Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), Oude Kerkstraat 12
Wijk en Aalburg, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1830
- Address
- Oude Kerkstraat 12, 4261 BL Wijk en Aalburg (Altena 30)
- Place
- Wijk en Aalburg
- Municipality
- Altena
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.75222, 5.13358
- Monument number
- 526461
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDigital Commonwealth, Boston Public LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1824 map "Holland." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalige KORTGEVELBOERDERIJ van het Altenase dwarsdeeltype, daterend uit 1830. Het pand is opgetrokken in ambachtelijk-traditionele bouwtrant met streekeigen kenmerken. Het ligt met de nok evenwijdig aan de straat. Voor de voorgevel vijf jonge leilinden. Inwendig verbouwd tot twee woningen met bedrijfsruimte.
Omschrijving
De eenlaagse boerderij op rechthoekige plattegrond is boven een gepleisterde plint opgetrokken uit oranje handgevormde baksteen in kruisverband. Hoog rieten zadeldak met wolfseinden. Twee gemetselde schoorstenen op de nok, een ter plaatse van de vroegere scheiding tussen woon- en bedrijfsgedeelte, een andere boven de tweede woning. De symmetrische 5-assige voorgevel heeft aan weerszijden van de nieuwe voordeur, met dito gietijzeren levensboom in het bovenlicht in oud kozijn met geprofileerde bovenkalf, twee T-vensters met 8-ruits bovenlicht en dubbele luiken. Op zolderniveau twee vernieuwde vensters met 20-ruits schuiframen. Op de vliering een vernieuwd venster met 16-ruits schuifraam. Alle vensters en de deur zijn aan de bovenzijde voorzien van strekken en beneden van rollagen. Staafankers. Onder het vlieringvenster met het jaartal 1830. Vlechtingen. De lange gevel rechts heeft uiterst rechts een T-venster met 8-ruits bovenlicht, strekken en rollaag, en is voorzien van dubbele luiken met spiegelklamp en lichtopeningen in de vorm van halve maantjes. Staafankers. Ter plaatse van het vroegere bedrijfsgedeelte is een tweede woning ingericht. Alleen de paneeldeur met gedeeld bovenlicht en rollaag staat op de oude plaats. Verder twee T-vensters met 8-ruits bovenlicht, strekken en rollaag alsmede een klein vierkant klapraampje met opgeklampt luikje en een raampje met kruisroeden en opgeklampt luikje, alle nieuw ingebracht. Authentiek zijn de grote dubbele deeldeuren, links deelbaar, in bovendeel met 4-ruits raampje, witgeschilderd. In rechterdeel een mansdeur en een klein ruitje in bovendeel. Uiterst rechts een deur uit kraaldelen. Zeer lange staafankers. De lange gevel links heeft ter hoogte van het woongedeelte een getralied keldervenster met rollaag en daarboven het opkamervenster met 16-ruits schuifraam, rollaag en dubbele luiken met spiegelklamp. Rechts enkele nieuwe toevoegingen als een venster met kruisroeden, dubbele openslaande deuren met glas en 16-ruits bovenlicht. Daarboven een brede strook met klapramen met kruisroeden en deur die de daklijn doorbreekt en waarvoor de rieten kap is opgelicht. Het dak van het voormalige bedrijfsgedeelte zet lager aan. De gevel eronder is voorzien van drie nieuwe vensters met middenstijl en draairamen met kruisroeden, dubbele openslaande deuren met kleine roedenverdeling. Voorts een raam met kruisroeden, een deur met glas in bovendeel met kleine roedenverdeling en een wc-raampje. Alle vensters met rollagen en dubbele opgeklampte luiken. De achtergevel met vlechtingen heeft uiterst rechts een deur met oude gesmede gehengen, een deelbare deur met 6-ruits raam in bovenhelft en duimen in het kozijn, oude gesmede gehengen. Links een smal hoog venster met 8-ruits raam en links een duim. Uiterst links een dito dichtgezet venster, waarin een later venster met ijzeren getoogd 7-ruits raampje. Onder het wolfseind een vierkant venster met kruisroedenraam. Staafankers, onder de dakschuinte gebogen. Alle kozijnen zijn lichtgeel, de ramen wit en de deuren en luiken groen in verschillende tinten.
Inwendig is de oude indeling grotendeels gebleven. Lange gang met polychrome vloertegels met vierpasmotief (XIXd). Paneeldeuren in rijk geprofileerde deurkozijnen. Kamer rechts met oud balkenplafond en twee bedsteden met paneeldeuren. Kamer links met bedstede met paneeldeuren, veranderd in deur met trapopgang. In gang links met 5 treden toegang tot opkamer met oude bedstede. Kelder met drie treden naar beneden, rode plavuizen, tongewelf. In de keuken, vanuit de gang rechts, vernieuwde schouw met oude broodoven en paneeldeurenkast. Op zolder traditionele grenen spanten met pen-en-gatverbindingen. Dekbalk, schoren, windschoren, blokkeels. Op de dekbalk driehoeksspanten met spruitbalk. Nokgording. In de dwarsdeel zware ankerbalkgebinten.
Waardering
De kortgevelboerderij is van algemeen belang. Het pand heeft cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische ontwikkeling, als voorbeeld van een kortgevelboerderij met dwarsdeel in het Land van Heusden en Altena. Het pand heeft architectuurhistorische waarde vanwege de in- en uitwendig gaaf behouden hoofdstructuur en het traditionele materiaalgebruik alsmede vanwege onderdelen van het interieur. Het heeft ensemblewaarde als een van de laatste restanten van de oude bebouwing van de kern van Aalburg en is straatbeeldbepalend.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former SHORT-GABLE FARMHOUSE of the Altenase cross-wing type, dating from 1830. The building is constructed in craft-traditional building style with regional characteristics. It stands with the ridge parallel to the street. Five young lime trees in front of the façade. Internally converted into two dwellings with business space.
Description
The single-storey farmhouse on a rectangular ground plan is constructed above a plastered plinth from orange hand-formed bricks in English bond. High thatched gabled roof with half-hipped ends. Two brick chimneys on the ridge, one at the location of the former division between residential and business sections, another above the second dwelling. The symmetrical 5-bay façade has on either side of the new front door, with matching cast-iron tree-of-life in the fanlight in an old frame with moulded upper transom, two T-windows with 8-pane fanlight and double shutters. At loft level two renewed windows with 20-pane sash windows. In the attic a renewed window with 16-pane sash window. All windows and the door are provided at the top with drip mouldings and below with roller shutters. Rod anchors. Below the attic window the date 1830. Woven panels. The long right gable has at the far right a T-window with 8-pane fanlight, drip mouldings and roller shutter, and is provided with double shutters with mirror clamp and light openings in the form of half moons. Rod anchors. At the location of the former business section a second dwelling has been installed. Only the panelled door with divided fanlight and roller shutter stands in the old place. Further two T-windows with 8-pane fanlight, drip mouldings and roller shutter as well as a small square hopper window with clamped shutter and a window with glazing bars and clamped shutter, all newly inserted. Authentic are the large double divided doors, left part divisible, in upper part with 4-pane window, painted white. In right part a man-door and a small pane in upper part. At the far right a door from bead strips. Very long rod anchors. The long left gable has at the height of the residential section a barred cellar window with roller shutter and above it the upper-room window with 16-pane sash window, roller shutter and double shutters with mirror clamp. To the right several new additions such as a window with glazing bars, double casement doors with glass and 16-pane fanlight. Above a broad strip with hopper windows with glazing bars and door which breaks through the roof line and for which the thatched roof has been raised. The roof of the former business section sits lower. The gable below is provided with three new windows with centre post and hopper windows with glazing bars, double casement doors with small glazing bar division. Furthermore a window with glazing bars, a door with glass in upper part with small glazing bar division and a wc window. All windows with roller shutters and double clamped shutters. The rear gable with woven panels has at the far right a door with old forged hinges, a divisible door with 6-pane window in upper half and thumb latches in the frame, old forged hinges. On the left a narrow tall window with 8-pane window and on the left a thumb latch. At the far left a similar blocked window, in which a later window with iron arched 7-pane window pane. Under the half-hipped end a square window with glazing bar frame. Rod anchors, curved under the roof slope. All frames are light yellow, the panes white and the doors and shutters green in various shades.
Internally the old layout has largely remained. Long corridor with polychrome floor tiles with four-lobed motif (19th century). Panelled doors in richly moulded door frames. Room on the right with old beam ceiling and two box beds with panelled doors. Room on the left with box bed with panelled doors, changed into door with stair access. In corridor on the left with 5 steps access to upper room with old box bed. Cellar with three steps down, red floor tiles, barrel vault. In the kitchen, from the corridor on the right, renewed hearth with old bread oven and panelled door cupboard. In the loft traditional pine rafters with mortice-and-tenon joints. Tie-beam, struts, wind braces, collar ties. On the tie-beam triangular rafters with collar tie. Ridge board. In the cross-wing heavy anchor beam ties.
Valuation
The short-gable farmhouse is of general importance. The building has cultural-historical value as a particular expression of a socio-economic development, as an example of a short-gable farmhouse with cross-wing in the Land of Heusden and Altena. The building has architectural-historical value because of the internally and externally well-preserved main structure and the traditional use of materials as well as because of components of the interior. It has ensemble value as one of the last remains of the old buildings in the centre of Aalburg and is character-defining for the street.
Nearby in the register
- Kerk, Maasdijk 57Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Boerderij, Maasdijk 65Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Maasdijk 45Boerderijunder 1 mi
- De Twee GebroedersIndustrie- en poldermolenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.