Rijksmonumentenregister · Netherlands
Folly, Sparrendaalseweg bij 5
Vught, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Folly
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1902 - 1903
- Address
- Sparrendaalseweg bij 5, 5262 LR Vught
- Place
- Vught
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.63613, 5.25646
- Monument number
- 525045
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 25 's-Hertogenbosch, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
Inleiding
In het landschapspark dat eind 19de eeuw is aangelegd achter het niet beschermde landhuis Sparrendaal bevindt zich een neogotische FOLLY in de vorm van een kunstmatige ruïne. De Congregatie van 't Onbevlekt Hart van Maria (opgericht in 1862) betrok het landhuis in oktober 1899. Onder toezicht van de uit Helvoirt afkomstige rector pater Henri Raymakers werden tot 1909 delen van het landgoed ontgonnen en lanen aangelegd, terwijl in 1905 de oude vijver werd verbonden met een nieuwe. De ruïne is waarschijnlijk in 1902-1903 door jonge filosofiestudenten gebouwd van zandsteen afkomstig van het tussen 1859 en 1869 onder S.L. Veneman gerestaureerde noordtransept van de Bossche Sint Janskathedraal.
Omschrijving
Op het met bomen en struiken begroeide eilandje spiegelt zich een neogotische ruïne in het water. Deze is opgebouwd uit wat slordig gemetselde geelwitte zandsteenblokken en visueel gericht op de achterzijde van het landhuis. De bouwval vormt als het ware de onderbouw van een gotisch bouwwerk waarvan alleen het onderste deel van de gevel bewaard zou zijn. Een deuropening met tudorboogzwikken is uitgespaard in een door verweerde profielen lijsten ingekaderd muurvlak. Daarboven is de eerste aanzet van een gotische kerkraam zichtbaar met een veelhoekig stukje in het midden. Links en rechts eindigt het bouwwerkje in veelhoekige pilasters met afdekkingen met gotisch ornament. Hier bevinden zich driepassen met wimbergen die afkomstig zijn van en in vernieuwde neogotische vormen terug te vinden zijn aan het noordportaal van de Bossche Sint Jan. Daar vinden we ook de kraagsteen als ondersteuning van de ridderbeelden aan de steunberen, terwijl de driepassen boven de doorgang 90 graden gekanteld te vinden zijn aan de noordwestelijke traptoren van het transept. Aan de achterzijde is het kerkfragment onafgewerkt, met een bakstenen boog tussen twee verweerde torenrestanten. De poort geeft uitzicht op het zich in de vijver spiegelende landhuis.
Waardering.
De folly is van algemeen belang. Het object bezit cultuurhistorische waarde als late vertegenwoordiger van de wijze waarop landschapsparken sinds de 18de eeuw werden gestoffeerd met schilderachtige fragmenten van gebouwtjes in historische stijlen. Het is tevens van belang als laat voorbeeld van de receptie van de neogotiek in Noord-Brabant. Het heeft architectuurhistorische waarde als voor Nederland zeldzaam en bijzonder specimen van neogotiek en is van belang vanwege de bouwgeschiedenis, door het gebruik van middeleeuwse fragmenten. Het is tevens van belang als laatste getuigenis van de oorspronkelijke toestand van het noordtransept van de Bossche Sint Janskathedraal. Het is gaaf bewaard gebleven en als specimen van een neogotische folly uit middeleeuwse fragmenten uitzonderlijk zeldzaam.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
Introduction
In the landscape park laid out in the late 19th century behind the unprotected country house Sparrendaal is a neo-Gothic FOLLY in the form of an artificial ruin. The Congregation of the Immaculate Heart of Mary (founded in 1862) moved into the country house in October 1899. Under the supervision of rector pater Henri Raymakers from Helvoirt, parts of the estate were reclaimed and avenues laid out until 1909, while in 1905 the old pond was connected with a new one. The ruin was probably built in 1902-1903 by young theology students from sandstone obtained from the north transept of the 's-Hertogenbosch St John's Cathedral, which was restored between 1859 and 1869 under S.L. Veneman.
Description
On the island overgrown with trees and shrubs, a neo-Gothic ruin is reflected in the water. It is built up from carelessly mortared yellowish-white sandstone blocks and visually directed at the rear of the country house. The building ruin forms as it were the foundation of a Gothic building, of which only the lower part of the gable would be preserved. A doorway with Tudor-arch voussoirs is left open in a wall surface framed by weathered profile mouldings. Above this is the first indication of a Gothic church window visible with a polygonal piece in the middle. To the left and right, the small building ends in polygonal pilasters with coverings with Gothic ornament. Here are trefoils with crockets that originate from and can be found again in renewed neo-Gothic forms on the north portal of the 's-Hertogenbosch St John. There we also find the corbel as support for the knight statues on the buttresses, while the trefoils above the passage are tilted 90 degrees on the north-western stair turrets of the transept. On the rear side, the church fragment is unfinished, with a brick arch between two weathered tower remains. The gate affords a view of the country house reflected in the pond.
Valuation.
The folly is of general importance. The object possesses cultural-historical value as a late representative of the way landscape parks have been furnished since the 18th century with picturesque fragments of buildings in historical styles. It is also important as a late example of the reception of neo-Gothicism in North Brabant. It has architectural-historical value as a rare and exceptional specimen of neo-Gothicism for the Netherlands and is important because of its building history, through the use of medieval fragments. It is also important as the last testimony to the original condition of the north transept of the 's-Hertogenbosch St John's Cathedral. It has been preserved intact and as a specimen of a neo-Gothic folly made from medieval fragments is exceptionally rare.
Nearby in the register
- Woonhuis, De Dijk 2Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis/timmerwerkplaatsWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis/timmerwerkplaatsNijverheidunder 1 mi
- Woonhuis, Torenstraat 55Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.