Rijksmonumentenregister · Netherlands
Leerlooierijcomplex
Oosterhout, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Nijverheid
- Function
- Leerlooierij
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Veerseweg 52, 4901 ZE Oosterhout
- Place
- Oosterhout
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.64667, 4.87515
- Part of complex
- 520021
- Monument number
- 525666
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1570 map "(18) Zelandicarum Insvlarum." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
LEERLOOIERIJ met naastgelegen kuipenterrein, gebouwd in Ambachtelijk-traditionele bouwstijl. Mogelijk reeds omstreeks 1850 opgezet als biljartfabriekje en rond 1880 ingericht als looierij voor H. van Rijckevorsel. De looierij is ten zuiden van voornoemde looierswoning en looierij gelegen en is vanaf de openbare weg nauwelijks zichtbaar. Het pand is noord-zuid georinteerd, met de noklijn loodrecht op de Veerseweg.
Het malen van de eikenschors, voor het verkrijgen van de voor het looiproces noodzakelijke grondstof run, gebeurde in de aan de overzijde van de Veerseweg gelegen standaardmolen (de 'Planken Molen'), die thans niet meer aanwezig is. Het object is tot in het begin van de jaren negentig in gebruik geweest.
Omschrijving.
Het uit geteerde houten planken en bakstenen bestaande pand beslaat een rechthoekige plattegrond en bestaat uit een nathuis en een droogzolder onder een met Hollandse pannen gedekt zadeldak met windveren. Aan de westgevel een thans versoberde houten aanbouw onder lessenaardak (voormalig houtloodsje). Aan de noordgevel een blokvormige eenlaags aanbouw onder plat. In kruisverband gemetseld nathuis met deels versoberde, meerruits vensters voorzien van kleine roedenverdeling op bakstenen afzaten in de oost- en zuidgevel. Opgeklampte, getoogde houten entreepoort in de westgevel. Dubbele, beglaasde entreepoort in de noordelijke kopgevel. Beplankte droogzolder met ventilatieluiken. In de noordgevel houten klampluiken, een hijsinstallatie onder lessenaardakje en twee tweelichten in de geveltop. Zoldering met houten balken en een mogelijk oudere, als onderslagbalk gebruikte ronde boomstam die de gehele breedte overspant en rust op schoren aan de binnenzijde van de dragende bakstenen muur. Interieur in slechte staat met mogelijk sporen van spoelbakken. Op het terrein aan de noord-westzijde diverse (restanten) van looikuipen. Dit zijn groepsgewijs in de grond ingegraven, en met houten dekplaten afsluitbare kuipen van ongeveer twee bij twee meter waar de huiden horizontaal in werden gelegd en laag om laag met eikenschors bestrooid.
Waardering.
De leerlooierij met kuipenterrein is van algemeen belang. Het object heeft cultuurhistorische waarden. Het is van belang als bijzondere uitdrukking van de economische ontwikkelingen in de Brabantse lederindustrie aan het eind van de negentiende eeuw. Het is van belang voor de typologische ontwikkeling van vroege looierijgebouwen. Het object heeft ensemblewaarden. Het vormt tesamen met het andere looierijgebouw en de looierswoning, de overige looikuipen op het binnenterrein en het looierijcomplex aan de Veerseweg 56-58 een karakteristiek onderdeel van een historisch gegroeid looiersensemble aan de Veerseweg.
Het object is van belang vanwege de typologische herkenbaarheid als kuiplooierij-aan-huis. Het is zeldzaam geworden vanwege de nog in groten getale aanwezige looierskuipen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
LEATHER TANNERY with adjacent vat yard, built in artisanal-traditional building style. Possibly established around 1850 as a small billiard factory and converted around 1880 into a tannery for H. van Rijckevorsel. The tannery is situated to the south of the aforementioned tannery dwelling and tannery and is barely visible from the public road. The building is oriented north-south, with the ridge line perpendicular to the Veerseweg.
The grinding of oak bark, to obtain the raw material necessary for the tanning process, took place in the standard mill (the 'Planken Molen') located on the opposite side of the Veerseweg, which is no longer present. The object remained in use until the early nineteen-nineties.
Description.
The building, consisting of tarred wooden planks and brickwork, occupies a rectangular floor plan and comprises a wet house and a drying loft beneath a gabled roof covered with Dutch tiles and with wind vanes. On the west facade a currently simplified wooden outbuilding beneath a lean-to roof (formerly a wood storage shed). On the north facade a block-shaped single-storey outbuilding beneath a flat roof. Wet house built in English bond with partly simplified, multi-light windows provided with small glazing bars on brick plinths in the east and south facades. Clamped, arched wooden entrance door in the west facade. Double, glazed entrance door in the northern end facade. Boarded drying loft with ventilation shutters. In the north facade wooden clamped shutters, a hoisting installation beneath a small lean-to roof and two two-light windows in the gable top. Ceiling with wooden beams and a possibly older round tree trunk used as a brace beam spanning the entire width and resting on struts on the inside of the load-bearing brick wall. Interior in poor condition with possible traces of soaking vats. On the site on the north-west side various (remains of) tanning vats. These are vats of approximately two by two metres dug in groups into the ground and closable with wooden cover plates where hides were laid horizontally and layer by layer scattered with oak bark.
Valuation.
The leather tannery with vat yard is of general importance. The object has cultural-historical values. It is of importance as a particular expression of economic developments in the Brabant leather industry at the end of the nineteenth century. It is of importance for the typological development of early tannery buildings. The object has ensemble values. Together with the other tannery building and the tannery dwelling, the other tanning vats on the interior yard and the tannery complex at Veerseweg 56-58, it forms a characteristic part of a historically grown tanners' ensemble on the Veerseweg.
The object is of importance owing to typological recognisability as a vat tannery-at-home. It has become rare owing to the still numerous tanning vats present.
Nearby in the register
- Looierswoning, Veerseweg 52Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
- LeerlooierijcomplexNijverheidunder 1 mi
- Graf, Veerseweg 50Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Complex VeersewegBegraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.