Rijksmonumentenregister · Netherlands
Fabrieksgebouw
Echt, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Fabrieksgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1940 - 1941
- Address
- Havenweg 8, Locatie: aan het Julianakanaal, 6101 AB Echt (Echt-Susteren 31)
- Place
- Echt
- Municipality
- Echt-Susteren
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.10733, 5.85185
- Monument number
- 525533
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "Toekenning van een renteloos voorschot uit 's rijks schatkist ten behoeve van den aanleg en het in exploitatie brengen van een spoorweg van Roermond naar Vlodrop" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Buiten de kom van Echt gelegen FABRIEKSGEBOUW, gebouwd in de jaren 1940-1941 door architect J.P. Albert uit Beek in een vormentaal die invloeden vertoont van het Nieuwe Bouwen. De dispositie der afzondere bouwvolumes, het materiaalgebruik, de toegepaste constructietechnieken, de industriële functie, de heldere interne organisatie en de functionele situering refereren alle aan de door het Nieuwe Bouwen gepropageerde architectuuropvattingen. Opdrachtgever was de 'N.V. G.H. Schlosmachers Handelsmaatschappij'.
De fabriek is gesitueerd nabij een los- en laadplaats in het aangrenzende Julianakanaal. Daarnaast heeft de architect in het architectonisch ontwerp gebruik gemaakt van de terreingesteldheid zoals hij die in 1940 aantrof; het pand is gebouwd in een kleikuil, ontstaan door het afgraven van klei ten behoeve van de steenproductie in de naastgelegen 'Echter Steenfabriek'.
Tot 1949 heeft de fabriek gediend als bakkerijgrondstoffenhandel en -fabricage onder de naam 'Buijs en Schlosmachers'. In de Tweede Wereldoorlog werd het pand door de Duitsers gebruikt als kazerne en observatiepost en kreeg dientengevolge in 1944 diverse voltreffers van granaten te verwerken. De oorlogsschade werd in 1946 hersteld. Vanaf 1949 werd het pand door de firma Schobbers gebruikt voor de opslag en productie van landbouwzaaizaden.
Het pand is in de loop der jaren slechts op onderdelen versoberd en gewijzigd. Een groot verticaal trappenhuisvenster op de kopgevel van de silo is verwijderd en op het dak en in de westgevel zijn in het begin van de jaren negentig van de twintigste eeuw enkele coupures gemaakt voor het plaatsen van verscheidene (afzuig-)installaties. Inwendig zijn de kantoorruimte en kantine gemoderniseerd en is het voormalig laboratorium omgebouwd tot woonhuis. In 1989-1990 werd in de oksel van het L-vormige fabriekspand een eenlaags hal aangebouwd.
Omschrijving.
De fabriek is samengesteld uit drie aaneengeschakelde, ongelijkvormige bouwvolumes met horizontale en verticale accenten. Door de ligging in een kleigroeve heeft de fabriek een souterrain gekregen dat onder het gehele pand doorloopt. De drie bouwvolumes beslaan tesamen een L-vormige plattegrond.
Aan de zuidzijde bevindt zich een in 1940 opgetrokken, tweelaags volume (met souterrain) onder plat dak dat een rechthoekige plattegrond beslaat. De bakstenen gevels van de twee bouwlagen zijn wit afgepleisterd en contrasteren met het ongepleisterde souterrain, dat onder het maaiveld is gelegen maar ten behoeve van de toetreding van licht en lucht tot onder de vensterstroken is vrijgelegd. In de gevelwanden van de bedrijfshallen, het kantoor en de kantine bevinden zich onderbroken horizontale vensterstroken (waarin grotendeels nog de originele, meerdelige stalen ramen op keramische tegelafzaten) en een korfboogvormige entree met secundaire toegangspoort. In de zuidoostelijke hoek bevindt zich het voormalige laboratorium met op de begane grond een boogvormige deuropening met ter weerszijden rechthoekige vensters voorzien van gedeeld bovenlicht en op de verdieping korte horizontale vensterstroken zoals voornoemd. Boven de vensters van de bakstenen buitenwanden bevinden zich grote lateien; de constructie van de binnenruimte bestaat uit gewapend betonkolommen waarop zich balken (deels met afgeschuinde aansluitpunten) in één richting bevinden, die betonnen vloeren dragen. Achter de entreepoort leidt een hellingbaan naar het souterrain. Van de overige bewaard gebleven elementen in het interieur zijn onder andere vermeldenswaard: houten steektrappen naar de verdieping, een gele-tegelwand in de voormalige keuken, het restant van een goederenlift en verder een kleurige tegellambrisering, een loketvenster en een veelkleurige tegelvloer in het kantoorgedeelte.
Het centrale bouwvolume van het fabriekspand wordt gevormd door een hoog oprijzend betonnen silo-gebouw met platte daken, opgetrokken in 1941 en bedoeld voor de opslag van de zaden. Het symmetrische silogebouw is eveneens wit gepleisterd en beslaat een smalle, rechthoekige plattegrond. Het middendeel is hoger opgetrokken en risaleert, op de begane grond geschraagd door een luifel op betonnen consoles boven een secundaire toegangspoort. Centraal zes boven elkaar geplaatste valvensters met drielichten ter verlichting van het achtergelegen trappenhuis. Deze kopgevel wordt afgesloten door een boogvorm die de platte daklijst doorbreekt. In de zijmuren van de silo bevinden zich diverse rondvensters met kruisvormige roedenverdeling.
Aan de noordzijde grenst een horizontaal volume, waarin expeditie- en opslagruimte, dat een rechthoekige plattegrond beslaat. De bouw werd begonnen in 1940 maar voltooid in 1941. Het bestaat uit twee bouwlagen onder plat dak en een aan de noordzijde deels vrijliggend souterrain. Bouwlagen én souterrain zijn wit gepleisterd. In de westgevel bevinden zich twee boven elkaar gelegen, karakteristieke doorgaande horizontale vensterstroken met stalen ramen. Verder een laadperron en een later overkapte expeditie-uitgang. Voor de noordgevel leidt een hellingbaan naar het souterrain. In de noordgevel diverse onderbroken horizontale vensterstroken met ramen als voornoemd. De constructie van de binnenruimte bestaat uit betonkolommen waarop balken (deels met afgeschuinde aansluitpunten) in verschillende richtingen en betonnen vloeren. Van de bewaard gebleven interieurelementen zijn verder nog enkele afvulmonden van gewapend beton (onder de opslagruimten) en enkele houten steektrappen vermeldenswaard.
Waardering.
Het fabriekspand is van algemeen belang. Het object heeft cultuurhistorische waarden. Het is van belang als bijzondere uitdrukking van de economische ontwikkelingen in de bakkerijgrondstoffenindustrie. Daarnaast is het van belang voor de typologische ontwikkeling van fabrieken met silogebouwen.
Het object heeft architectuurhistorische waarden. Het is van belang voor de architectuurgeschiedenis vanwege de late toepassing van een aan het Nieuwe Bouwen gerelateerde fabrieksesthetiek en het is van belang voor de geschiedenis van de bouwtechniek.
Het object heeft ensemblewaarden. Het is van bijzondere betekenis wegens de directe relatie tussen de situering in de voormalige kleigroeve van de naburige Echter Steenfabriek en de architectonische opzet van het object. Daarnaast vanwege de historisch-ruimtelijke relatie met het Julianakanaal en de nabijgelegen los- en laadplaats. Verder is het object vanwege het beeldbepalende en markante silhouet van bijzondere Het object is van belang vanwege de gaafheid van de hoofdvorm en bewaard gebleven elementen in het interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
A FACTORY BUILDING located outside the centre of Echt, built in the years 1940-1941 by architect J.P. Albert from Beek in a formal language that shows influences of the Nieuwe Bouwen. The disposition of the individual building volumes, the use of materials, the applied construction techniques, the industrial function, the clear internal organisation and the functional positioning all refer to the architectural concepts propagated by the Nieuwe Bouwen. The client was the 'N.V. G.H. Schlosmachers Handelsmaatschappij'.
The factory is situated near a loading and unloading place in the adjacent Julianakanaal. Furthermore, the architect made use of the terrain conditions as he found them in 1940 in the architectural design; the building was constructed in a clay pit, created by the excavation of clay for brick production at the adjacent 'Echter Steenfabriek'.
Until 1949 the factory served as a bakery raw materials trade and manufacturing business under the name 'Buijs en Schlosmachers'. During the Second World War the building was used by the Germans as a barracks and observation post and consequently sustained several direct hits from grenades in 1944. The war damage was repaired in 1946. From 1949 the building was used by the firm Schobbers for the storage and production of agricultural seeds.
The building has been only slightly simplified and modified over the years. A large vertical stairwell window on the gable end of the silo was removed and in the early 1990s several cuts were made in the roof and western facade for the placement of various (extraction) installations. Internally the office space and canteen were modernised and the former laboratory was converted into a dwelling. In 1989-1990 a single-storey hall was added in the angle of the L-shaped factory building.
Description.
The factory is composed of three interconnected, dissimilar building volumes with horizontal and vertical accents. Due to its location in a clay pit the factory has a basement that runs beneath the entire building. The three building volumes together form an L-shaped ground plan.
On the south side there is a two-storey volume (with basement) erected in 1940 with a flat roof that has a rectangular ground plan. The brick facades of the two storeys are white rendered and contrast with the unrendered basement, which lies below ground level but is exposed up to the window sill for the admission of light and air. In the facade walls of the industrial halls, the office and canteen are interrupted horizontal window strips (which mostly still retain the original multi-light steel windows on ceramic tile sills) and a basket arch-shaped entrance with a secondary access door. In the south-eastern corner is the former laboratory with on the ground floor an arched door opening with rectangular windows on either side provided with divided fanlights and on the first floor short horizontal window strips as mentioned above. Above the windows of the brick external walls are large lintels; the construction of the interior consists of reinforced concrete columns on which beams (partly with bevelled connection points) in one direction support concrete floors. Behind the entrance door a ramp leads to the basement. Among the other preserved elements in the interior worthy of mention are: wooden step ladders to the first floor, a yellow-tiled wall in the former kitchen, the remains of a goods lift and furthermore a coloured tile wainscoting, a hatch window and a multi-coloured tile floor in the office section.
The central building volume of the factory is formed by a tall concrete silo building with flat roofs, erected in 1941 and intended for seed storage. The symmetrical silo building is also white rendered and has a narrow rectangular ground plan. The middle section is built higher and projects, at ground level supported by a canopy on concrete corbels above a secondary access door. Centrally six drop windows arranged one above the other with three lights for the illumination of the stairwell behind. This gable end is closed off by an arch form that breaks through the flat roof line. In the side walls of the silo are various circular windows with cross-shaped glazing bars.
On the north side is a horizontal volume containing dispatch and storage space, with a rectangular ground plan. Construction began in 1940 but was completed in 1941. It consists of two storeys with a flat roof and a basement partly exposed on the north side. Both storeys and basement are white rendered. In the western facade are two characteristic continuous horizontal window strips positioned one above the other with steel windows. Furthermore a loading platform and a later covered dispatch exit. A ramp leads to the basement in front of the north facade. In the north facade various interrupted horizontal window strips with windows as mentioned above. The construction of the interior consists of concrete columns on which beams (partly with bevelled connection points) run in various directions supporting concrete floors. Among the further preserved interior elements worthy of mention are several reinforced concrete filling openings (beneath the storage spaces) and some wooden step ladders.
Assessment.
The factory building is of general importance. The object has cultural-historical values. It is important as a distinctive expression of economic developments in the bakery raw materials industry. Furthermore, it is important for the typological development of factories with silo buildings.
The object has architectural-historical values. It is important for architectural history because of the late application of a factory aesthetic related to the Nieuwe Bouwen and it is important for the history of building construction.
The object has ensemble values. It is of particular significance because of the direct relationship between its location in the former clay pit of the neighbouring Echter Steenfabriek and the architectural design of the object. Furthermore because of the historical-spatial relationship with the Julianakanaal and the nearby loading and unloading place. The object is also of particular importance because of its image-defining and striking silhouette. The object is important because of the intactness of the main form and the preserved elements in the interior.
Nearby in the register
- Boerderij, Prior Gielenstraat 1Boerderijunder 1 mi
- """De Valk"" fabriekshal"Industrieunder 1 mi
- """De Valk"" fabriekshal"Industrieunder 1 mi
- """De Valk"" Directeurswoning"Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.