Rijksmonumentenregister · Netherlands
Weidemolen, BY Loodyk 1
Swichum, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie- en poldermolen
- Function
- Weidemolen
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1939
- Address
- BY Loodyk 1, Wirdum "" (Leeuwarden 21)
- Place
- Swichum
- Municipality
- Leeuwarden
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.15268, 5.81031
- Monument number
- 523370
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Stanford LibrariesTU Delft Library
2 historical maps cover this location, the earliest the 1937 map "North west Europe 1:250,000" (Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding:
AMERIKAANSE WINDMOTOR
De naar Amerikaans model ontstane windmolen van het type "Record, nr 16", is in Nederland vervaardigd- en begin 20e eeuw ontworpen door de Gebr.Bakker te IJlst. De molen werd in 1939 gebouwd op de plaats van een toen afgebroken spinnekopmolen, nabij een drietal kleine molens welke thans afgebroken zijn.
Omschrijving:
De toren staat in een uit beton opgetrokken funderingsbak voorzien van houten deksels. In de funderingsbak is aangebracht een stalen waaierpomp voorzien van een houten opleiderpijp met een houten terugslagklep. De stalen toren van normale hoogte heeft een ladder en een achtkante stelling bestaande uit stalen liggers en een houten dek. Aan de bovenzijde van de toren is een gietstalen motorlichaam aangebracht. Het zestien gegalvaniseerd stalen bladen tellende windrad heeft een diameter van 4.75 meter. Het rad bestaat uit zes straalarmen waartussen segmenten met ieder drie bladen verbonden door twee ringen zijn aangebracht. De molen is voorzien van één vaan voor de zelfregeling naar de windrichting. De zelfregeling naar windsterkte gebeurt doordat bij toenemende omloopsnelheid de optredende tanddruk- reactiekracht van het windrad groter wordt dan de spanning van de schroefveer van de vaan, de molen zal zich hierbij krimpend uit de wind draaien. De vaan is voorzien van de originele beschildering. Aan een zijde in kapitale letters de merknaam RECORD, aan de andere zijde Gebr. BAKKER IJLST. De bovenas van de molen is voorzien van een vanginstallatie welke automatisch in werking treedt bij het uit de wind draaien van de molen. De molen is voorzien van een gietstalen gaande werk en stalen spillen. De waaierpomp wordt hierbij direct aangedreven door de verticale spil.
Waardering:
De zgn. Amerikaanse windmotor uit de eerste helft van de 20e eeuw is van cultuurhistorisch en industrieel-archeologisch belang:
- voor de geschiedenis van de industriële archeologie van Nederland in het bijzonder van die der in Nederland ontworpen en gebouwde windmotoren;
- voor de ontwikkeling van de vroeg-20e-eeuwse Nederlandse bemalingstechniek met gebruikmaking van een Amerikaans model windmolens;
- als maalwerktuig kenmerkend voor de overgang van de bemaling van kleine bemalingsgebieden door traditionele windmolens naar die door "moderne" Amerikaanse windmotoren;
- als maalwerktuig kenmerkend voor de fase die ligt tussen windbemaling en motorbemaling;
- vanwege zijn rol in het ontstaan van de bemalinggeschiedenis van het waterschap "De Middelsékrite";
- vanwege zijn landschappelijke betekenis als markant herkenningspunt in het open weidegebied.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction:
AMERICAN WINDMOTOR
The windmill of the type "Record, nr 16", which came into being according to the American model, was manufactured in the Netherlands and designed in the early 20th century by Gebr.Bakker at IJlst. The mill was built in 1939 on the site of a spindle-top mill which had then been demolished, near three small mills which have since been demolished.
Description:
The tower stands in a concrete foundation tank fitted with wooden covers. In the foundation tank is installed a steel propeller pump fitted with a wooden guide pipe with a wooden check valve. The steel tower of normal height has a ladder and an octagonal frame consisting of steel beams and a wooden deck. At the top of the tower a cast-steel motor housing is fitted. The wind wheel, consisting of sixteen galvanized steel blades, has a diameter of 4.75 meters. The wheel consists of six radial arms between which segments with three blades each are connected by two rings. The mill is fitted with one vane for self-regulation according to wind direction. The self-regulation according to wind strength occurs in that as the rotation speed increases the arising gear pressure reaction force of the wind wheel becomes greater than the tension of the coil spring of the vane, the mill will thereby turn shrinking out of the wind. The vane is fitted with the original paintwork. On one side in capital letters the brand name RECORD, on the other side Gebr. BAKKER IJLST. The upper shaft of the mill is fitted with a catch installation which comes into operation automatically when the mill turns out of the wind. The mill is fitted with a cast-steel working gearbox and steel spindles. The propeller pump is hereby driven directly by the vertical spindle.
Valuation:
The so-called American windmotor from the first half of the 20th century is of cultural-historical and industrial-archaeological importance:
- for the history of industrial archaeology in the Netherlands in particular of windmotors designed and built in the Netherlands;
- for the development of early-20th-century Dutch pumping technology using an American model windmill;
- as a milling tool characteristic of the transition from pumping of small pumping areas by traditional windmills to that by "modern" American windmotors;
- as a milling tool characteristic of the phase lying between wind pumping and motor pumping;
- on account of its role in the creation of the pumping history of the water board "De Middelsékrite";
- on account of its landscape significance as a striking landmark in the open meadow area.
Nearby in the register
- Verkeersbrug, over de WirdumervaartBrugunder 1 mi
- Kerk, Hôf 14Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kerk, Ayttadyk 3Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Pastorie(F), Hôf 1Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.