Rijksmonumentenregister · Netherlands
Leerlooierijcomplex
Oosterhout, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Nijverheid
- Function
- Leerlooierij
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1880
- Address
- Veerseweg 52, 4901 ZE Oosterhout
- Place
- Oosterhout
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.64667, 4.87515
- Part of complex
- 520021
- Monument number
- 520023
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Rond 1880 gebouwde LEERLOOIERIJ met achtergelegen kuipenterrein en waterpomp, gebouwd in Ambachtelijk-traditionele bouwstijl voor looier H. van Rijckevorsel. De looierij ligt met de langsgevel prominent aan de Veerseweg, loodrecht op de looierswoning en met de noklijn evenwijdig aan de straat.
Het malen van de eikenschors, voor het verkrijgen van de voor het looiproces noodzakelijke grondstof run, gebeurde in de destijds aan de overzijde van de Veerseweg gelegen standaardmolen (de 'Planken Molen'), die thans niet meer aanwezig is. Het object is tot in het begin van de jaren negentig van de 20ste eeuw in gebruik geweest.
Omschrijving.
Het uit geteerde houten planken en bakstenen bestaande pand beslaat een rechthoekige plattegrond en bestaat uit een nathuis en een droogzolder onder een met Hollandse pannen gedekt zadeldak met (deels) sierlijk gesneden lamberkijnachtige windveren en gevelmakelaars. Aan de achtergevel (zuidzijde) een thans versoberde aanbouw onder plat uit 1909 (de voormalige berging) en een waterpomp, destijds van belang voor de grote hoeveelheden was- en spoelwater die nodig waren bij het looiproces. In kruisverband gemetseld nathuis, aan de straatzijde (noordzijde) beplankt. Deels versoberde, meerruits vensters met kleine roedenverdeling op bakstenen afzaten, aan de zuid- en westzijde getoogd en aan de oostzijde rechtgesloten. Opgeklampte houten entreepoort in de noord- en zuidgevel. Beplankte droogzolder met karakteristieke ventilatieluiken. Diverse klampluiken. De houten balken van de zoldering rusten op dragende bakstenen muren. Van het interieur zijn onder andere vermeldenswaard: houten steektrap naar de droogzolder, gecementeerde spoelbakken en een gedeeltelijke klinkervloer. Op het achterterrein liggen diverse (restanten) van looikuipen. Dit zijn groepsgewijs in de grond ingegraven, en met houten dekplaten afsluitbare kuipen van ongeveer twee bij twee meter waar de huiden horizontaal in werden gelegd en laag om laag met eikenschors bestrooid.
Waardering.
De leerlooierij met kuipenterrein en waterpomp is van algemeen belang. Het object heeft cultuurhistorische waarden. Het is van belang als bijzondere uitdrukking van de economische ontwikkelingen in de Brabantse lederindustrie aan het eind van de negentiende eeuw. Het is van belang voor de typologische ontwikkeling van vroege looierijgebouwen. Het object heeft ensemblewaarden. Het vormt tesamen met het belendende looierijgebouw en de looierswoning, de overige looikuipen op het binnenterrein en het looierijcomplex aan de Veerseweg 56-58 een karakteristiek onderdeel van een historisch gegroeid looiersensemble aan de Veerseweg.
Het object is van belang vanwege de typologische herkenbaarheid als kuiplooierij aan huis. Het is zeldzaam vanwege de nog in groten getale aanwezige looierskuipen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
A LEATHER TANNERY built around 1880 with adjoining vat yard and water pump, built in a craftsman-traditional building style for tanner H. van Rijckevorsel. The tannery stands prominently with its long facade on the Veerseweg, perpendicular to the tanner's dwelling and with its ridge line parallel to the street.
The grinding of oak bark, to obtain the raw material tannin necessary for the tanning process, was carried out in the standard mill (the 'Planken Molen') which was then located on the opposite side of the Veerseweg and which no longer exists. The object remained in use until the early 1990s of the 20th century.
Description.
The building, consisting of tarred wooden planks and brick, occupies a rectangular footplan and comprises a wet house and a drying loft beneath a gabled roof clad with Dutch tiles with (partly) ornamentally carved lamberkijn-like wind braces and gable finials. On the rear facade (south side) a now simplified extension with flat roof from 1909 (the former storage) and a water pump, then important for the large quantities of wash and rinse water needed in the tanning process. Wet house built with brick bonds in crosswise pattern, boarded on the street side (north side). Partly simplified, multi-pane windows with small glazing bars on brick setbacks, arched on the south and west sides and straight-closed on the east side. Clamped wooden entrance doors in the north and south facades. Boarded drying loft with characteristic ventilation flaps. Various clamped shutters. The wooden beams of the loft rest on load-bearing brick walls. Of the interior, the following are noteworthy among others: wooden stair to the drying loft, cemented rinse basins and a partial brick floor. On the rear yard lie various (remains of) tanning vats. These are vats of approximately two by two metres, buried in groups in the ground and closable with wooden cover plates, where hides were laid horizontally and sprinkled layer by layer with oak bark.
Valuation.
The leather tannery with vat yard and water pump is of general importance. The object has cultural-historical values. It is of importance as a particular expression of economic developments in Brabantine leather industry at the end of the nineteenth century. It is of importance for the typological development of early tannery buildings. The object has ensemble values. Together with the adjoining tannery building and the tanner's dwelling, the other tanning vats on the internal yard and the tannery complex at Veerseweg 56-58, it forms a characteristic component of a historically developed tanner's ensemble on the Veerseweg.
The object is of importance because of its typological recognisability as a vat tannery attached to a dwelling. It is rare because of the large number of tanning vats still present.
Nearby in the register
- Looierswoning, Veerseweg 52Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
- LeerlooierijcomplexNijverheidunder 1 mi
- Graf, Veerseweg 50Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Complex VeersewegBegraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.