Rijksmonumentenregister · Netherlands
New York
Schiedam, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Branderij
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1858
- Address
- Nieuwe Haven 109, 3116 AC Schiedam (and others)
- Place
- Schiedam
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.91158, 4.39945
- Monument number
- 525437
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamInternet ArchiveDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1825 map "V.1:1-5: V:1. Niederlande: Prov: 9a. Sudholland. 13. Utrecht" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalige BRANDERIJ "New York" gebouwd in 1858 in sobere Eclectische stijl aan de Nieuwe Haven. De branderij is typologisch representatief voor de huisvesting van deze specifieke productiefase binnen de Jeneverbedrijfstak in de laatste grote bloeiperiode (1850-1880) van de (kleinschalige) Schiedamse Jeneverindustrie. Karakteristiek is de asymmetrische gevelindeling die het gevolg is van de opstelling op de begane grond van de (bredere) beslagbakken aan één zijde van de branderij en de ketelapparatuur aan de andere zijde. De situering van de brede deuren links van het midden op de verdieping is origineel. Branderijen hadden veelal uiterst links of rechts op de verdieping alleen een smalle deur. De branderij krijgt ongeveer rond de eeuwwisseling een functie als pakhuis van de Indische Handelscompagnie, waarschijnlijk is toen het tweede venster van links op de kapverdieping gewijzigd in een deur met een hijsbalk erboven. In 1919 wordt het pand aan de achterzijde in vergelijkbare trant uitgebreid door de firma J. Botchorst en J.C. van Dorsger.
Nota bene de originele gevelindeling op de begane grond is gewijzigd. Ter plaatse van twee hoger in de gevel geplaatste vensters rechts van de inrijpoort bevindt zich nu een garagedeur. De zes segmentboogvormige vensters in de rechterzijgevel ter hoogte van de eerste- en zolderverdieping zijn onherkenbaar gewijzigd. De linkerzijgevel is door een aanbouw over de begane grond en de eerste verdieping dichtgebouwd. De linkerzijgevel van het lagere bouwvolume is geheel dicht gebouwd.
Omschrijving
De voormalige branderij bestaat uit twee bouwvolumes. Het (oudste) bouwvolume aan de straat is opgetrokken op een rechthoekige plattegrond en bestaat uit een hoge begane grond verdieping, een lagere eerste verdieping en een ruime zolderverdieping onder een met pannen gedekt zadeldak dat met de nokrichting haaks op de straat staat. De latere aanbouw aan de achtergevel is vormgegeven conform de branderij en is even breed, maar minder diep en omvat slechts een hoge begane grond verdieping en een kapverdieping, eveneens onder een met pannen gedekt zadeldak. De voorgevel is boven een hardstenen plint opgetrokken in rode/grauwe bakstenen en de achter- en zijgevels in gele IJsselsteen. De gevels zijn voorzien van segmentboogvormige vensters, bekroond met strekse rollagen. De vensters in de voorgevel zijn voorzien van hardstenen waterdorpels, die in de zij- en achtergevels van gemetselde waterdorpels. Rechts van het pand bevindt zich een hoge gemetselde erfafscheiding op een natuurstenen plint met twee segmentboogvormige inrijpoorten met dubbele houten paneeldeuren, bekroond door strekse rollagen. De voorgevel bevat op de begane grond links van het midden een inrijpoort met daarboven een segmentboogvormig bovenlicht. De poort is gevat tussen twee natuurstenen pilasters op een natuurstenen voet. De pilasters ondersteunen een strekse segmentboog rollaag met een natuurstenen sluitsteen met daarin het bouwjaar (1858) gegraveerd. Links van de poort een venster met zesruits, openslaande ramen met natuurstenen waterdorpels. Rechts zijn boven de garagedeur nog de segmentboogvormige rollagen van de originele vensters te zien. Naast de garagedeur is laag in de gevel een gietijzeren luik afgedekt door een cementstenen latei. Op de eerste verdieping bevindt zich boven de inrijpoort een dubbele segmentboogvormige deur en ter hoogte van de zolderverdieping is een enkele segmentboogvormige pakhuisdeur met een hijsbalk. Beide pakhuisdeuren worden geflankeerd door links één en rechts twee vensters met negenruitsramen. De vensters zijn voorzien van natuurstenen waterdorpels. In het midden van de gevel, direct onder de nok, bevindt zich een natuurstenen plaat met de naam 'New York'. De puntgevel wordt beëindigd met een overstekend houten hoofdgestel. De rechter (westelijke) zijgevel bevat op de begane grond geheel links een hoger geplaatst venster met dubbel openslaande zesruitsramen. Op de zolderverdieping zijn in beide zijgevels zes vensters met zesruitsramen. In de achtergevel zijn ter hoogte van de zolderverdieping twee vensters.
In de rechter, (westelijke) zijgevel van de aanbouw bevindt zich geheel links een inrijpoort met rechts daarvan drie hoger in de gevel geplaatste, dubbel openslaande zesruitsramen. Op de eerste verdieping zijn vier vensters met negenruitsramen. In de achtergevel bevindt zich rechts van het midden een dubbele openslaande deur, rechts van de deur een groot venster; links zijn twee vensters. Ter hoogte van de zolderverdieping is in het midden een breed venster, een voormalige deur, met gekoppelde, houten zesruitsramen. Links van dit venster zijn nog twee smallere vensters met negenruits, houten ramen; rechts is een venster dichtgemetseld. Onder de nok is een rondlicht. In de achter- en de zijgevels zijn ter hoogte van de balklagen eenvoudige muurankers met rechte schieters aangebracht. De rechter zijgevel van beide bouwvolumes bevat ter hoogte van de balklagen ook nog de oorspronkelijke vierkante ventilatieopeningen.
De inwendige structuur van de voormalige branderij wordt bepaald door een samengestelde balklaag. Op de begane grond wordt de dubbele onderslagbalk gesteund door gietijzeren kolommen. Op de eerste verdieping wordt de dubbele onderslagbalk gesteund door twee rijen houten standvinken. De kapconstructie bestaat uit een reeks spanten in de vorm van hangwerken.
Waardering
Voormalige branderij gebouwd in sobere Eclectische stijl in 1858, als karakteristiek gebouwtype voor de laatste grote bloeiperiode (1850-1880) van de (kleinschalige) Schiedamse brandersbedrijvigheid van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische waarde, alsmede vanwege de beeldbepalende waarde en ensemblewaarde in relatie met de overige branderijen aan de Nieuwe Haven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former DISTILLERY "New York" built in 1858 in sober Eclectic style on the Nieuwe Haven. The distillery is typologically representative of the housing of this specific production phase within the gin industry in the last major period of prosperity (1850-1880) of the (small-scale) Schiedam gin industry. Characteristic is the asymmetrical facade division which is the result of the arrangement on the ground floor of the (wider) copper kettles on one side of the distillery and the boiler apparatus on the other side. The location of the wide doors to the left of centre on the floor is original. Distilleries usually had only a narrow door at the far left or right on the floor. The distillery acquires a function around the turn of the century as a warehouse of the Indian Trading Company, probably at that time the second window from the left on the roof space was converted into a door with a hoist beam above. In 1919 the building is extended at the rear in similar style by the firm J. Botchorst and J.C. van Dorsger.
Note well the original facade division on the ground floor has been altered. In place of two windows placed higher in the facade to the right of the carriage entrance there is now a garage door. The six segmental arched windows in the right side facade at the level of the first storey and loft storey are unrecognisably altered. The left side facade is built up by an extension over the ground floor and first storey. The left side facade of the lower building volume is completely built up.
Description
The former distillery consists of two building volumes. The (oldest) building volume on the street is built on a rectangular floor plan and consists of a high ground floor storey, a lower first storey and a spacious loft storey under a tile-covered gabled roof with the ridge direction perpendicular to the street. The later extension on the rear facade is designed in conformity with the distillery and is equally wide, but less deep and comprises only a high ground floor storey and a roof space, also under a tile-covered gabled roof. The front facade is built above a hard stone plinth in red/grey brickwork and the rear and side facades in yellow IJssel brick. The facades are provided with segmental arched windows, topped with straight arched lintels. The windows in the front facade are provided with hard stone drip mouldings, those in the side and rear facades with brick drip mouldings. To the right of the building is a high brick boundary wall on a natural stone plinth with two segmental arched carriage entrances with double wooden panelled doors, topped by straight arched lintels. The front facade contains on the ground floor to the left of centre a carriage entrance with above it a segmental arched fanlight. The entrance is set between two natural stone pilasters on a natural stone base. The pilasters support a straight segmental arched lintel with a natural stone keystone with the construction year (1858) engraved in it. To the left of the entrance a window with six-pane, swing casements with natural stone drip mouldings. To the right above the garage door the segmental arched lintels of the original windows are still visible. Next to the garage door is low in the facade a cast iron shutter covered by a cement stone lintel. On the first storey above the carriage entrance is a double segmental arched door and at the level of the loft storey is a single segmental arched warehouse door with a hoist beam. Both warehouse doors are flanked by one on the left and two on the right windows with nine-pane casements. The windows are provided with natural stone drip mouldings. In the centre of the facade, directly under the ridge, is a natural stone plaque with the name 'New York'. The gable end is terminated with a projecting wooden principal rafter. The right (western) side facade contains on the ground floor at the far left a higher placed window with double swing six-pane casements. On the loft storey are in both side facades six windows with six-pane casements. In the rear facade at the level of the loft storey are two windows.
In the right, (western) side facade of the extension is at the far left a carriage entrance with to the right of it three higher placed in the facade, double swing six-pane casements. On the first storey are four windows with nine-pane casements. In the rear facade is to the right of centre a double swing door, to the right of the door a large window; on the left are two windows. At the level of the loft storey is in the centre a wide window, a former door, with coupled, wooden six-pane casements. To the left of this window are still two narrower windows with nine-pane, wooden casements; to the right is a window bricked up. Below the ridge is a round light. In the rear and side facades at the level of the floor beams simple wall anchors with straight supports have been installed. The right side facade of both building volumes contains at the level of the floor beams also the original square ventilation openings.
The internal structure of the former distillery is determined by a composite beam layer. On the ground floor the double main beam is supported by cast iron columns. On the first storey the double main beam is supported by two rows of wooden posts. The roof truss structure consists of a series of trusses in the form of hanging trusses.
Valuation
Former distillery built in sober Eclectic style in 1858, as characteristic building type for the last major period of prosperity (1850-1880) of the (small-scale) Schiedam distillery business of general importance due to architectural and cultural-historical value, as well as due to its image-defining value and ensemble value in relation to the other distilleries on the Nieuwe Haven.
Nearby in the register
- Distilleerderij, Nieuwe Haven 103Nijverheidunder 1 mi
- Woonhuis, Warande 123Woonhuisunder 1 mi
- Rotterdam, AmsterdamIndustrieunder 1 mi
- WassenaarIndustrieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.