Rijksmonumentenregister · Netherlands
De Boom
Leusden, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kasteel, buitenplaats
- Function
- Landhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1878 - 1879
- Address
- Arnhemseweg 107, 3832 GK Leusden
- Place
- Leusden
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.09968, 5.41941
- Part of complex
- 524206
- Monument number
- 524208
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1875 map "Niederlande Und Belgien." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Complexonderdeel 2
Het HOOFDHUIS in de vorm van een witgepleisterd eclectisch herenhuis is in de jaren 1879-1881 gebouwd in opdracht van de familie De Beaufort. Het huis gesitueerd aan de zuidzijde van het park nabij de Arnhemseweg is te bereiken via een in oostelijke richting afbuigende oprijlaan vanaf deze weg. Het heeft een L-vormig grondplan met een rechthoekig hoofdvolume dat zes traveeën breed is en drie diep en aansluitend rechtsachter een aangebouwde vleugel van twee bij één travee. Deze vleugel in dezelfde stijl als de middenpartij aan de voorzijde dateert uit 1912 en is ontworpen door de H.W. Hanrath. Het deels onderkelderde huis bestaat uit twee bouwlagen met aan de voorzijde een drielaags risalerende middenpartij en rechtsachter een vleugel van drie bouwlagen. Het dak is met uitzondering van het risaliet aan de voorzijde voorzien van een balustrade, waarbinnen aan de linker- en rechterzijde een classicistisch vormgegeven dakkapel is opgenomen. Het dak is deels gedekt met gesmoorde verbeterde Hollandse pannen en deels voorzien van een zinken roefdak. De witgepleisterde gevels boven een grijsgepleisterde plint worden horizontaal geleed door een geprofileerde cordonlijst ter hoogte van de afscheiding tussen de begane grond en de verdieping. Aan de bovenzijde worden gevels afgesloten door een kroonlijst met decoratieve consoles ter ondersteuning van de dakgoot. Ter plaatste van gevelhoeken en risalerende geveldelen is de kroonlijst gecornist. Gevelhoeken worden geaccentueerd door paneellisenen of geblokte lisenen. Onder sommige vensters zijn paneelfriezen aangebracht. Rondom zijn rechte of getoogde T-vensters voorzien van louvreluiken geplaatst en voorts dubbele tuindeuren onder een bovenlicht. De derde, lage etage bevat gekoppelde rondboogvensters. Alle vensters zijn voorzien van geprofileerde omlijstingen, waarbij boven de getoogde vensters een decoratieve sluitsteen is aangebracht. De voorgevel (zuidzijde) gericht naar de Arnhemseweg heeft een nagenoeg symmetrische indeling met in het midden een twee traveeën breed risaliet van drie verdiepingen. Op de begane grond en de verdieping bevinden zich twee vensters en op de derde verdieping twee stel gekoppelde vensters. Het rechter- en linkerdeel van de voorgevel is twee traveeën breed. Het linkerdeel heeft een afgeronde gevelhoek, waarbinnen op de begane grond een gebogen venster is geplaatst en zich op de verdieping een gebogen balkon op decoratieve consoles bevindt voorzien van balusterhek en balkondeuren onder een getoogd vierruits bovenlicht. Naast het risaliet zijn op de begane grond een stel tuindeuren geplaatst en op de verdieping een venster. Rechts bevinden zich twee stel tuindeuren en twee vensters op de verdieping. De rechterzijgevel is vijf traveeën breed, waarvan de twee rechts de latere aanbouw betreffen. In de licht risalerende middelste travee van het oorspronkelijk gedeelte bevindt zich de hoofdingang. Binnen een inpandig portiek voorzien van een geblokte omlijsting is een dubbele glasdeur met bovenlicht geplaatst. Een lage hardstenen stoep leidt naar de ingang. Boven de ingang is een rechthoekig balkon op decoratieve consoles aangebracht voorzien van een balusterhek en met dubbele balkondeuren. Recht hierboven is een dakkapel geplaatst. Aan weerszijden van de risalerende partij bevindt zich een venster. Het rechterdeel van de gevel van de twee traveeën brede drielaags aangebouwde vleugel heeft twee vensters op de begane grond en de verdieping en twee stel gekoppelde vensters op de derde verdieping.
De linkerzijgevel is drie traveeën breed en heeft op de begane grond twee stel tuindeuren en een venster en op de verdieping drie vensters. Boven de middelste travee, geaccentueerd door een lichte risalering, bevindt zich een dakkapel zoals aan de rechterzijde.
De achtergevel van de aangebouwde vleugel bevat een smalle deur met tweeruits bovenlicht geflankeerd door een klein vierruits schuifvenster. Op de verdieping is een balkon op decoratieve consoles aangebracht voorzien van een balusterhek en dubbele balkondeuren onder een bovenlicht. Op de derde verdieping is een gekoppeld venster geplaatst. De rechterzijgevel van de uitgebouwde vleugel bevat op de begane grond twee rechthoekige samengestelde vensters en op de lage verdieping een klein venster met twee gekoppelde schuiframen. De achtergevel van het hoofdvolume bevat links binnen een licht risalerende gevelpartij een ingang met daarboven een hoog gekoppeld venster met rondboog bovenlichten en een keperboogvormig vierruits venster. Rechts daarvan zijn op de begane grond en de verdieping drie vensters geplaatst zonder luiken.
INTERIEUR. De indeling van het huis wordt bepaald door een van oost naar west lopende gang, die aan de westzijde aansluit op het vertrek met de afgeronde hoek. De gang is voorzien van een marmeren vloer en geometrische gedetailleerde stucplafonds en hoekpilasters. Halverwege bevindt zich rechts van de gang het trappenhuis met bordestrappen voorzien van een houten leuning en decoratieve trappaal en gietijzeren spijlen. Links van de gang bevindt zich aan de voorzijde een salon met leerbehang, marmeren schouw en houten lambrizering uit 1912. De overige vertrekken op de begane grond beschikken over decoratieve stucplafonds en marmeren schouwen. De vensters zijn aan de binnenzijde voorzien van schuifluiken of in de wand wegvallende, samenklapbare binnenluiken. Bij sommige vensters is een gewelfde vensterbank aangebracht, waarop men kan zitten. In de tot kantoorruimte verbouwde keuken bevinden zich de oorspronkelijke (zij het verplaatste) kasten. In de aangebouwde vleugel uit 1912 bevindt zich op de verdieping de bibliotheek met de originele lambrizering, houten schouw, vaste (gevulde) boekenkasten en meubilair. Boven de schouw is een schoorsteenstuk op doek met een stilleven aangebracht, gesigneerd en gedateerd "A.A. de B. 23-1-1913" (juffrouw Annie de Beaufort). De kelder bevindt zich deels onder de keuken (rechtsachter) en deels onder de aangebouwde vleugel. De kelder, voorzien van een gemetseld trogewelf, is verdeeld in een wijnkelder en levensmiddelenkelder met door lattenhekwerk afgesloten nissen voor de opslag van goederen en een stookkelder.
Waardering
Het HOOFDHUIS is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als gaaf voorbeeld van een witgepleisterd herenhuis in eclectische stijl uit het laatste kwart van de negentiende eeuw met een aangebouwde vleugel in dezelfde stijl van de architect H.W.Hanrath uit het eerst kwart van de twintigste eeuw, alsmede vanwege interieurelementen uit de bouwtijd en 1912. Verder van belang vanwege de markante situering binnen de historische tuin- en parkaanleg. Tevens vanwege de ensemblewaarde als hoofdgebouw van de buitenplaats De Boom in ruimtelijke en functionele samenhang met de overige complexonderdelen binnen het landschappelijk aangelegde park.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Complex component 2
The MAIN HOUSE in the form of a white-rendered eclectic townhouse was built in the years 1879-1881 on commission for the De Beaufort family. The house situated on the southern side of the park near the Arnhemseweg is accessible via a drive bending eastward from this road. It has an L-shaped ground plan with a rectangular main volume that is six bays wide and three deep and adjoining to the rear right a built-on wing of two by one bay. This wing in the same style as the central section on the front dates from 1912 and was designed by H.W. Hanrath. The partly under-cellared house consists of two storeys with at the front a three-storey projecting central section and to the rear right a wing of three storeys. The roof, with the exception of the risalit at the front, is provided with a balustrade, within which a classicistically designed roof dormer is incorporated on the left and right sides. The roof is partly covered with obscured improved Dutch tiles and partly provided with a zinc roof covering. The white-rendered facades above a grey-rendered plinth are divided horizontally by a profiled cordon moulding at the height of the separation between the ground floor and the upper storey. At the top facades are terminated by a cornice with decorative consoles supporting the gutter. At the facade corners and projecting facade sections the cornice is corniced. Facade corners are accentuated by panel pilasters or rusticated pilasters. Beneath some windows panel friezes have been applied. All around straight or arched T-windows are provided with louvered shutters and further double garden doors beneath a fanlight. The third, low storey contains paired round-arch windows. All windows are provided with profiled surrounds, with a decorative keystone applied above the arched windows. The front facade (south side) facing the Arnhemseweg has an almost symmetrical arrangement with in the middle a risalit two bays wide of three storeys. On the ground floor and upper storey are two windows and on the third storey two sets of paired windows. The right and left part of the front facade is two bays wide. The left part has a rounded facade corner, within which on the ground floor a curved window is placed and on the upper storey a curved balcony on decorative consoles is found provided with a balustrade and balcony doors beneath an arched four-pane fanlight. Beside the risalit on the ground floor a set of garden doors is placed and on the upper storey a window. To the right are two sets of garden doors and two windows on the upper storey. The right side facade is five bays wide, of which the two on the right concern the later extension. In the lightly projecting middle bay of the original section is situated the main entrance. Within an interior vestibule provided with a rusticated surround is a double glass door with fanlight placed. A low stone step leads to the entrance. Above the entrance a rectangular balcony on decorative consoles is provided with a balustrade and with double balcony doors. Directly above this a roof dormer is placed. On either side of the projecting section is a window. The right part of the facade of the two bays wide three-storey built-on wing has two windows on the ground floor and upper storey and two sets of paired windows on the third storey.
The left side facade is three bays wide and has on the ground floor two sets of garden doors and a window and on the upper storey three windows. Above the middle bay, accentuated by a slight projection, is a roof dormer as on the right side.
The rear facade of the built-on wing contains a narrow door with two-pane fanlight flanked by a small four-pane sash window. On the upper storey a balcony on decorative consoles is provided with a balustrade and double balcony doors beneath a fanlight. On the third storey a paired window is placed. The right side facade of the extended wing contains on the ground floor two rectangular composite windows and on the low upper storey a small window with two paired sash frames. The rear facade of the main volume contains on the left within a lightly projecting facade section an entrance with above it a tall paired window with round-arch fanlights and a herringbone arch-shaped four-pane window. To the right of it are on the ground floor and upper storey three windows placed without shutters.
INTERIOR. The arrangement of the house is determined by a corridor running from east to west, which at the west side connects to the room with the rounded corner. The corridor is provided with a marble floor and geometrically detailed stucco ceilings and corner pilasters. Halfway along on the right of the corridor is the stairwell with straight-flight stairs provided with a wooden handrail and decorative newel and cast-iron balusters. To the left of the corridor at the front is a salon with leather wallpaper, marble mantelpiece and wooden wainscoting from 1912. The remaining rooms on the ground floor have decorative stucco ceilings and marble mantelpieces. The windows are on the inside provided with sliding shutters or collapsible interior shutters that fold into the wall. At some windows a vaulted windowsill has been applied, upon which one can sit. In the kitchen converted into office space are the original (albeit relocated) cupboards. In the built-on wing from 1912 is on the upper storey the library with the original wainscoting, wooden mantelpiece, fixed (filled) bookcases and furnishings. Above the mantelpiece is a mantelpiece painting on canvas with a still life applied, signed and dated "A.A. de B. 23-1-1913" (Miss Annie de Beaufort). The cellar is situated partly under the kitchen (rear right) and partly under the built-on wing. The cellar, provided with a rubble barrel vault, is divided into a wine cellar and pantry with niches closed off by lattice-work for the storage of goods and a boiler room.
Assessment
The MAIN HOUSE is of general interest because of its cultural and architectural-historical value as an intact example of a white-rendered townhouse in eclectic style from the last quarter of the nineteenth century with a built-on wing in the same style by architect H.W. Hanrath from the first quarter of the twentieth century, as well as because of interior elements from the construction period and 1912. Further of interest because of the marked situation within the historical garden and park layout. Also because of the ensemble value as the main building of the country estate De Boom in spatial and functional coherence with the other complex components within the landscaped park.
Nearby in the register
- De BoomTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Jachthuis, Geeresteinselaan 79Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- De BoomBijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- De BoomTuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.