TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Huis Vorden

Vorden, Gelderland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Kasteel, buitenplaats
Function
Kasteel
Category
onroerend gebouwd
Built (approximately)
1500 - 1550
Address
De Horsterkamp 8, 7251 AZ Vorden (Bronckhorst 25)
Place
Vorden
Municipality
Bronckhorst
Province
Gelderland
Country
Netherlands
Coordinates
52.10140, 6.32244
Part of complex
526291
Monument number
526292

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries

3 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Zutphania Comitatus" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Omschrijving

HOOFDGEBOUW (Huis Vorden). Het tegenwoordige huis Vorden werd gebouwd in de eerste helft van de 16de eeuw op een terrein waarop in ieder geval sinds 1315 een versterkt huis moet hebben gestaan. Het oudste deel van het gebouw is opgetrokken uit 'kloostermoppen', de aanbouw aan de zuidkant van de westelijke gevel (17de eeuw) is grotendeel uitgevoerd in waalformaat. Het geheel met gepleisterde, ribloze gewelven onderkelderde en omgrachte hoofdgebouw heeft een L-vormige plattegrond met twee bouwlagen en een zolder onder een met gesmoorde Hollandse pannen gedekt, omlopend schilddak. Op de nokeinden en op het snijpunt van beide vleugels staat een schoorsteen. In de hoek die gevormd wordt door de beide vleugels bevindt zich op het binnenplein (zuidoost) een achthoekige traptoren en aan de grachtzijde (noordwest) een vierkante toren. De vierkante toren heeft aan de noordzijde een trapgevel en aan de zuidzijde een schoudergevel voorzien van vijf pinakels. Aan de binnenpleinzijde zijn de gevels van beide vleugels voorzien van kruisvensters met halve luiken bekroond door een dubbel schelpmotief. Dit schelpmotief is een terugkerend element boven vrijwel alle vensters in het gebouw. In de noordvleugel, aan de binnenpleinzijde verder aansluitend aan de toren een toegangsdeur met ellipsvormig bovenlicht, die bereikbaar is via een hardstenen trap. Centraal in beide vleugels bevindt zich bovendien een deur naar het souterrain.

Aan de grachtzijde is de noordvleugel voorzien van een centrale ingangspartij met ellipsvormig bovenlicht, geflankeerd door meerruits schuifvensters in empirestijl. De ingangspartij wordt voorafgegaan door een hardstenen trap en een hoog gemetseld bordes, dat ondersteund, wordt door een constructie van rondbogen en pijlers. In aansluiting op trap en bordes een brug over de gracht. Deze toegang kwam tot stand na een verbouwing in 1875, waarbij een nieuwe hal werd gerealiseerd, ten koste van een deel van de ridderzaal. De brug over de gracht dateert van na 1949. Hij vervangt een oudere brug en is voor de bescherming van ondergeschikt belang. Verder in de noordgevel kruisvensters op de verdieping en op het niveau van het souterrain schietgaten.

In de westgevel aan de grachtzijde hoge kruisvensters met persiennes op de begane grond en verdieping en bolkozijnen zonder luik op souterrainniveau. In de eindgevels van beide vleugels hoge kloostervensters met halve luiken. De achthoekige toren op het binnenplein wordt gedekt door een ingesnoerd tentdak gedekt met leien en bekroond met een vergulde bol en windvaan. De gevels van de toren zijn voorzien van verschillende soorten kleine vensters met en zonder luiken. Er is een centrale toegangsdeur in aangebracht die vrijwel identiek is aan de deur in de noordgevel. Beide deuren zijn bovendien op gelijke hoogte aangebracht en bereikbaar via dezelfde stoep. De vierkante toren aan de grachtzijde wordt afgesloten door een zadeldak gedekt met gesmoorde Hollandse pannen. In de gevels kloostervensters in verschillende formaat en schietgaten op souterrainniveau.

De 19de-eeuwse afwerking van het kasteel dateert vrijwel geheel uit 1874. In dat jaar werd het kasteel door de toenmalige eigenaar Paulus Anthony baron van der Borch tot Verwolde ingrijpend verbouwd en gemoderniseerd. Daarbij werd veel aandacht besteed aan het wooncomfort. Het overgrote deel van de vertrekken in het kasteel is tijdens deze verbouwing voorzien van een geheel nieuw interieur met op elkaar afgestemde deuren, betimmeringen, stuc- en cassettenplafonds, luiken, schoorsteenmantels en parketvloeren. Boven de buitendeuren in de hal, zijn ovale, gebrandschilderde, in glas-in-lood vervatte ramen aangebracht met daarin de alliantiewapens van het geslacht Van der Borch-Van Nagel, uit 1873. Deze laat-19de-eeuwse afwerking is sindsdien in vrijwel ongeschonden staat bewaard gebleven en siert tot op de dag van vandaag de vertrekken van het kasteel.

Ook de plattegrond en indeling zijn sinds deze laat-19de-eeuwse verbouwing nauwelijks meer gewijzigd. Naast afwerkingen uit de late 19de eeuw zijn er ook uit de 16de en 17de eeuw veel interieurelementen bewaard gebleven. In de toren in de binnenhoek van het kasteel bevindt zich een vermoedelijk 16de- eeuwse zandstenen spiltrap, waarvan de spil fraaie, gesneden gotische en renaissancistische motieven vertoont en op de eerste verdieping bevindt zich een houten wand, beschilderd met een architectonische constructie van twee rondbogen op vierkante pijlers, waarboven kleurige, uit groenten en fruit samengestelde guirlandes zijn afgebeeld. Daarnaast zijn er schouwen met renaissance motieven, waarbij de bescheiden modellen in de kelder en in één van de torenkamers vermoedelijk 17de-eeuws zijn. De pompeuze haardpartij in de ridderzaal is in de 19e eeuw verplaatst en bestaat deels uit 17de-eeuwse onderdelen. Het in de voormalige ridderzaal aanwezige eikenhouten cassettenplafond en de bijbehorende lambrisering stammen vermoedelijk van de verbouwing uit 1875.

Verder zijn onder meer nog aanwezig drie waterputten in het souterrain en één waterput buiten. Met de restauratie in 1977-'78 zijn op het binnenplein de funderingsresten van een rond torentje en een stuk doorlopend muurwerk (uit de 14e eeuw) gevonden en later in het straatwerk zichtbaar gemaakt.

Waardering

Het HOOFDGEBOUW (Huis Vorden) als onderdeel van de historische buitenplaats 'Vorden' is van algemeen belang:

- vanwege de ouderdom;

- vanwege de ontwikkelingsgeschiedenis en de daaruit voortvloeiende architectonische vormgeving;

- als representatief voorbeeld van een in hoofdzaak 16de-eeuws riddermatig huis, waarvan plattegrond en indeling sinds de laatste decennia van de 19de eeuw nauwelijks gewijzigd zijn en dat interieurafwerkingen uit verschillende perioden, variërend van de bouwtijd tot en met de 19de eeuw, kent;

- vanwege de kenmerkende ligging binnen de parkaanleg;

- vanwege de functioneel-ruimtelijke relatie met de andere onderdelen van de buitenplaats;

- als beeldbepalend architectonisch element met bijzondere cultuurhistorische waarde in de gemeente Bronckhorst.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Description

MAIN BUILDING (Huis Vorden). The present Huis Vorden was built in the first half of the 16th century on a site where a fortified house must have stood since at least 1315. The oldest part of the building is constructed from 'cloister bricks', the extension on the south side of the western façade is largely executed in Flemish bond. The whole with plastered, ribless vaulted undercellared and moated main building has an L-shaped floor plan with two storeys and an attic under a hipped roof covered with masked Dutch tiles, running round the entire building. On the roof ridges and at the intersection of both wings stands a chimney. In the corner formed by both wings there is on the inner courtyard (southeast) an octagonal stair tower and on the moat side (northwest) a square tower. The square tower has a stepped gable on the north side and a shouldered gable on the south side provided with five pinnacles. On the inner courtyard side the façades of both wings are provided with cross windows with half shutters crowned by a double shell motif. This shell motif is a recurring element above virtually all windows in the building. In the north wing, on the inner courtyard side further adjoining the tower a doorway with elliptical fanlight, accessible via a stone staircase. Centrally in both wings there is furthermore a door to the basement.

On the moat side the north wing is provided with a central entrance arrangement with elliptical fanlight, flanked by multi-light sash windows in Empire style. The entrance arrangement is preceded by a stone staircase and a high brick landing, which is supported by a construction of round arches and pillars. In conjunction with the staircase and landing a bridge over the moat. This entrance came into being after alterations in 1875, when a new hall was created, at the expense of part of the knights' hall. The bridge over the moat dates from after 1949. It replaces an older bridge and is of subordinate importance for the protection. Further in the north façade cross windows on the storey and at the basement level loopholes.

In the west façade on the moat side high cross windows with jalousies on the ground floor and storey and bulge windows without shutter at basement level. In the end façades of both wings high cloister windows with half shutters. The octagonal tower on the inner courtyard is covered by a constricted tent roof covered with slate and crowned with a gilded ball and weather vane. The façades of the tower are provided with different types of small windows with and without shutters. A central doorway has been inserted which is virtually identical to the door in the north façade. Both doors are furthermore placed at equal height and accessible via the same landing. The square tower on the moat side is closed off by a gabled roof covered with masked Dutch tiles. In the façades cloister windows in different sizes and loopholes at basement level.

The 19th-century finishing of the castle dates almost entirely from 1874. In that year the castle was substantially rebuilt and modernised by the then owner Paulus Anthony baron van der Borch tot Verwolde. Considerable attention was paid to residential comfort. The vast majority of the rooms in the castle were fitted with an entirely new interior during this renovation, with doors, panelling, stucco and coffered ceilings, shutters, chimneypieces and parquet flooring all coordinated with one another. Above the external doors in the hall, oval, stained-glass windows set in leaded glass have been installed, bearing the alliance coats of arms of the Van der Borch-Van Nagel family, from 1873. This late 19th-century finishing has been preserved in virtually pristine condition ever since and adorns the rooms of the castle to this day.

The floor plan and layout have also been scarcely altered since this late 19th-century renovation. In addition to finishings from the late 19th century, interior elements from the 16th and 17th centuries have also been well preserved. In the tower at the inner corner of the castle there is a presumed 16th-century sandstone spiral staircase, the newel of which displays fine carved Gothic and Renaissance motifs, and on the first storey there is a wooden wall, painted with an architectural construction of two round arches on square piers, above which colourful garlands composed of vegetables and fruit are depicted. Additionally, there are chimneypieces with Renaissance motifs, the modest models in the basement and in one of the tower rooms presumed to be 17th-century. The imposing chimneypiece in the knights' hall was relocated in the 19th century and consists in part of 17th-century components. The oak coffered ceiling present in the former knights' hall and its accompanying panelling presumed date from the 1875 renovation.

Further features include three water wells in the basement and one water well outside. During restoration in 1977-'78, the foundation remains of a small round turret and a section of continuous walling (from the 14th century) were found on the inner courtyard and later made visible in the paving.

Valuation

The MAIN BUILDING (Huis Vorden) as part of the historic country estate 'Vorden' is of general importance:

- on account of its age;

- on account of its developmental history and the architectural design arising from it;

- as a representative example of a chiefly 16th-century knightly house, whose floor plan and layout have been scarcely altered since the last decades of the 19th century and which contains interior finishings from various periods, ranging from the time of construction to the 19th century;

- on account of its characteristic position within the park layout;

- on account of the functional-spatial relationship with the other components of the country estate;

- as a distinctive architectural element with particular cultural-historical value in the municipality of Bronckhorst.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map