Rijksmonumentenregister · Netherlands
Alpina
Wassenaar, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kasteel, buitenplaats
- Function
- Landhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1932
- Address
- Raaphorstlaan 17 B, 2245 BG Wassenaar
- Place
- Wassenaar
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.11686, 4.38620
- Monument number
- 524658
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "30 's Gravenhage" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
WOONHUIS 'Álpina' van het type landhuis met inpandige GARAGE gebouwd in 1932 in Engelse Landhuisstijl en bijbehorende TUINAANLEG. Het pand is gebouwd op de restanten van een afgebrand woonhuis uit 1920 dat naar tekeningen van S.W.A. Eschauzier (tuinarchitect in Den Haag) voor hemzelf gebouwd was. Behalve als dienstwoning voor de bijbehorende kwekerij, werd het pand door Eschauzier als kantoor en tekenkamer gebruikt. Op de bouwtekening uit 1920 is ook een ruimte voor de landschapsarchitect Th. J. Dinn (1876-1931) gereserveerd. Nadat het pand rond 1930 afbrandde, liet Eschauzier naar tekeningen van F.A. Eschauzier het in stijl, in 1932, weer opbouwen. Hij maakt hierbij gebruik van de resten van de eerste verdieping en de daar nog aanwezige betimmering. Inmiddels was de kwekerij afgestoten en kreeg het pand uitsluitend een woonfunctie.
Het pand maakt deel uit van een villawijkje dat aan het begin van de 20e eeuw tot ontwikkeling kwam ten zuid-oosten van de Rijksstraatweg, buiten de bebouwde kom van Wassenaar. Het huis ligt op een verhoging in het landschap, iets terug van de weg en is bereikbaar via een oprijlaan met keerlus. Aan de zuid-oostelijke en noord-oostelijke zijde is het omgeven door een terras dat met enkele treden naar de lager gelegen sloot loopt die het perceel aan de noord-oostelijke zijde begrenst.
Omschrijving
Eenlaags pand met kapverdieping, vanaf een samengestelde, L-vormige plattegrond opgetrokken in rode handvormsteen met een zwart gesausde plint. Het overstekende, rietgedekte dak heeft steekkappen, halfronde dakkapellen en gesmoorde nokvorsten. De houten bakgoot wordt gedragen door houten klossen. De muuropeningen zijn aan de bovenzijde merendeels voorzien van een uitgemetselde sierlijst. De meeste vensters hebben ladderroeden.
De voorzijde van het pand bestaat uit de zuid-westelijke en de noordwestelijke gevel waarbij de entree zich in de oksel van de beide vleugels bevindt.
De linker vleugel herbergt de garage en de keuken met in de voorgevel (zuidwestelijk ) een getoogde dubbele houten garagedeur voorzien van ruitvormige profileringen. Rechts naast de garagedeur een langgerekt geschakeld venster dat bestaat uit drie zesruits vensters. Boven deze gevel is een langgerekte dakkapel geplaatst met ruitvormig glas-in-lood. In de noord-westelijke gevel van de rechter vleugel van het pand bevindt zich de entree in een risalerend geveldeel met een afgeronde hoek onder een verlengd dakschild dat is gedekt met rode Hollandse pannen. De deur is gedecoreerd met profiellijsten in ruitvorm. Rechts naast de entree, in het terugliggende geveldeel is een breed venster geplaatst onder een bovenlicht dat bestaat uit vijf smalle staande venster met glas-in-lood vulling.
De kopse zuid-westelijke gevel heeft twee zesruits vensters geflankeerd door luiken. Centraal boven de gevel is een halfronde dakkapel geplaatst.
De zuid-oostelijke gevel heeft een risalerend deel rechts, met in de top een gevelbeschot onder een zadeldak. Het linker en terugliggende geveldeel bezit op de begane grond een terrasdeur voorzien van een meerruits venster. Onder de doorlopende bovendorpel rechts van de deur drie gekoppelde drieruits vensters met ladderroeden. Boven de gevel een dakkapel met een brede gekoppelde vensterpartij. Rechts naast deze dakkapel verrijst de taps toelopende gemetselde schoorsteen. Het risaliet bevat op de begane grond een gepleisterd uitspringende bouwdeel met daarin een dubbele terrasdeur voorzien van meerruits vensters en zijlichten onder een halfrond bovenlicht verdeeld door radiale roeden. In de zijwanden van dit bouwdeel langgerekte meerruits vensters. Het balkon dat op het uitspringende deel geplaatst is heeft een houten balustrade en is bereikbaar via een dubbele, meerruits glasdeur. In de top bevindt zich een rond venster.
De noord-oostelijk zijde van het pand heeft in de zijgevel van het zuid-oostelijk geplaatste risaliet op de begane grond drie gekoppelde drieruits vensters met ladderroeden en luiken. Boven de gevel is een dakkapel geplaatst met drie geschakelde vensters, gevuld met ruitvormig glas-in-lood. Rechts daarvan een hoger, risalerend bouwdeel onder een driezijdig schilddak. De begane grond bezit een grote driedelige vensterpartij met drie achtruits vensters. Ter plaatse van de zolderverdieping is een omlopend bandvenster met ruitvormig glas-in-lood geplaatst. In de linker zijgevel van het risaliet bevindt zich een entree met ruitvormige vensters. Vanaf de rechter hoek van het risaliet is een muur opgemetseld, afgedekt door een rietgedekt zadeldakje. De muur staat haaks op het pand en loopt door tot halverwege de sloot. Het rechter geveldeel bevat op de begane grond een deur met onder een doorlopende bovendorpel drie gekoppelde drieruits vensters met ladderroeden. Rechts in de gevel een zesruits venster. Boven dit geveldeel een dakkapel met een meerruits venster. De noord-westelijke gevel is de zijgevel van de garage en is blind.
INTERIEUR. De oorspronkelijke indeling van het pand is grotendeels gehandhaafd. Vermeldenswaardig is het woonvertrek in Oude Hollandse stijl met wanden bekleed met een eikenhouten lambrizering, voorzien van pilasters met leeuwenkoppen, een haardpartij met schouw en Delftse tegels, parketvloer en houten vensteromlijstingen met hang- en sluitwerk uit de bouwperiode. In de eetkamer bevindt zich eveneens een betegelde schouw. Op de verdieping zijn enkele kamers voorzien van ingebouwde kasten en een ingebouwd dressoir.
De voortuin (zuid) is omringd door hagen en beplant met fruitbomen en een grote acacia. Zuid-oostelijk van het pand een groot gazon met een treurwilg waar vroeger waarschijnlijk een formele tuin aangelegd was. Van hieruit is het vlakke landschap van de Raaphorsterpolder zichtbaar die zich aan de noord- en zuid-oostelijke zijde van het perceel uitstrekt. Noord-westelijk is een slingerende waterpartij aangelegd met grote rotspartijen.
Waardering
Woonhuis uit 1932 met inpandige garage en bijbehorende tuinaanleg is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als voorbeeld van een woonhuis dat in het begin van de 20ste eeuw gebouwd werd als onderdeel van een villapark ten zuid-oosten van de Rijksstraatweg.
- als voorbeeld van een ontwerp in Engelse Landhuisstijl van F.A. Eschauzier die gerekend kan worden tot de architectengroep die bouwde in een traditionalistische stijl, ook wel Delftse School genoemd.
- vanwege de plaats die het inneemt in het oeuvre van de architect en m.n. vanwege het belang van de architect voor de Nederlandse bouwkunst in de 20e eeuw.
Het pand is gaaf in hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering wat betreft het exterieur. Tevens bevindt zich het merendeel van de indeling en de vormgeving van het woonvertrek in de originele staat.
Het woonhuis heeft in combinatie met de omgeving ensemblewaarde vanwege het samenspel van de landelijke bouwstijl van het pand met de natuurlijke elementen van de omgeving en de tuinaanleg.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
RESIDENCE 'Álpina' of the country house type with integral GARAGE built in 1932 in English Country House Style and associated GARDEN LAYOUT. The building was constructed on the remains of a burnt-down residence from 1920 that had been built for himself according to designs by S.W.A. Eschauzier (landscape architect in The Hague). In addition to serving as a service dwelling for the associated nursery, the building was used by Eschauzier as an office and drawing room. On the building drawing from 1920, space was also reserved for landscape architect Th. J. Dinn (1876-1931). After the building burned down around 1930, Eschauzier had it rebuilt in style in 1932 according to designs by F.A. Eschauzier. In doing so, he made use of the remains of the first floor and the panelling still present there. Meanwhile, the nursery had been disposed of and the building acquired exclusively a residential function.
The building is part of a small villa district that developed in the early 20th century to the south-east of the Rijksstraatweg, outside the built-up area of Wassenaar. The house stands on a rise in the landscape, set back somewhat from the road, and is accessed via a drive with a turning circle. On the south-eastern and north-eastern sides it is surrounded by a terrace that descends with a few steps to the lower ditch that borders the plot on the north-eastern side.
Description
One-storey building with loft storey, constructed from a composite, L-shaped plan in red handmade brick with a black-sanded plinth. The overhanging, reed-thatched roof has tilted hips, semi-circular roof dormers and hipped ridges. The wooden guttering is supported by wooden blocks. The wall openings are mostly provided with a rendered ornamental moulding at the top. Most windows have ladder glazing bars.
The front of the building consists of the south-western and the north-western facade, with the entrance located in the junction of the two wings.
The left wing houses the garage and the kitchen with in the front facade (south-western) an arched double wooden garage door furnished with diamond-shaped mouldings. To the right of the garage door a elongated paired window consisting of three six-pane windows. Above this facade a long roof dormer has been placed with diamond-shaped leaded glass. In the north-western facade of the right wing of the building is the entrance in a projecting facade section with a rounded corner beneath an extended roof covering that is tiled with red Dutch tiles. The door is decorated with mouldings in diamond form. To the right of the entrance, in the recessed facade section, is a broad window placed beneath a fanlight consisting of five narrow vertical windows with leaded glass filling.
The end south-western facade has two six-pane windows flanked by shutters. Centrally above the facade is a semi-circular roof dormer placed.
The south-eastern facade has a projecting section on the right, with timber boarding in the gable beneath a gabled roof. The left and recessed facade section has on the ground floor a terrace door furnished with a multi-pane window. Below the continuous head moulding to the right of the door three paired three-pane windows with ladder glazing bars. Above the facade a roof dormer with a broad paired window section. To the right of this roof dormer rises a tapered brick chimney. The projection contains on the ground floor a rendered projecting building section with within it a double terrace door furnished with multi-pane windows and side lights beneath a semi-circular fanlight divided by radial glazing bars. In the side walls of this section elongated multi-pane windows. The balcony placed on the projecting section has a wooden balustrade and is accessible via a double, multi-pane glass door. At the top is a circular window.
The north-eastern side of the building has in the side facade of the south-eastern placed projection on the ground floor three paired three-pane windows with ladder glazing bars and shutters. Above the facade a roof dormer has been placed with three paired windows, filled with diamond-shaped leaded glass. To the right a higher, projecting building section beneath a three-sided hipped roof. The ground floor possesses a large three-part window section with three eight-pane windows. At the level of the attic storey a continuous band window with diamond-shaped leaded glass has been placed. In the left side facade of the projection is an entrance with diamond-shaped windows. From the right corner of the projection a wall has been built up, covered by a reed-thatched small gabled roof. The wall stands perpendicular to the building and runs through to halfway across the ditch. The right facade section contains on the ground floor a door with below a continuous head moulding three paired three-pane windows with ladder glazing bars. To the right in the facade a six-pane window. Above this facade section a roof dormer with a multi-pane window. The north-western facade is the side facade of the garage and is blank.
INTERIOR. The original layout of the building has been largely preserved. Notable is the living room in Old Dutch style with walls clad with oak panelling, furnished with pilasters with lion's heads, a fireplace section with chimney and Delft tiles, parquet floor and wooden window frames with ironmongery from the construction period. In the dining room is likewise a tiled chimney. On the upper floor several rooms are furnished with built-in cupboards and a built-in dresser.
The front garden (south) is surrounded by hedges and planted with fruit trees and a large acacia. South-east of the building is a large lawn with a weeping willow where a formal garden was probably once laid out. From here the flat landscape of the Raaphorsterpolder is visible, which extends on the north and south-eastern sides of the plot. To the north-west, a winding water feature has been created with large rock formations.
Assessment
Residence from 1932 with integral garage and associated garden layout is of general interest because of its cultural and architectural-historical value
- as an example of a residence built in the early 20th century as part of a villa park to the south-east of the Rijksstraatweg.
- as an example of a design in English Country House Style by F.A. Eschauzier, who can be counted among the group of architects who built in a traditionalist style, also known as the Delft School.
- because of the place it occupies in the architect's oeuvre and especially because of the architect's importance to Dutch architecture in the 20th century.
The building is intact in main form, use of materials and detailing with regard to the exterior. Furthermore, the majority of the layout and design of the living room are in their original state.
The residence has ensemble value in combination with its surroundings because of the interplay of the rural architectural style of the building with the natural elements of the surroundings and the garden layout.
Nearby in the register
- BeresteinhoeveBoerderijunder 1 mi
- VreehorstWoonhuisunder 1 mi
- Tuin, park en plantsoen, BY Van Ommerenlaan 1 en 3Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Tuin, park en plantsoen, BY Van Ommerenlaan 1 en 3Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.