Rijksmonumentenregister · Netherlands
Bijgebouwen kastelen enz., Clingendaal 8
Wassenaar, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bijgebouwen kastelen enz.
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Clingendaal 8, 2244 VH Wassenaar (and others)
- Place
- Wassenaar
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.10000, 4.32941
- Part of complex
- 525975
- Monument number
- 525987
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesLeiden University LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesLeiden University LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Hollandiae meridionalis descriptio nova" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding onderdeel 4.
Het bij de historische buitenplaats Clingendael behorende PAARDEN- en KOETSHUIS met dienstwoning dateert uit ca. 1680-1690. Het in oorsprong symmetrisch opgezette gebouw met paardenstallen en "logementen" was vrij sober vormgegeven. Blijkens de stijlkenmerken van het Neoclassicisme kreeg het waarschijnlijk in de eerste helft van de 19de eeuw zijn huidige, deels gepleisterde uiterlijk.
Omschrijving
De deels uit schone (zuid- en -oostzijde) en deels gepleisterde uit baksteen (noord- en westzijde) opgetrokken pand heeft een samengestelde plattegrond, waarbij drie grotere bouwvolumes gedekt worden door afgeknotte, met pannen gedekte schilddaken met geprofileerde gootlijsten. Een eenlaagse aanbouw heeft een plat dak. Rondom worden de gevels afsgesloten door houten gootlijsten. De naar het voormalige voorplein gerichte voorgevel (zuidzijde) is grotendeels opgetrokken uit schoon metselwerk. De indeling van de lijstgevel van het centrale hoofdvolume wordt bepaald door een gepleisterde risalerende entreepartij. De paneel-vleugeldeur onder rondboogvormig bovenlicht wordt geflankeerd door twee maal twee halfzuilen met Dorische kapitelen en hardstenen basementen. De drempels en de neuten zijn eveneens van hardsteen. De halfzuilen dragen een entablement met tandlijst en geprofileerde kroonlijst. Boven deze entreepartij bevindt zich een liggend venster tussen lisenen. Aan weerszijden van de entreepartij bevindt zich op de begane grond een groot staand venster met op de verdieping erboven een vierruits raam. Rechts van de entreepartij staat nog een tweede, enkele deur. In de lagere linker gevelpartij zitten drie rechtgesloten vensters met zesruits schuiframen onder strekken. De gevel wordt vertikaal doorsneden door een deels in de gevel opgenomen houten kolom. Het rechter bouwvolume (huisnr.8) heeft een symmetrische gevelopzet met op de begane grond rechts een entree onder drieruits bovenlicht. Links daarvan bevinden zich twee vensters en op de verdieping drie, elk geplaatst onder een strek en voorzien van zesruitsramen. De oostelijke kopgevel (rechter zijgevel) van dit woongedeelte is op de begane grond voorzien van drie rondboogvensters, waarvan de onderramen met luiken zijn behangen. De lage aanbouw met plat dak is aan deze ongepleisterde zijde voorzien van twee rechtgesloten vensters, waaraan eveneens luiken hangen. Aan de noordzijde (achter) met de gepleisterde geveldelen heeft het centrale volume een symmetrische indeling met op de begane grond drie stel rechtgesloten dubbele inrijdeuren en een kleinere enkele deur, en op de verdieping vijf rechtgesloten vensters. Tegen het linker bouwdeel met de voormalige koetsierswoning staat een aanbouw met plat dak, voorzien van rechtgesloten, met luiken behangen vensters, waarvan enkele onder spitsboogvormige boogtrommels staan. In de westgevel van deze aanbouw zitten drie blinde spitsboogvensters. Tegen deze gevel staat een uitbouw met deur. De gevel van de koetsierswoning is tevens voorzien van enkele rechtgesloten gevelopeningen. Het lagere, ten opzichte van de andere twee volumes risalerende westelijke bouwdeel bevat een stel rechtgesloten inrijdeuren in de oostgevel. De noordzijde bevat drie blinde, rondboogvormige vensters en een deels in de kap stekende zolderdeur, die bereikbaar is door middel van een houten trap met bordes. De symmetrische ingedeelde westelijke kopgevel heeft in het midden een stel openslaande deuren onder een rondboogvormig bovenlicht met radiale roedenverdeling. Aan weerszijden bevinden zich op dezelfde hoogte vergelijkbare halfrond vensters.
Waardering
Het paarden- en koetshuis met dienstwoning is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde, de ensemble- en landschappelijke waarde:
- als een vrij gaaf en karakteristiek voorbeeld van een van oorsprong 17de-eeuws paarden- en koetshuis, welke in hoofdvorm nog herkenbaar aanwezig is;
- als een bijzondere uitdrukking van een typologische ontwikkeling en als een belangrijk onderdeel van een zeer vooraanstaande 17de-eeuwse buitenplaats;
- als essentieel onderdeel van een groter geheel en vanwege de nauwe visuele en historisch-ruimtelijke relatie met de tuin en de overige complexonderdelen van de buitenplaats Clingendael;
- door de architectonische kwaliteiten uit het Neoclassicisme en vanwege de bijzondere samenhang tussen het exterieur en delen van het interieur;
- door de herkenbaarheid en de grote mate van gaafheid van het exterieur en delen van het interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction component 4.
The STABLE and CARRIAGE HOUSE with caretaker's dwelling belonging to the historic country estate Clingendael dates from circa 1680-1690. The building, originally arranged symmetrically with horse stalls and "lodgings", was designed in a relatively austere manner. Based on the stylistic features of Neoclassicism, it probably received its current, partly rendered exterior in the first half of the 19th century.
Description
The building, partly built from fine brickwork (south and east sides) and partly rendered from brick (north and west sides), has a composite floor plan, whereby three larger building volumes are covered by hipped roofs with truncated ends, covered with tiles and featuring profiled gutter lines. A single-storey extension has a flat roof. Around the building the facades are closed off by wooden gutter lines. The front facade (south side) facing the former forecourt is largely built from fine brickwork. The arrangement of the cornice-topped facade of the central main volume is determined by a rendered projecting entrance section. The panelled swing door under a round-arched fanlight is flanked by two by two half-columns with Doric capitals and hard stone bases. The thresholds and sills are likewise of hard stone. The half-columns carry an entablature with a dentil moulding and a profiled cornice. Above this entrance section is a horizontal window between pilasters. On either side of the entrance section is on the ground floor a large vertical window with above it on the storey above a four-pane window. To the right of the entrance section stands another, single, door. In the lower left facade section are three closed windows with six-pane sash windows under lintels. The facade is vertically cut through by a wooden column partly incorporated in the facade. The right building volume (number 8) has a symmetrical facade arrangement with on the ground floor to the right an entrance under a three-pane fanlight. To the left of it are two windows and on the storey above three, each placed under a lintel and provided with six-pane windows. The eastern gable end (right side facade) of this residential section is on the ground floor provided with three round-arched windows, the lower panes of which are hung with shutters. The low extension with flat roof is on this unrendered side provided with two closed windows, which likewise have shutters hung on them. On the north side (rear) with the rendered facade sections, the central volume has a symmetrical arrangement with on the ground floor three sets of closed double carriage doors and a smaller single door, and on the storey above five closed windows. Against the left building section with the former coachman's dwelling is an extension with flat roof, provided with closed, shutter-hung windows, some of which stand under pointed-arch-shaped arch rings. In the west facade of this extension are three blind pointed-arch windows. Against this facade is a projection with door. The facade of the coachman's dwelling is likewise provided with several closed facade openings. The lower, with respect to the other two volumes projecting, western building section contains a set of closed carriage doors in the east facade. The north side contains three blind, round-arched windows and a cellar door partly projecting into the roof, which is accessible by means of a wooden staircase with landing. The symmetrically arranged western gable end has in the middle a set of opening doors under a round-arched fanlight with radial glazing bars. On either side are on the same height comparable semi-circular windows.
Valuation
The stable and carriage house with caretaker's dwelling is of general importance because of its cultural and architectural-historical value, ensemble and landscape value:
- as a relatively intact and characteristic example of an originally 17th-century stable and carriage house, of which the main form is still recognizable;
- as a distinctive expression of a typological development and as an important component of a very prominent 17th-century country estate;
- as an essential component of a larger whole and because of the close visual and historical-spatial relationship with the garden and the other complex components of the country estate Clingendael;
- because of the architectural qualities of Neoclassicism and because of the particular coherence between the exterior and parts of the interior;
- through its recognizability and the high degree of integrity of the exterior and parts of the interior.
Nearby in the register
- Tuin, park en plantsoen, Clingendaal bij 8Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Bijgebouwen kastelen enz., Clingendaal 12 ABijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Kasteel, buitenplaats, Clingendaal 7Kasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Tuin, park en plantsoen, Clingendaal bij 7Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.