Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), Brédyk 30
Leeuwarden, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1881
- Address
- Brédyk 30, 8912 CD Leeuwarden
- Place
- Leeuwarden
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.15943, 5.78596
- Monument number
- 523368
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesTU Delft Library
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
BOERDERIJ MET DWARSGEPLAATST VOORHUIS, WAGENHUIS en HEK in eclectische stijl, gebouwd in 1881 voor boer Bruinsma, een groot voorstander van de fabrieksmatige zuivelbereiding op coöperatieve grondslag. De boerderij bezit weliswaar molkenkelders met sporen van de voorzieningen voor de melkverwerking, maar naar verluidt heeft de bouwheer daar nauwelijks gebruik van gemaakt. Thans niet meer als boerenbedrijf in gebruik. Vormt met de tien jaar jongere, maar verwante en eveneens in eclectische stijl gebouwde boerderij Brédyk 32 een fraai gelegen gebouwenpaar.
Omschrijving
EXTERIEUR: Boerderij met dwarsgeplaatst voorhuis. Grote stelpvormige schuur met uileborden, gedekt met gesmoorde gegolfde Friese pannen en voorzien van grote schuurdeuren en getoogd gesloten ijzeren negenruitsvensters in muurwerk van donkerbruine baksteen. Middelgrote hals van hetzelfde bouwmateriaal, waarin de muuropeningen deels zijn vernieuwd. Voor de keuken aan de zuidzijde is een groot venster ingebroken. Voorhuis van één bouwlaag op geheel met natuursteen beplate hoge molkenkelders. De beplating is decoratief bewerkt, in het bijzonder met neggen boven de liggende, getoogd gesloten vensters met tralies en luiken. De woonlaag bezit op de hoeken gepleisterde penanten met verdiepte velden. Ingangspartij geaccentueerd door achtzijdige kolommen aan weerszijden van de inwendig gestucte en omlijste en van kuifstuk voorziene portiek met trapstoep van zes treden. Dubbele gebeeldhouwde deur met ijzeren roosters en bovenlicht. Voor het voorschild lopen de kolommen aan weerszijden van de uitgebouwde kajuit iets verjongd door waarna een bekroning met vazen volgt. Voor de middenpartij een balkon met decoratieve gietijzeren hekjes; omlijste en bekuifde, getoogd gesloten openslaande deuren en afsluiting met kroonlijst. De vleugels worden eveneens met kroonlijsten met velden loofornament en rozetten afgesloten. Buiten het lijstwerk metselwerk van donkerbruine baksteen. Getoogd gesloten, geprofileerd omlijste T-vensters met overdadige kuifstukken van pleister. Schildkap met hoekschoorstenen voorzien van borden met pinakels, dekking van blauw geglazuurde gegolfde Friese pannen. De WAGENSCHUUR op rechthoekige plattegrond van een bouwlaag met een zadeldak tussen tuitgevels is opgemetseld van grauwbruine baksteen en bezit gegolfde Friese pannen en dubbele schuurdeuren aan de oostzijde. Voor de oprijlaan staat een gietijzeren HEK met vier zware penanten, bekroond door pijnappels en paardenkoppen en voorzien van één sierlijke zijwang. Ten noorden van de schuur staat een wagenhuis uit de bouwtijd van de boerderij of iets jonger in redelijk oorspronkelijke staat.
INTERIEUR: Inwendig zijn zowel schuur als voorhuis niet meer in oorspronkelijke staat. De schuur is, zonder de oorspronkelijke gebintstructuur aan te tasten, in compartimenten opgedeeld ten behoeve van de showroom- en opslagfunctie die het thans heeft. Vloeren en groppen zijn nog aanwezig, vooral in de stal voor kleinvee. Molkenkelders onder troggewelfjes en met vloeren van geel en groen geglazuurde estrikken en platen roze zandsteen. Middengang met sierstucwerk van fraaie dubbele randen en middenornament, portaal, omlijste paneeldeuren met schijnnaalden en kast- en trapdeur in oorspronkelijke staat. De zuidelijke salon is naar de dieper liggende, geheel verbouwde keuken doorgebroken. Daardoor is de bedstedewand verloren gegaan, maar de diggelkast met inwendig gegroefde zuiltjes en imitatieschilderwerk en een stel dubbele paneeldeuren zijn verplaatst. Omlijste vensters met vensterbanken op gegroefde basiszuiltjes en raamluiken. Plafond bekleed met zachtboardplaten. De andere voorsalon is nog geheel in oorspronkelijke staat, inclusief het houtimitatieschilderwerk als lichtoker lindehout. Houten balkenplafond geheel in sterk gekrakeleerde houtimitatie. Eenvoudig omlijste bedstedewand met diggelkast, voorzien van paneeldeuren. Tegen de noordelijke zijwand een marmeren schouw in neorenaissance-trant met eenvoudige omlijsting en voorzien van landschappelijk schoorsteenstuk. Ook hier omlijste vensters met op basiszuiltjes rustende vensterbanken en vensterluiken.
WAARDERING
De boerderij met hals en dwarsgeplaatst voorhuis, wagenschuur en hek is van algemeen historisch, architectuurhistorisch en landschappelijk belang
- vanwege de enigszins door verbouwingen gewijzigde maar nog overal herkenbare structuur van een grote boerderij aan de vooravond van de opkomst van de fabrieksmatige zuivelbereiding;
- vanwege het nagenoeg gave exterieur, in het bijzonder het gave en rijk geornamenteerde eclectische voorhuis en de belangrijke interieurs, vooral van molkenkelders, middengang en noordelijke salon;
- vanwege de bijzondere landschappelijke ligging op De Werp aan de oude Middelzeedijk in samenhang met de stijlverwante boerderij Brédyk 32.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
FARMHOUSE WITH TRANSVERSELY POSITIONED FRONT HOUSE, WAGON SHED and GATE in eclectic style, built in 1881 for farmer Bruinsma, a great advocate of factory-scale dairy production on cooperative grounds. The farmhouse does indeed possess milk cellars with traces of provisions for milk processing, but reportedly the builder made scarcely any use of them. No longer in use as a farm enterprise. Forms together with the ten years younger, but related and likewise in eclectic style built farmhouse Brédyk 32 a handsomely situated pair of buildings.
Description
EXTERIOR: Farmhouse with transversely positioned front house. Large timber-framed shed with owl boards, covered with dampened corrugated Frisian tiles and furnished with large shed doors and arched closed iron nine-pane windows in dark brown brick masonry. Medium-sized neck of the same building material, in which the wall openings have been partly renewed. For the kitchen on the south side a large window has been broken through. Front house of one storey on entirely natural stone faced high milk cellars. The facing is decoratively worked, in particular with nine-part sections above the lying, arched closed windows with grilles and shutters. The residential storey possesses on the corners plastered pilasters with recessed fields. Entrance section accentuated by octagonal columns on either side of the internally stuccoed and framed and with plasterwork cornice furnished portico with flight of six steps. Double carved door with iron grilles and fanlight. In front of the front gable the columns on either side of the built-out cabin taper slightly after which a finial with vases follows. For the central section a balcony with decorative cast-iron railings; framed and corbelled, arched closed casement doors and termination with cornice. The wings are likewise terminated with cornices with fields of foliage ornament and rosettes. Apart from the framework brickwork of dark brown brick. Arched closed, profiled framed T-windows with exuberant plasterwork corbels. Hipped roof with corner chimneys furnished with boards with finials, covering of blue-glazed corrugated Frisian tiles. The WAGON SHED on rectangular plan of one storey with a gabled roof between spout gables is built of greyish-brown brick and possesses corrugated Frisian tiles and double shed doors on the east side. In front of the drive stands a cast-iron GATE with four heavy pilasters, crowned by pinecones and horsehead finials and furnished with one elegant side wing. North of the shed stands a wagon house from the building period of the farmhouse or slightly younger in reasonably original condition.
INTERIOR: Internally both shed and front house are no longer in original condition. The shed has, without affecting the original roof truss structure, been divided into compartments for the showroom and storage function which it now has. Floors and gutters are still present, especially in the stall for small livestock. Milk cellars under barrel-vaults and with floors of yellow and green glazed estrick tiles and plates of pink sandstone. Central passage with fine stuccowork of handsome double mouldings and central ornament, entrance hall, framed panel doors with false nails and cupboard and stair door in original condition. The southern parlour is opened through to the deeper, entirely remodelled kitchen. Through this the bed alcove wall has been lost, but the china cupboard with internally fluted columns and imitation paintwork and a set of double panel doors have been relocated. Framed windows with window sills on fluted base columns and window shutters. Ceiling clad with softboard panels. The other front parlour is still entirely in original condition, including the wood-imitation paintwork as light oak linden wood. Wooden beam ceiling entirely in heavily crazed wood imitation. Simply framed bed alcove wall with china cupboard, furnished with panel doors. Against the northern side wall a marble fireplace in neo-Renaissance style with simple framing and furnished with a landscape fireplace painting. Also here framed windows with window sills resting on base columns and window shutters.
VALUATION
The farmhouse with neck and transversely positioned front house, wagon shed and gate is of general historical, architectural-historical and landscape importance
- because of the structure somewhat modified by alterations but still everywhere recognisable of a large farmhouse on the eve of the rise of factory-scale dairy production;
- because of the nearly intact exterior, in particular the intact and richly ornamented eclectic front house and the important interiors, especially of milk cellars, central passage and northern parlour;
- because of the special landscape location on De Werp on the old Middelzeedijk in conjunction with the style-related farmhouse Brédyk 32.
Nearby in the register
- Woonhuis, Brédyk 26Woonhuisunder 1 mi
- Archeologie, Oenemastate/BredijkArcheologieunder 1 mi
- Woonhuis, Legedyk 68Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Lytse Buorren 14Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.