spiegelklamp. Op zolderniveau in het midden een deels met rabatdelen gedichte laaddeur. (Binnen wordt een losse plank bewaard die in het kozijn gehaakt kan worden en uitkomt op de dijk.) In het bovenste deel een venster met twee openslaande 3-ruits ramen. Rechts een soortgelijk venster, links nog het oorspronkelijke 4-ruits schuifraam. Op de vliering onder het wolfseinde een venster met 9-ruits raam. De deur en alle ramen hebben aan de bovenzijde strekken en onder rollagen. Vlechtingen en staafankers. Kozijnen en ramen zijn wit, deuren en luiken middengroen geschilderd. De lange linker zijgevel heeft ter hoogte van het woongedeelte een venster met 6-ruits schuifraam en duimen. Het bedrijfsgedeelte is in 1973 na stormschade in machinale waalformaatbaksteen vernieuwd. Hierin een nieuw venster met 6-ruits raam, deur met glas in de bovenste helft en vier gedeelde betonnen stalramen. Zeer lange staafankers. De lange rechter zijgevel heeft uiterst links een deur en twee hoog geplaatste vensters met vernieuwde ramen. Het vernieuwde bedrijfsgedeelte heeft twee staldeuren en vier getoogde 4-ruits stalramen. In de zijgevel zijn de opgelegde balken met ingemetselde delen van stijlen zichtbaar. De achtergevel is opgetrokken rond 1930 in machinale steen; de geveltop is in 1973 na stormschade in waalsteen vernieuwd. In het midden dubbele schuifdeuren met ieder een 15-ruits venster in het bovenste deel, toegang gevend tot de middenlangsdeel. Uiterst links en rechts een staldeur onder een betonnen latei. Onder het wolfseind een getoogd venster met kruisroeden. Vlechtingen, staafankers.
Het oude interieur en de oude indeling zijn grotendeels intact gebleven. Oude balkenplafonds met kraalprofiel, deels afgetimmerd. Een bedstee met paneeldeuren. In de woonkamer van de woning op nr. 45, die deels in de bedrijfsruimte is gerealiseerd een tweekleurig gehoute schoorsteenmantel met voluutconsoles. Aan weerszijden bedsteden. Met drie treden komt men in de centrale gang, van daaruit met twee treden in de opkamer met houten kasten- en bedstedewand. Rechts van de opkamerdeur de toegang met 4 treden tot de kelder met tongewelf. Het bedrijfsgedeelte kent drie hoge dekbalkgebinten met schoren. De balkkoppen zijn op stijlen in de buitenmuur opgelegd en aldaar zichtbaar. Ruim onder de dekbalk is op klossen die aan de gebintstijlen bevestigd zijn een hooizolder gemaakt. Op de dekbalken staat een houten kap uit 1973. Boven het voorhuis twee spantjukken, deels van rondhout met ingehakte telmerken. Daarop driehoeksspanten met spruitbalk. Nokgording. Op zolder een uit IJsselsteen gemetselde haakse brandmuur.
Waardering
De kortgevelboerderij is van algemeen belang. Het pand heeft cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische ontwikkeling, als voorbeeld van een kortgevelboerderij met elementen van het Altenase type zonder dwarsdeel, maar met dekbalkgebinten. Het pand heeft architectuurhistorische waarde vanwege de in- en uitwendig gaaf behouden hoofdstructuur en het traditionele materiaalgebruik alsmede vanwege onderdelen van het interieur. Het heeft als onderdeel van de dijkbebouwing samen met de overige historische dijkboerderijen ensemblewaarde wegens de verbondenheid met de historisch-ruimtelijke ontwikkeling van het dorp en is straatbeeldbepalend.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
SHORT-GABLED FARMHOUSE of the Altenase type with central passage, dating from the second half of the 19th century. The building is constructed in traditional craftsman building style with regional characteristics. The building is situated with its short front gable facing the dyke, at the corner of Polstraat. A second dwelling is housed within the building.
Description
The single-storey farmhouse on a rectangular ground plan is constructed above a plinth renewed in machine-made brick, using yellow IJsselsteen in Flemish bond. The thatched gabled roof is hipped at both sides. On the division between residential and business premises stands a masonry chimney on the ridge. The asymmetrical front facade has at the far left a basement light with above it a room-height window with 6-pane sash window and double shutters with mirror fastening. Further, a renewed front door with high impact board and two vertical ribs as well as a fanlight. To the right two windows with 6-pane sash windows and double shutters with mirror fastening. At attic level in the middle a loading door partly closed with check rails. (Inside a loose plank is kept that can be hooked into the frame and opens onto the dyke.) In the upper part a window with two opening 3-pane windows. To the right a similar window, to the left still the original 4-pane sash window. On the loft under the half-hipped roof a window with 9-pane window. The door and all windows have stretches at the top and under roller mouldings. Wattle work and rod anchors. Window frames and windows are painted white, doors and shutters mid-green. The long left side gable has at the height of the residential part a window with 6-pane sash window and lugs. The business premises were renewed in 1973 after storm damage in machine-made brick in Flemish bond format. In this a new window with 6-pane window, door with glass in the upper half and four divided concrete stable windows. Very long rod anchors. The long right side gable has at the far left a door and two high-placed windows with renewed panes. The renewed business premises have two stable doors and four arched 4-pane stable windows. In the side gable the applied beams with inlaid parts of uprights are visible. The rear gable was constructed around 1930 in machine-made brick; the gable top was renewed in 1973 after storm damage in Flemish brick. In the middle double sliding doors each with a 15-pane window in the upper part, giving access to the central passage. At the far left and right a stable door under a concrete lintel. Under the half-hipped roof an arched window with cross-glazing bars. Wattle work, rod anchors.
The old interior and the old layout have remained largely intact. Old beam ceilings with bead moulding, partly covered. A box bed with panel doors. In the living room of the dwelling at no. 45, which is partly realized in the business space, a two-coloured wooden fireplace mantel with volute consoles. Box beds on both sides. Via three steps one enters the central hallway, from there via two steps into the back room with wooden cupboard and box bed walls. To the right of the back room door the access with 4 steps to the basement with barrel vault. The business section has three tall roof truss bays with bracing. The beam heads are laid on posts in the outer wall and are visible there. Well below the roof beam a hayloft has been made on blocks attached to the truss posts. On the roof beams stands a wooden roof truss from 1973. Above the front house two collar ties, partly of round timber with incised carpenters' marks. Upon these triangular roof trusses with sprocket. Ridge purlin. On the attic a right-angled firewall built of Ijsselstein brick.
Valuation
The short-gable farmhouse is of general interest. The property has cultural-historical value as a particular expression of a socio-economic development, as an example of a short-gable farmhouse with elements of the Altenase type without transverse section, but with roof truss bays. The property has architectural-historical value because of the main structure preserved intact inside and out and the traditional use of materials as well as because of interior components. As part of the dike settlement, together with the other historical dike farmhouses, it has ensemble value because of its connection to the historical-spatial development of the village and is character-defining for the streetscape.
Nearby in the register
- Boerderij(M1), Oude Kerkstraat 12Boerderijunder 1 mi
- Kerk, Maasdijk 57Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Boerderij, Maasdijk 65Boerderijunder 1 mi
- Inlaatsluis, In Veerdam naar Aalburg Nederhemert-Zuid (Zaltbommel 25)Waterkering en -doorlaatunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.