Rijksmonumentenregister · Netherlands
Sportfondsenbad Rotterdam Noord
Rotterdam, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Sport en recreatie
- Function
- Zwembad
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1936 - 1937
- Address
- Van Maanenstraat 8, 3038 CZ Rotterdam (and others)
- Place
- Rotterdam
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.93218, 4.46443
- Monument number
- 524302
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1907 map "37 Rotterdam" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
SPORTFONDSENBAD "Rotterdam Noord", een combinatiebad omvattende een amfibiebad en een openlucht bad met zonneweide, gebouwd in 1936-1937 in Zakelijk Expressionistische stijl naar ontwerp van J.H. de Roos en W.F. Overeijnder.
Omschrijving
Het overdekte zwembad (amfibiebad) ligt teruggerooid ten opzichte van de belendende bebouwing aan de Van Maanenstraat en is op een onregelmatige plattegrond opgetrokken rond een staalconstructie met gevels van baksteen boven een natuurstenen plint. De vensters hebben een verticale roedenverdeling en (bijna) vierkante bovenlichten gevat in stalen kozijnen onder dunne betonnen lateien en waterdorpels van geglazuurde tegels. Het zwembad omvat parallel aan de Van Maanenstraat een bouwvolume dat gedeeltelijk één en gedeeltelijk twee bouwlagen hoog is met platte daken, waarvan de dakrand is afgewerkt met iets overstekende geglazuurde tegels. Hierachter en parallel hieraan bevindt zich de rechthoekige zwemhal met boven het in het midden gelegen bassin (25 x 12,5 m) een zadeldak op een hoge lijst van in stalen I-balken gezette bovenlichten in de langsgevels en trapsgewijs hoger doorlopende vensters in de kopse gevels. Aan weerszijden hiervan bevinden zich zijvleugels van één bouwlaag onder een plat dak. Het zadeldak boven het zwembassin kan worden geopend door de twee helften op rails op deze aanpalende bouwvolumes te schuiven. De voorgevel aan de Van Maanenstraat was oorspronkelijk bijna geheel symmetrisch met in het midden, tussen uitspringende bouwvolumes van één bouwlaag, een bordestrap naar de ingang. Deze ingangspartij is gewijzigd doordat de bouwvolumes van één bouwlaag hier zijn doorgetrokken en van een afwijkende pui zijn voorzien. Boven de ingang staat nog in originele ijzeren belettering "Sportfondsenbad". De oorspronkelijke bouwvolumes van één bouwlaag aan weerszijden van de ingang zijn zes vensterassen breed en bevatten brede rechthoekige vensters en ter hoogte van de kelder onder de vier vensters geheel links en rechts vijfledige lage vensterstroken. Boven de middelste acht vensterassen bevindt zich een terugliggende verdieping met vensters conform die op de begane grond. Geheel links wordt de gevel afgesloten met een bouwvolume van twee bouwlagen dat drie vensterassen breed is. Op de begane grond bevindt zich hier links een dubbele stalen deur met smalle hoge vensters (welke zijn dichtgezet), waarboven een bovenlicht met roedenverdeling en betonnen onder- en bovendorpel. De onderdorpel steekt iets uit als luifel. Rechts hiervan een trapje naar een inpandige houten voordeur met een smal rechthoekig venster. Boven de voordeur bevindt zich een klein rechthoekig venster. De rechter vensteras bevat een verticaal rechthoekig venster. Op de verdieping, waar een bovenwoning is gesitueerd, bevinden zich drie (bijna) vierkante vensters. Uiterst rechts bevindt zich eveneens een bouwvolume van twee bouwlagen met op de begane grond links een trap naar twee houten voordeuren met rechthoekige vensters en een (gezamelijk) bovenlicht tussen een betonnen boven- en onderdorpel, waarvan de laatste als luifel uitsteekt. Rechts hiervan een breed rechthoekig venster en geheel rechts een stalen deur met smal rechthoekig venster en een bovenlicht. Op de verdieping, waar een bovenwoning is gesitueerd, bevindt zich links een breed rechthoekig venster (vijfledig) en rechts een nog breder rechthoekig venster (zevenledig). Rechts achter op dit bouwvolume staat een hoge vierkante gemetselde schoorsteen. In de zij- en achtergevels van de hogere bouwdelen bevinden zich smalle rechthoekige vensters.
De achtergevel van het zwembad is 18 vensterassen breed, waarvan het middendeel (met zadeldak) acht vensterassen telt en de lagere bouwdelen aan weerszijden hiervan elk vijf vensterassen breed zijn. De vensters zijn hier niet meer origineel.
In het middendeel voeren, vanaf de derde vensteras van links en van rechts, betonnen trappen naar het achterterrein met het eenvoudige betonnen buitenbad (50 x 15 m) en de grote zonneweide met fraai beplante borders. De vensterassen van het middendeel bevatten oorspronkelijk grote vensters tussen ver uitgemetselde muurdammen. Deze vensters zijn gewijzigd en geheel naar buiten geplaatst en ingemetseld, zodat hier een gladde gevelwand is ontstaan. De lage zijvleugels bevatten ieder, direct naast het middendeel, onder de houten geprofileerde dakrand een doorlopende vensterstrook van vier vensters. De buitenste vensteras geheel rechts is blind en in de uiterst linker vensteras bevindt zich een deur met trapje naar beneden.
Tegen de noordelijke zijvleugel staan acht houten douche- en wc-cabines. Geheel links en rechts bevinden zich aan de zijgevels van de zijvleugels kleine rechthoekige uitbouwen. Deze werden oorspronkelijk gebruikt als personeelskleedkamers respectievelijk voor de heren en de dames.
Interieur: Het zwembadgebouw is geheel onderkelderd. Hier bevinden zich de diverse technische installaties als het ketelhuis (de oorspronkelijke kolenstort is nog aanwezig), de machinekamer en de verwarmings- en waterzuiveringsinstallatie (nog met oorspronkelijke zandfilterzuivering). Het interieur van het zwembadgebouw is op veel plaatsen heringericht en gerenoveerd waarbij de nieuwe cellen en kleedzalen grotendeels op de plaats van de oorspronkelijke zijn opgetrokken. Aan de westelijke, lange, zijde van het grote bad staat nog de originele houten (uitklapbare) tribune en ligt nog de originele granitovloer. Hier bevinden zich in het dak bovendien nog de oorspronkelijke daklichten met glazen stenen. In de zuidelijke zijvleugel is het 9 x 7 m. instructiebassin gesitueerd. Naast het einde van het entreeportaal bevindt zich een stalen trap met granito treden naar de gymzaal op de bovenverdieping. De ruimte op de begane grond onder de noordelijke bovenwoning wordt nog steeds gebruikt voor de directie en administratie. Op de begane grond beneden de zuidelijke bovenwoning bevindt zich opslagruimte en geheel achterin de filterruimte.
Waardering
Het sportfondsenbad "Rotterdam Noord" met amfibiebad en openlucht bad met zonneweide, gebouwd in 1936, is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische, architectuurhistorische en typologische waarde, alsmede van ruimtelijk-historische waarde wegens de functionele betekenis (sportaccommodatie) binnen het Uitbreidingsplan Blijdorp. Bovendien is het zwembad van belang binnen het oeuvre van de architecten J.H. de Roos en W.F. Overeijnder.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
SPORTFONDSENBAD "Rotterdam Noord", a combination pool comprising an indoor pool and an open-air pool with sunbathing area, built in 1936-1937 in Functionalist Expressionist style according to designs by J.H. de Roos and W.F. Overeijnder.
Description
The covered swimming pool (indoor pool) is set back relative to the adjoining buildings on the Van Maanenstraat and is constructed on an irregular floor plan around a steel structure with brick facades above a natural stone plinth. The windows have vertical glazing bars and (almost) square fanlights set in steel frames under thin concrete lintels and drip mouldings of glazed tiles. The swimming pool comprises a building volume parallel to the Van Maanenstraat that is partially one and partially two storeys high with flat roofs, the roof edge finished with slightly overhanging glazed tiles. Behind this and parallel to it is located the rectangular swimming hall with above the centrally located basin (25 x 12.5 m) a gabled roof on a tall cornice of steel I-beams with fanlights in the longitudinal facades and stepwise higher continuing windows in the end facades. On either side of this are side wings of one storey under a flat roof. The gabled roof above the swimming basin can be opened by sliding the two halves on rails onto these adjoining building volumes. The front facade on the Van Maanenstraat was originally almost completely symmetrical with in the middle, between projecting building volumes of one storey, a flight of steps to the entrance. This entrance section has been altered because the one-storey building volumes here have been extended and provided with a different storefront. Above the entrance stands still in original iron lettering "Sportfondsenbad". The original one-storey building volumes on either side of the entrance are six window bays wide and contain broad rectangular windows and at basement level below the four leftmost and rightmost windows five-part low window strips. Above the middle eight window bays is located a recessed storey with windows conforming to those on the ground floor. Far left the facade is terminated with a two-storey building volume that is three window bays wide. On the ground floor here on the left is a double steel door with narrow tall windows (which are sealed), above which a fanlight with glazing bars and concrete lower and upper lintels. The lower lintel projects slightly as a canopy. To the right of this a small flight of steps to an internal wooden front door with a narrow rectangular window. Above the front door is located a small rectangular window. The rightmost window bay contains a vertically rectangular window. On the storey, where an upper flat is situated, there are three (almost) square windows. Far right there is likewise a two-storey building volume with on the ground floor on the left stairs to two wooden front doors with rectangular windows and a (shared) fanlight between a concrete upper and lower lintel, the latter projecting as a canopy. To the right of this a broad rectangular window and far right a steel door with narrow rectangular window and a fanlight. On the storey, where an upper flat is situated, there is on the left a broad rectangular window (five-part) and on the right an even broader rectangular window (seven-part). To the right rear of this building volume stands a tall square brick chimney. In the side and rear facades of the higher building sections are located narrow rectangular windows.
The rear facade of the swimming pool is 18 window bays wide, of which the central section (with gabled roof) comprises eight window bays and the lower building sections on either side are each five window bays wide. The windows here are no longer original.
In the central section, starting from the third window bay from left and right, concrete stairs lead to the rear grounds with the simple concrete open-air pool (50 x 15 m) and the large sunbathing area with beautifully planted borders. The window bays of the central section originally contained large windows between far-projecting wall piers. These windows have been altered and completely moved to the outside and bricked in, so that a smooth facade wall has been created here. The low side wings each contain, directly beside the central section, below the wooden profiled roof edge a continuous window strip of four windows. The outermost window bay far right is blind and in the far left window bay is located a door with steps leading down.
Against the northern side wing stand eight wooden shower and toilet cubicles. Far left and right on the side facades of the side wings are located small rectangular projecting structures. These were originally used as staff changing rooms respectively for men and women.
Interior: The swimming pool building is entirely basement-level. Here are located the various technical installations such as the boiler room (the original coal chute is still present), the engine room and the heating and water purification installation (still with original sand filter purification). The interior of the swimming pool building has been extensively rearranged and renovated with the new changing rooms and shower rooms largely constructed in the place of the originals. On the western, long, side of the large pool still stands the original wooden (fold-out) tribune and lies the original granite floor. Here are located in the roof moreover still the original roof lights with glass blocks. In the southern side wing the 9 x 7 m. instruction basin is situated. Beside the end of the entrance passage is located a steel staircase with granite steps to the gymnasium on the upper floor. The space on the ground floor below the northern upper flat is still used for the management and administration. On the ground floor below the southern upper flat is located storage space and right at the rear the filter room.
Valuation
The sportfondsen pool "Rotterdam Noord" with indoor pool and open-air pool with sunbathing area, built in 1936, is of general interest on account of its cultural-historical, architectural-historical and typological value, as well as spatial-historical value on account of its functional significance (sports facility) within the Blijdorp Extension Plan. Moreover, the swimming pool is of significance within the oeuvre of the architects J.H. de Roos and W.F. Overeijnder.
Nearby in the register
- Flatgebouw, Schepenstraat 10 AAppartementengebouwunder 1 mi
- Flatwoning, Schepenstraat 44 a 01Appartementengebouwunder 1 mi
- Flatwoning, Schepenstraat 60 AAppartementengebouwunder 1 mi
- Villa Oud WalenburgWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.