Rijksmonumentenregister · Netherlands
Voormalig gemeentehuis
Venray, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bestuursgebouw en onderdl
- Function
- Gemeentehuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1884
- Address
- Grote Markt 1, 5801 BL Venray
- Place
- Venray
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.52702, 5.97595
- Monument number
- 524067
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesTU Delft Library
3 historical maps cover this location, the earliest the 1898 map "352. Geldern." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Voormalig GEMEENTEHUIS van Venray met politiebureau, gebouwd in 1884 naar ontwerp van Johannes Kayser in neo-Hollandse renaissance ter vervanging van het zestiende-eeuwse raadhuis. In 1924-1925 aan de zuidzijde uitgebreid in vergelijkbare trant naar ontwerp van Jules Kayser. Het gemeentehuis is prominent gesitueerd aan de oostzijde van de Grote Markt in het centrum van Venray, opgenomen in de gesloten straatwand op de hoek van Grote Markt en Hofstraat. De voorgevel van het pand vertoont een opmerkelijke knik, omdat de historische rooilijn van de straat is gehandhaafd na de voor de uitbreiding noodzakelijk afbraak van een belendend pand. Het gemeentehuis bezit twee gebeeldhouwde leeuwen en een gemeentewapen van de hand van de beeldhouwer Henri J. Leeuw sr. In 1947 werd een nieuw gemeentewapen aangebracht in het bovenlicht van de hoofdentree. Een uitbouw aan de achterzijde die in 1925 twee bouwlagen telde, is in fasen in 1947 en 1953 verhoogd en wat indeling betreft gewijzigd. Voor de bescherming is deze uitbouw van ondergeschikt belang.
Omschrijving.
GEMEENTEHUIS opgetrokken op een samengesteld grondplan, bestaande uit twee elkaar in een schuine hoek snijdende volumes. Het noordelijke volume uit 1884 telt twee bouwlagen en een zolderverdieping en heeft een trapgevel aan de Hofstraat. Het ten opzichte hiervan bredere en diepere zuidelijk volume uit 1884 en 1924-1925 telt drie bouwlagen en een zolderverdieping en heeft twee trapgevels aan de Grote Markt. Het pand is gedekt door elkaar snijdende zadeldaken met ongelijke nokhoogten, waarbij het dak over het noordvolume ook een lagere dakvoet heeft. De dakschilden zijn belegd met leien in Maasdekking en bevatten enkele gelijkvormige dakkapellen voorzien van houten luiken en gedekt door schilddaken bekroond door zinken pironnen. In het dak enkele eenvoudige schoorstenen, de afwatering vindt plaats via een bakgoot.
De bakstenen gevels zijn opgetrokken in kruisverband. Aan de voor- en linker zijgevel bevindt zich een uitspringende plint met afsluitende waterlijst. Deze gevels zijn voorzien van lichte natuursteen speklagen ter hoogte van bovendorpels en wisseldorpels van de vensters, en voorts van geprofileerde hardstenen cordonlijsten. In de gevels komen krullende sierankers voor. De natuursteen kruisvensters hebben in de derde bouwlaag een extra tussendorpel. In deze vensters eikenhouten raamkozijnen. De bovenlichten zijn uitgevoerd met glas-in-lood dat vermoedelijk uit het derde kwart van de twintigste eeuw stamt. De vensters rusten op de cordonlijsten. Vrijwel alle bogen, o.a. boven vensters en deuren zijn uitgevoerd in profielsteen met alternerende lichte natuursteen blokjes. De bogen rusten op aanzetstenen. De boogtrommels zijn gevuld met metselwerk in eenvoudig sierverband. De drie trapgevels aan voorgevel en linker zijgevel zijn vergelijkbaar van opzet en gevuld met spitsboogvensters met eenvoudige gemetselde vorktracering en een cirkelvormig casement in de top. Ter versiering langs de trappen van de gevel en als topbekroning overhoeks gemetselde pilasters.
Het het lagere volume links in de VOORGEVEL wordt afgesloten met een horizontale lijst. De hoge geknikte partij rechts bestaat uit een smalle ingangstravee tussen twee met trapgevels bekroonde ongelijk hoge traveeën, waarvan de rechter hoektravee iets risaleert. De voorgevel heeft een regelmatige vensterindeling met kruisvensters zoals voornoemd, en twee bolkozijnen ter weerszijden van de trappartij. In het souterrain zijn de vensters omlijst met natuursteen blokken. Rechts in het souterrain grenst aan het vensterkozijn een hardstenen gedenkplaat. De ingangstravee heeft een in 1925 verplaatste hardsteen trappartij uit 1884, die toegang geeft tot de hoofdverdieping. De dubbele bordestrap heeft onder het bordes de toegang tot het souterrain, met rondboogvormig afgesloten dubbele strokendeur met siergehengen. Het voorfront van het bordes wordt geflankeerd door zuilen op postamenten, waarboven de hoekpijlers van de balustrade die bekroond worden door wapendragende leeuwen (H. Leeuw, 1885). Tussen deze pijlers en de trappijlers op straatniveau een smeedijzeren balustrade met houten leuning. De houten drievleugelige voordeur heeft een bovenlicht waarin een gemeentewapen uit 1947. Vanaf het bovenlicht flankeren geprofileerde lisenen een doorlopend venster. Aan de bovenzijde wordt deze vensterpartij door een drielingboog bekroond. De bogen hebben gestileerde aanzetstenen die tevens de tussenstijlen van het venster bekronen.
De smalle symmetrisch opgezette LINKER ZIJGEVEL langs de Hofstraat heeft een arcade van drie bogen in eerste bouwlaag. In de tweede bouwlaag hoge kruisvensters. De brede trapgevel heeft drie geledingen, met in de eerste een stadswapen (H. Leeuw, ca. 1885) tussen rechthoekige vensters in spitsboogomlijsting, voorzien van hoge boogtrommels waarin eenvoudig sierverband. Hierboven twee spitsboogvensters met eenvoudige vorktracering en tot slot een cirkelvormig casement in de top.
De RECHTER ZIJGEVEL grenst tegen het belendend pand en heeft in het hierboven vrijliggende gedeelte sporen van een dichtgezette opening. De geknikte ACHTERGEVEL grenst rechts (volume uit 1884) volledig tegen het belendende pand aan de Hofstraat. Aan het binnenterrein ligt de gevel vrij en bevindt zich een oorspronkelijk twee bouwlagen hoge platgedekt uitbouw die in de tweede helft van de twintigste eeuw is verhoogd en gewijzigd. Het hierboven vrijliggende deel van de achtergevel heeft een sobere, getuige bouwsporen gedeeltelijk vernieuwde, trapgevel.
Het INTERIEUR bevatte na de uitbreiding van 1924-1925 een souterrain met politiebureau, een hoofdverdieping met onder meer de burgemeesterskamer en op de eerste verdieping de raadszaal. Deze indeling is in grote lijnen gehandhaafd, maar het interieur is gemoderniseerd, met als belangrijkste wijziging de verhoging van de uitbouw aan de achterzijde. Onder de bewaard gebleven onderdelen bevinden zich o.a. de betimmering met haardpartij en wandkast in de burgemeesterskamer, een schoorsteenmantel in de voormalige commissiekamer voorzien van blauwe tegeltjes. De raadszaal heeft casettelambriseringen, dubbele deuren met glas-in-lood bovenlichten en balkenplafonds op gepleisterde korbelen met wapenschildjes. In de gang een gedenkplaat ter herinnering aan de ingebruikneming van het gemeentehuis.
Waardering.
Het voormalige GEMEENTEHUIS van Venray met politiebureau is van algemeen, cultuur-historisch en architectuur-historisch belang als bijzondere uitdrukking van een bestuurlijke ontwikkeling en een typologische ontwikkeling. Het is een goed en gaaf voorbeeld van een gemeentehuis uit het einde van de negentiende eeuw in de voor het bouwtype in die tijd gebruikelijke neo-renaissancestijl. Het pand is van belang binnen het oeuvre van Johannes Kayser die in Limburgse gemeenten diverse gemeentehuizen bouwde en van bijzondere waarde vanwege de uitbreiding van zijn zoon Jules Kayser. Het pand heeft stedenbouwkundige en ensemblewaarden als karakteristiek en prominent onderdeel van de historische bebouwing aan de Grote Markt in Venray, alwaar het op de oostelijke hoek het historisch aanwezige straatverloop volgt.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
Former TOWN HALL of Venray with police station, built in 1884 to a design by Johannes Kayser in neo-Dutch renaissance style to replace the sixteenth-century town hall. In 1924-1925 extended on the south side in comparable style to a design by Jules Kayser. The town hall is prominently situated on the east side of the Grote Markt in the centre of Venray, incorporated into the closed street frontage at the corner of Grote Markt and Hofstraat. The front facade of the building displays a remarkable kink, because the historic building line of the street was maintained following the demolition of an adjoining building necessary for the extension. The town hall possesses two sculpted lions and a civic coat of arms by the sculptor Henri J. Leeuw sr. In 1947 a new civic coat of arms was placed in the fanlight of the main entrance. An outbuilding at the rear which counted two storeys in 1925 has been heightened in phases in 1947 and 1953 and modified as regards its layout. For the purposes of protection this outbuilding is of subordinate importance.
Description.
TOWN HALL erected on a compound ground plan, consisting of two volumes intersecting at an obtuse angle. The northern volume from 1884 counts two storeys and an attic storey and has a stepped gable on the Hofstraat. The southern volume, wider and deeper relative to this, from 1884 and 1924-1925 counts three storeys and an attic storey and has two stepped gables on the Grote Markt. The building is covered by intersecting saddle roofs with unequal ridge heights, whereby the roof over the northern volume also has a lower eave. The roof panels are covered with slate in Maas covering and contain a few similar roof dormers fitted with wooden shutters and covered by hipped roofs crowned by zinc finials. In the roof a few simple chimneys; drainage takes place via a gutter.
The brick facades are built in English bond. On the front and left side facade is a projecting plinth with a terminating drip moulding. These facades are provided with light natural stone bands at the level of top storey-lines and intermediate storey-lines of the windows, and further with moulded ashlar cornice strings. In the facades occur curling ornamental wall anchors. The natural stone cross windows have an additional intermediate storey-line in the third storey. In these windows oak wooden window frames. The fanlights are executed with leaded glass presumably dating from the third quarter of the twentieth century. The windows rest on the cornice strings. Virtually all arches, including those above windows and doors, are executed in ashlar with alternating light natural stone blocks. The arches rest on springer stones. The arch rings are filled with brickwork in simple decorative bond. The three stepped gables on front facade and left side facade are similar in composition and filled with pointed arch windows with simple moulded fork tracery and a circular casement at the top. By way of ornamentation along the steps of the facade and as top crowning diagonally bonded pilasters.
The lower volume on the left in the FRONT FACADE is terminated with a horizontal string course. The high stepped portion on the right consists of a narrow entrance bay between two unequally high bays crowned with stepped gables, of which the right corner bay projects slightly. The front facade has a regular window arrangement with cross windows as mentioned above, and two oriel windows on either side of the stepped section. In the basement the windows are framed with natural stone blocks. On the right in the basement adjacent to the window frame is an ashlar commemorative plaque. The entrance bay has a hardstone staircase from 1884 relocated in 1925, which gives access to the main floor. The double stair has beneath the staircase landing access to the basement, with a rounded double arched double-leaf door with decorative hinges. The front of the staircase landing is flanked by columns on plinths, above which are the corner pillars of the balustrade which are crowned by coat-of-arms bearing lions (H. Leeuw, 1885). Between these pillars and the stair pillars at street level a wrought-iron balustrade with wooden handrail. The wooden tripartite front door has a fanlight in which is a civic coat of arms from 1947. From the fanlight moulded pilasters flank a continuous window. At the top this window composition is crowned by a triple arch. The arches have stylized springer stones which also crown the intermediate mullions of the window.
The narrow symmetrically arranged LEFT SIDE FACADE along the Hofstraat has an arcade of three arches in the first storey. In the second storey tall cross windows. The wide stepped gable has three articulations, with in the first a city coat of arms (H. Leeuw, c. 1885) between rectangular windows in pointed arch surround, provided with tall arch rings in which simple decorative bond. Above this two pointed arch windows with simple fork tracery and finally a circular casement at the top.
The RIGHT SIDE FACADE adjoins the adjacent building and has in the exposed section above traces of a blocked opening. The stepped REAR FACADE adjoins on the right (volume from 1884) the adjacent building on the Hofstraat entirely. On the interior courtyard the facade is exposed and there is an originally two-storey flat-roofed outbuilding which has been heightened and modified in the second half of the twentieth century. The exposed section of the rear facade above has a plain, as evidenced by building traces partially renewed, stepped gable.
The INTERIOR contained after the extension of 1924-1925 a basement with police station, a main floor with among other things the burgomeister's office and on the first floor the council chamber. This layout has been maintained broadly, but the interior has been modernized, with as principal alteration the heightening of the outbuilding at the rear. Among the preserved components are notably the wainscoting with fireplace and wall cupboard in the burgomeister's office, a chimney mantel in the former committee room provided with blue tiles. The council chamber has coffered wall panels, double doors with leaded glass fanlights and beam ceilings on plastered corbels with coat-of-arms shields. In the hallway a commemorative plaque in remembrance of the commissioning of the town hall.
Evaluation.
The former TOWN HALL of Venray with police station is of general, cultural-historical and architectural-historical importance as a particular expression of an administrative development and a typological development. It is a good and intact example of a town hall from the end of the nineteenth century in the neo-renaissance style customary for this building type at that time. The building is of importance within the oeuvre of Johannes Kayser who built various town halls in Limburgse municipalities and of particular value because of the extension by his son Jules Kayser. The building has urban planning and ensemble values as a characteristic and prominent element of the historic building stock on the Grote Markt in Venray, where it follows the historically existing street layout at the eastern corner.
Nearby in the register
- Onderwijs en wetenschap, Grote Markt 23Onderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Kerk, Grote Markt 24Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Raadhuisstraat 2Woonhuisunder 1 mi
- Kloosterkerk O.L.Vr.V.Zeven SmartenKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.