Rijksmonumentenregister · Netherlands
't Hooge Huys/Princenhof
Alkmaar, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Handel en kantoor
- Function
- Kantoorgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1931 - 1933
- Address
- Sint Laurensstraat 3, 1811 KM Alkmaar (and others)
- Place
- Alkmaar
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.63262, 4.74521
- Monument number
- 524926
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1915 map "19 Alkmaar" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
KANTOORGEBOUW "Hooge Huys" met bijbehorende CONCIERGEWONING uit 1931 en KANTOORGEBOUW "Princenhof" uit 1933, gebouwd naar ontwerp van A.J. Kropholler in zijn karakteristieke traditionalistische robuuste bouwstijl. Het oorspronkelijke ontwerp van Kropholler uit 1931 omvatte eveneens het pas in 1936 gebouwde politiebureau, dat via een poortgebouw verbonden zou worden met het "Hooge Huys". De "Princenhof" is in 1961, tegelijk met de bouw van het kantoorpand "Hof van Teylingen" op de hoek met de Gedempte Nieuwesloot, opgehoogd met één bouwlaag. Het "Hof van Teylingen" sluit stilistisch aan bij de overige kantoorgebouwen en is ontworpen door N. Bijl.
Het samengestelde pand beslaat de gehele zuidoostelijke gevelwand van de St. Laurensstraat in het centrum van Alkmaar, tegenover het voormalige politiebureau aan het Kerkplein.
Omschrijving
Het kantoorgebouw bestaat uit twee bouwvolumes, opgetrokken in grote rode handvormsteen (type kloostermop) met in natuursteen uitgevoerde onderdelen zoals plinten, waterdorpels, lateien, sierblokken en aanzetstenen bij vensters en bogen. Het "Hooge Huys" telt boven een souterrain twee bouwlagen en de "Princenhof" drie, beide onder steile zadeldaken met uitzwenkende dakvoet en leidekking. De eindgevels van het "Hooge Huys" zijn uitgevoerd met trapgevels en die van de "Princenhof" met tuitgevels. De rechthoekige vensters zijn grotendeels uitgevoerd met openslaande vier- of zesruits ramen onder twee- of vierruits bovenlichten.
Het gezicht van het "Hooge Huys" wordt grotendeels bepaald door de monumentale trapgevel (ZW) aan de Langestraat. De entree bevindt zich in een hoekportiek met gemetselde rondbogen die zowel naar de Langestraat als naar de St. Laurensstraat is geopend. De rondbogen komen op de hoek samen in een forse gemetselde kolom met samengestelde natuurstenen console. De aanzetstenen van de bogen bestaan eveneens uit grote blokken geprofileerde natuursteen. In de ingangsportiek bevindt zich een brede trap die leidt naar een getoogde dubbele koperen deur op de bel-etage. Rechts van de rondboog in de gevel aan de Langestraat een klein venster en twee grotere vensters met glas-in-loodramen in de bovenlichten. Uiterst rechts een gevelopening waar zich oorspronkelijk een deur bevond en daarboven een klein rondboogvenster. Op de verdieping drie paar gekoppelde vensters met tussen de linker twee een natuurstenen medaillon met reliëf, voorstellende een pelikaan die drie jongen voedt met bloed uit zijn borst. Het brede linker deel van de voorgevel aan de Langestraat eindigt in een hoge monumentale trapgevel van zes trappen, afgedekt door gemetselde ezelsruggen. In de geveltop een toppilaster op eenvoudige afgeronde natuurstenen console met een fors smeedijzeren gevelanker. Bovenin de trapgevel een klein zoldervenster. Het smallere rechter deel van de gevel wordt afgesloten door een natuurstenen mastgoot op afgeronde consoles. De kap boven dit gedeelte staat loodrecht op het hoofddak van het pand. In de natuurstenen plint van de zijgevel (NW) een reeks kleine kelderramen met diefijzers. Ongeveer in het midden van de gevel op de bel-etage een gekoppeld venster met tweeruits bovenlicht. In de vensters zijn gekleurde glas-in-loodramen met figuratieve voorstellingen opgenomen. Links daarvan een breed samengesteld kozijn van vijf zesruits vensters met openslaande ramen onder vierruits bovenlichten. Rechts van het midden twee kleinere vieruits vensters met glas-in-lood in de tweeruits bovenlichten en op de hoek de rondboog van het portiek. Naast de rondboog bevindt zich een kleine terracotta gevelsteen met twee vissen (een verwijzing naar Jacob Cabeliau, bevelhebber tijdens het beleg van Alkmaar in 1573, die in 1574 op 't Hooge huys stierf). Op de verdieping in het midden vier kleine venstertjes onder doorlopende strek, geflankeerd door aan elke zijde twee paar gekoppelde vensters. De gevel wordt beëindigd door een natuurstenen mastgoot op consoles. In de middenas van de gevel, vlak boven de gootlijst een kleine dakkapel met een puntgeveltje onder zadeldakje. De noordoostelijke trapgevel van het "Hooge Huys" eindigt in een hoge schoorsteen met kap. Op de bel etage rechts drie gekoppelde grote vensters en links daarvan een enkel venster. Op de verdieping rechts een gekoppeld venster en links een enkel venster en daarboven in de trapgevel een klein zoldervenster. Links van de zijgevel bevindt zich de teruggerooide uitbouw met de conciërgewoning op de verdieping. De uitbouw telt twee bouwlagen onder een zadeldak met leien dat aan de noordoostzijde is afgesloten met een trapgevel. Het voorterrein wordt van de Laurensstraat afgescheiden door een bakstenen muurtje met houten toegangshek tussen twee pijlers met zittende wapendragende leeuwen. In de gevel beganegronds rechts de deur naar de bovenwoning met een klein zijlicht en links een dubbele geverniste rondboogdeur en een kleinere enkele deur onder rondboog. Op de eerste verdieping twee vensters met vierruits openslaande ramen onder tweeruits bovenlichten en rechts daarvan een vieruits venster. Op de tweede verdieping twee zesruits vensters met openslaande ramen en rechts een klein tweeruits venster. De gevel van de "Princenhof" (NO) langs de St. Laurensstraat is eenvoudiger gedetailleerd dan die van het "Hooge Huys". Op de begane grond rechts een brede dubbele rondboogdeur. Links daarvan bevinden zich drie en rechts daarvan één gekoppeld venster. Op de eerste en tweede verdieping lagere vensters, grotendeels gekoppeld.
INTERIEUR. In het "Hooge huys" is een groot deel van het oorspronkelijke interieur inclusief het meubilair uit de bouwtijd naar ontwerp van Kropholler bewaard gebleven. De grote centrale hal op de bel etage heeft een vloer van gepolijste vierkante platen Comblanchien, de wanden zijn opgetrokken in schoon metselwerk van gele baksteen en voorzien van tegeltableaus met de wapens van Alkmaar en Noord-Holland. De vergader-, spreek-, en directeurskamers zijn voorzien van lambrizeringen, een ingebouwde kast, en tegeltableaus met dierenriemtekens. In vrijwel het gehele pand zijn de oorspronkelijke deuren bewaard gebleven.
Waardering
De kantoorgebouwen "Hooge Huys" en "Princenhof" uit 1931-1933 met bijbehorende conciërgewoning zijn van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische waarde als representatief en zowel uit- als inwendig grotendeels gaaf voorbeeld uit het oeuvre van A.J. Kropholler in zijn kenmerkende traditionalistische robuuste bouwstijl. Het pand is van stedenbouwkundig belang vanwege de beeldbepalende situering in het centrum van Alkmaar tegenover het eveneens door Kropholler ontworpen voormalige politiebureau.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
OFFICE BUILDING "Hooge Huys" with adjoining CARETAKER'S DWELLING from 1931 and OFFICE BUILDING "Princenhof" from 1933, built according to designs by A.J. Kropholler in his characteristic traditionalist robust building style. Kropholler's original design from 1931 also encompassed the police station built only in 1936, which was to be connected to the "Hooge Huys" via a gatehouse. The "Princenhof" was raised by one storey in 1961, simultaneously with the construction of the office building "Hof van Teylingen" at the corner with the Gedempte Nieuwesloot. The "Hof van Teylingen" is stylistically consistent with the other office buildings and was designed by N. Bijl.
The composite building occupies the entire south-eastern facade wall of the St. Laurensstraat in the centre of Alkmaar, opposite the former police station at the Kerkplein.
Description
The office building consists of two building volumes, constructed in large red hand-moulded brick (cloister brick type) with components executed in natural stone such as plinths, drip mouldings, lintels, decorative blocks and setting stones at windows and arches. The "Hooge Huys" has two storeys above a basement and the "Princenhof" three, both beneath steep gabled roofs with projecting eaves and lead covering. The end gables of the "Hooge Huys" are executed with stepped gables and those of the "Princenhof" with spout gables. The rectangular windows are largely executed with hinged four- or six-pane casements beneath two- or four-pane fanlights.
The appearance of the "Hooge Huys" is largely determined by the monumental stepped gable (SW) on the Langestraat. The entrance is located in a corner portico with brickwork round arches opening both to the Langestraat and to the St. Laurensstraat. The round arches meet at the corner in a sturdy brickwork column with composite natural stone console. The setting stones of the arches likewise consist of large blocks of moulded natural stone. In the entrance portico is a broad staircase leading to a vaulted double copper door on the first floor. To the right of the round arch in the facade on the Langestraat a small window and two larger windows with stained-glass panes in the fanlights. At the far right a facade opening where originally a door was located and above it a small round-arch window. On the second floor three pairs of coupled windows with between the left two a natural stone medallion with relief, depicting a pelican feeding three young with blood from its breast. The broad left part of the main facade on the Langestraat ends in a high monumental stepped gable of six steps, topped by brickwork saddle-back coping. In the gable apex a top pilaster on simple rounded natural stone console with a sturdy wrought-iron gable anchor. At the top of the stepped gable a small attic window. The narrower right part of the facade is terminated by a natural stone drip moulding on rounded consoles. The roof above this section stands perpendicular to the main roof of the building. In the natural stone plinth of the side facade (NW) a series of small basement windows with burglar bars. Approximately in the middle of the facade on the first floor a coupled window with two-pane fanlight. In the windows are coloured stained-glass panes with figurative representations. To the left of this a broad composite frame of five six-pane windows with hinged casements beneath four-pane fanlights. To the right of the centre two smaller four-pane windows with stained glass in the two-pane fanlights and at the corner the round arch of the portico. Beside the round arch is a small terracotta facade stone with two fish (a reference to Jacob Cabeliau, commander during the siege of Alkmaar in 1573, who died at 't Hooge huys in 1574). On the second floor in the centre four small little windows beneath continuous stretcher course, flanked on each side by two pairs of coupled windows. The facade is terminated by a natural stone drip moulding on consoles. In the central axis of the facade, just above the gutter line a small dormer with a pointed gable beneath a small gabled roof. The north-eastern stepped gable of the "Hooge Huys" ends in a high chimney with cap. On the first floor to the right three coupled large windows and to the left of these a single window. On the second floor to the right a coupled window and to the left a single window and above it in the stepped gable a small attic window. To the left of the side facade is the recessed extension with the caretaker's dwelling on the second floor. The extension has two storeys beneath a gabled roof with slates that is terminated on the north-eastern side with a stepped gable. The forecourt is separated from the Laurensstraat by a brick wall with wooden access gate between two pillars with seated heraldic lions. In the facade on the ground floor to the right the door to the upper dwelling with a small side light and to the left a double varnished round-arch door and a smaller single door beneath round arch. On the first floor two windows with four-pane hinged casements beneath two-pane fanlights and to the right of these a four-pane window. On the second floor two six-pane windows with hinged casements and to the right a small two-pane window. The facade of the "Princenhof" (NE) along the St. Laurensstraat is simpler in detail than that of the "Hooge Huys". On the ground floor to the right a broad double round-arch door. To the left of this are three and to the right of this one coupled window. On the first and second floors lower windows, largely coupled.
INTERIOR. In the "Hooge huys" a large part of the original interior including the furnishings from the time of construction according to Kropholler's design has been preserved. The large central hall on the first floor has a floor of polished square Comblanchien marble tiles, the walls are constructed in fair-faced brickwork of yellow brick and provided with tile panels with the coats of arms of Alkmaar and North Holland. The conference, consultation, and director's rooms are provided with wainscoting, built-in cupboards, and tile panels with zodiac signs. In almost the entire building the original doors have been preserved.
Valuation
The office buildings "Hooge Huys" and "Princenhof" from 1931-1933 with adjoining caretaker's dwelling are of general importance due to their architectural and cultural-historical value as a representative and both externally and internally largely intact example from the oeuvre of A.J. Kropholler in his characteristic traditionalist robust building style. The building is of urban planning importance due to its image-determining location in the centre of Alkmaar opposite the former police station likewise designed by Kropholler.
Nearby in the register
- De NoordstarVergadering en verenigingunder 1 mi
- Woonhuis, Langestraat 114Woonhuisunder 1 mi
- Politiebureau, Kerkplein 9Overheidsgebouwunder 1 mi
- Woonhuis, Langestraat 96Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.