Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerkelijk centrum, Dorpsstraat 139
Zevenhuizen, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerkelijk centrum
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1866
- Address
- Dorpsstraat 139, 2761 AL Zevenhuizen (Zuidplas 28)
- Place
- Zevenhuizen
- Municipality
- Zuidplas
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.01328, 4.57994
- Monument number
- 525075
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1838 map "Amsterdam" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De in Eclectische stijl vormgegeven KERK met bijbehorend HEKWERK is in 1866 gebouwd voor de Vereniging van Vrijzinnig Hervormden ter vervanging van een 17de-eeuwse kerk, die weer een opvolger was van een (in 1652 verbrande) houten kerk gebouwd na de Dordtse Synode t.b.v. de Remonstranten.
Verschillende elementen, zoals een 17de-eeuwse koperen kroonluchter en lessenaar, kansel, vloertegels, enkele binten van de kap, het gietijzeren rooster centraal in het plafond zouden afkomstig zijn uit de 17de-eeuwse voorganger van de kerk. De kerk is in 1953/1954 door de Remonstrantse Broederschap verkocht aan de Vrijzinnig Hervormde Gemeente, echter zonder de kansel, die werd geplaatst in de Geerte Kerk te Utrecht.
De kerk is een twintigtal meters teruggerooid gelegen tussen de woonhuizen Dorpsstraat 137 (de voormalige kosterswoning) en Dorpsstraat 141, waardoor een voorplein is ontstaan dat door een uit de bouwtijd stammend HEKWERK wordt afgesloten. Het toegangspad naar de kerk was oorspronkelijk bestraat met hardstenen plavuizen, waarvan een deel zich nu in de kerk bevindt.
De kerk is in 1993/1994 gerestaureerd onder advies van architect B.C. van Beek te Oegstgeest. De kerk is daarbij op fundatie gebracht en rechtgezet. De bestaande rode pannen werden vervangen door (oude) gesmoorde Oudhollandse pannen. Goten zijn vernieuwd. De voorgevel met hoekvazen is gerestaureerd, evenzo het interieur. Op het balkon zijn daarbij de weeskinderbankjes gereconstrueerd. De voortuin is opnieuw aangelegd. Het hek dat de voortuin afsluit is gerestaureerd.
Omschrijving
De vrijstaande éénbeukige zaalkerk op een rechthoekige plattegrond is gedekt door een schilddak met Hollandse pannen, dat aan de voorzijde is afgewolfd en waarvan de nokrichting haaks staat op de straat. De gevels zijn opgetrokken uit grauwe baksteen, fijn gevoegd met knipvoeg, in kruisverband. Het decoratief wit geschilderde pleisterwerk is toegepast voor de gepleisterde pilasters, de gevelbeëindiging en de venster- en deuromlijstingen. De plint is zwart geschilderd. De vensters hebben alle een gietijzeren raam met een decoratieve tracering.
De symmetrisch ingedeelde voorgevel (noordoost) is een lijstgevel met middenrisaliet en in- en uitzwenkende zijstukken, die aansluiten op de iets boven de gevel uitkomende geblokte hoekpilasters bekroond met terracotta siervazen. De gevelbeëindiging bestaat uit een gepleisterde afdekking. De middenrisaliet, waar zich de rondboogvormige entreepartij bevindt, wordt geaccentueerd door een fries met vijf rozetten, waar in het midden en op de hoeken akroteriën zijn geplaatst. De entree bestaat uit een dubbele houten deur met een rondboogvormig bovenlicht voorzien van straalsgewijze roedenverdeling; daarboven een roosvenster. Aan weerszijden van de middenrisaliet is ter hoogte van het balkon een rondboogvenster geplaatst. Onder het linker venster bevindt zich een kleine hardstenen stichtingssteen met de tekst: 'De eerste steen gelegd/6 augustus 1866'. De zij- en achtergevels zijn gepleisterde langsgevels, die worden afgesloten door een op houten klosjes rustende gootlijst. Bij beide zijgevels zijn symmetrisch drie rondboogvensters over de gevel verdeeld. De linker zijgevel heeft tevens rechts in de gevel een zesruits schuifraam. Twee hooggeplaatste gietijzeren rozetramen bevinden zich in de achtergevel.
INTERIEUR. In het interieur is de oorspronkelijke plattegrondindeling grotendeels gehandhaafd met op de vloer donkere hardstenen plavuizen en een stucplafond met koof, voorzien van een tandlijst. In de lengteas van het plafond bevinden zich verspreid drie rozetvormige gietijzeren ventilatieroosters (een ervan is vervangen door een modern ventilatierooster). Aan één ervan hangt een koperen dubbele kroonluchter. Onder de houten orgelgalerij bevindt zich in het midden een gang met links een ruimte, waar zich een kleine spitsboogvormige schouw bevindt, rustend op consoles. Rechts bevindt zich een getoogde doorgang van de gebogen trap naar het met balusters uitgevoerde balkon, waar zich enige kerkbanken bevinden, waaronder de twee weeskinderbankjes. De gietijzeren hekwerken, die aan de binnenzijde voor de voorgevelramen zijn geplaatst, stammen uit de bouwtijd. In de eigenlijke kerkruimte bevinden zich aan weerszijden van het middenpad houten banken en tegen de eindmuur is een zeshoekige eikenhouten kansel geplaatst, voorzien van een achttiende-eeuws koperen doopvont en dito lessenaar.
HEKWERK. Het uit de bouwtijd van de kerk stammend spijlen hekwerk bestaat uit gietijzeren stijlen met pijnappelmotief, geplaatst op betonnen plint. In het midden bevindt zich een dubbel openslaand toegangshek, waarna aan weerszijden de spijlen in hoogte iets afnemen.
Waardering
De kerk met bijbehorend hekwerk is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als goed en zeer gaaf voorbeeld van een kleine dorpskerk in een Electische stijl uit derde kwart van de negentiende eeuw. De kerk is tevens van belang als uiting van een geestelijke stroming in de negentiende eeuw.
- zowel het interieur als het exterieur van de kerk is gaaf wat betreft, hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering, inclusief de verschillende interieuronderdelen.
- vanwege de stedenbouwkundige waarde door de opvallende situering aan een voorplein, afgesloten door een bij de kerk behorend hekwerk, gelegen langs de Dorpsstraat in de dorpskern.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The CHURCH designed in Eclectic style with accompanying FENCE was built in 1866 for the Association of Liberal Reformed to replace a 17th-century church, which in turn was a successor to a wooden church built after the Synod of Dordt for the Remonstrants (which burned down in 1652).
Various elements, such as a 17th-century copper chandelier and lectern, pulpit, floor tiles, some beams of the roof truss structure, the cast-iron grille in the centre of the ceiling would have come from the 17th-century predecessor of the church. In 1953/1954 the church was sold by the Remonstrant Brotherhood to the Liberal Reformed Congregation, however without the pulpit, which was placed in the Geerte Church in Utrecht.
The church is set back some twenty metres between the dwellings at Dorpsstraat 137 (the former sexton's house) and Dorpsstraat 141, creating a forecourt which is closed off by a FENCE dating from the time of construction. The access path to the church was originally paved with hardstone flagstones, some of which are now in the church.
The church was restored in 1993/1994 under the supervision of architect B.C. van Beek of Oegstgeest. The church was placed on a foundation and straightened. The existing red tiles were replaced with (old) dark Old Dutch tiles. Gutters were renewed. The front facade with corner vases was restored, as was the interior. The orphan pews on the balcony were reconstructed. The front garden was re-laid. The fence enclosing the front garden was restored.
Description
The detached single-aisle hall church on a rectangular ground plan is covered by a hipped roof with Dutch tiles, which curves outward at the front and whose ridge runs perpendicular to the street. The facades are constructed of grey brick, finely jointed with struck joint, in English bond. Decoratively painted white plasterwork is applied to the plastered pilasters, the gable finish and the window and door surrounds. The plinth is painted black. All windows have a cast-iron frame with decorative tracery.
The symmetrically arranged front facade (north-east) is a cornice-topped facade with a central projection and inset and outset side sections, which connect to the blocked corner pilasters rising slightly above the facade and crowned with terracotta ornamental vases. The gable finish consists of a plastered coping. The central projection, where the round-arched entrance section is located, is accentuated by a frieze with five rosettes, with acroteria placed in the centre and at the corners. The entrance consists of a double wooden door with a round-arched fanlight with radial glazing bars; above it a rose window. On either side of the central projection, at balcony level, a round-arched window is placed. Below the left window is a small sandstone foundation stone with the text: 'First stone laid/6 August 1866'. The side and rear facades are plastered long walls, which are finished with a gutter moulding resting on wooden brackets. At both side facades, three round-arched windows are symmetrically distributed across the facade. The left side facade also has a six-pane sash window on the right. Two high-placed cast-iron rose windows are located in the rear facade.
INTERIOR. In the interior the original ground plan arrangement has been largely retained with dark hardstone flagstones on the floor and a stucco ceiling with cove, provided with a toothed moulding. Along the length axis of the ceiling three rosette-shaped cast-iron ventilation grilles are scattered (one has been replaced by a modern ventilation grille). A copper double chandelier hangs from one of them. Below the wooden organ gallery there is in the centre a passage with on the left a space where a small pointed-arch fireplace is located, resting on consoles. On the right is an arched passage from the curved staircase to the balcony with balusters, where some church pews are located, including the two orphan pews. The cast-iron grilles, which are placed on the inside in front of the front facade windows, date from the time of construction. In the actual church space wooden benches are located on either side of the central aisle and against the end wall a hexagonal oak pulpit is placed, furnished with an eighteenth-century copper baptismal font and matching lectern.
FENCE. The spindle fence dating from the time of construction of the church consists of cast-iron uprights with pinecone motif, placed on a concrete plinth. In the centre is a double opening access gate, after which the spindles on either side decrease slightly in height.
Valuation
The church with accompanying fence is of general importance due to its cultural and architectural-historical value
- as a good and very well-preserved example of a small village church in Eclectic style from the third quarter of the nineteenth century. The church is also important as an expression of a spiritual movement in the nineteenth century.
- both the interior and exterior of the church are well-preserved with regard to main form, use of materials and detailing, including the various interior components.
- due to its urban planning value through its striking location on a forecourt, closed off by a fence belonging to the church, situated along Dorpsstraat in the village centre.
Nearby in the register
- Kerk, Dorpsstraat 170Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- VoorzorgBoerderijunder 1 mi
- Boerderij, Dorpsstraat 37Boerderijunder 1 mi
- Zomerhuis, Eendrachtsdijk bij 4Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.