Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Balistraat 135 A
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1911 - 1915
- Address
- Balistraat 135 A, Locatie: Zeeburg, 1094 JK Amsterdam (and others)
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.36326, 4.93853
- Part of complex
- 523295
- Monument number
- 523297
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1910 map "Polderkaart van de landen tusschen Maas en ij / door W.H. Hoekwater" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Gesloten woonblok (II) met inspringende hoeken en gemeenschappelijke binnentuinen, onderdeel van het WONINGBOUWCOMPLEX De Arbeiderswoning, bevattende 40 etagewoningen. Het is uitgevoerd in de trant van het Rationalisme naar ontwerp van H.P. Berlage (1856-1934) uit 1911-1915, die de twee omringende dwarsstraten introduceerde voor betere bezonning. Omschrijving
Het woonblok is vrijwel identiek aan woonblok III. Het gesloten woonblok is in baksteen (kruisverband) opgetrokken met vier bouwlagen op een vrijwel rechthoekige plattegrond met inspringende hoeken bij de uiteinden onder een met rode verbeterde holle pan gedekt afgeplat dak tussen eindgevels. De lange gevels tellen 24 vensterassen en worden gemarkeerd door 3 erkerpartijen en siermetselwerk. De dakschilden zijn uitgerust met bakgoten en bevatten enkele dakraampjes. De eindgevels worden bekroond door een schoorsteen. De entrees worden boven afgesloten door een rollaag en uitkragend siermetselwerk. Ter hoogte van de eerste verdieping bevindt zich onder de trappenhuis-erker een segmentboogvormig venster met twee gekoppelde draairamen. Ter weerszijden van het venster sluit een getrapte console van de erker aan, die vanaf de tweede verdieping van een rechthoekig grondvlak overgaat in een vijfzijdige uitbouw met overhoeks geplaatste casementen. De per verdieping gekoppelde ramen bevatten met uitzondering van de bovenste verdieping een onderraam met verticale roedenverdeling. Aan beide zijden van de trappenhuizen komen drie vensterassen voor, twee met schuiframen en één, de dichtst bijzijnde met smalle draairamen, onder als valraam uitgevoerde bovenlichten. De vensters zijn onderling verbonden door een dubbele sierlijst van ruw bewerkte strekken die zich over het gehele blok voortzet. Ter plaatse van het trappenhuis wordt deze echter onderbroken doordat hier de ramen halverwege de verdiepingsvloer zijn geplaatst. Alle ramen hebben rollagen en rusten op uitgemetselde vensterdorpels, met uitzondering van de ramen op de begane grond die rusten op natuurstenen dorpels. De gevel heeft voorts een door een rollaag afgesloten trasraam en wordt boven beëindigd door een ononderbroken daklijst met kleine natuurstenen consoles boven een sierlijst met bloktandfries.
De noordelijke en zuidelijke eindgevels, voorzien van uitgemetselde schouders, zijn gericht naar de doorgaande straten Javastraat en Balistraat en tellen beide drie vensterassen van de eerder beschreven twee venstertypen.
De korte gevels wijken in zoverre af van de lange gevels, doordat ze drie vensterassen hebben met schuiframen. De begane grond heeft aan de noordzijde (Javaplein) links van het trappenhuis een deur met getoogd bovenlicht. De deur wordt ontlast door een steens segmentboog.
De eindgevels zijn blind uitgevoerd.
Waardering
Het middelste woonblok (II) van het complex De Arbeiderswoning uit 1911-1915 is van algemeen belang wegens cultuur- en architectuurhistorisch en typologische waarde als kenmerkend voorbeeld van een rationalistisch blok arbeiderswoningen met gemeenschappelijke binnentuin, vormgegeven volgens de ideeën van de architect H.P. Berlage met aandacht voor goede oriëntatie en woningplattegronden en als vroeg voorbeeld van corporatieve woningwetbouw. Tevens heeft het woonblok ensemblewaarde wegens de architectonische, historisch-functionele en stedenbouwkundige realtie met de twee andere woonblokken van het complex.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Closed residential block (II) with recessed corners and shared courtyards, component of the HOUSING COMPLEX De Arbeiderswoning, containing 40 maisonettes. It is executed in the manner of Rationalism according to design by H.P. Berlage (1856-1934) from 1911-1915, who introduced the two surrounding cross streets for better sunlight. Description
The residential block is virtually identical to residential block III. The closed residential block is constructed in brick (English bond) with four storeys on an approximately rectangular plan with recessed corners at the ends under a hipped roof covered with red improved hollow tile between end gables. The long facades count 24 window bays and are marked by 3 bay window sections and decorative brickwork. The roof pitches are equipped with gutters and contain several roof windows. The end gables are crowned by a chimney. The entrances are closed off above by a roller shutter and projecting decorative brickwork. At the level of the first floor, beneath the staircase bay, there is a segmental arched window with two coupled casement windows. On both sides of the window, a stepped console of the bay adjoins, which from the second floor transitions from a rectangular ground plan into a five-sided projection with diagonally placed casements. The windows coupled per floor contain, with the exception of the upper floor, a lower window with vertical glazing bars. On both sides of the staircases there are three window bays, two with sash windows and one, the one closest by, with narrow casement windows, below which are fanlights executed as horizontal pivot windows. The windows are mutually connected by a double decorative moulding of roughly worked stones that continues across the entire block. At the location of the staircase this is however interrupted by the fact that here the windows are placed halfway across the floor height. All windows have roller shutters and rest on built-up window sills, with the exception of the windows on the ground floor which rest on natural stone sills. The facade furthermore has a horizontal window closed off by a roller shutter and is terminated above by an uninterrupted cornice with small natural stone consoles above a decorative moulding with block tooth frieze.
The northern and southern end gables, furnished with built-up shoulders, are oriented towards the through streets Javastraat and Balistraat and both count three window bays of the previously described two window types.
The short gables differ insofar from the long facades, in that they have three window bays with sash windows. The ground floor has on the north side (Javaplein) to the left of the staircase a door with an arched fanlight. The door is relieved by a brick segmental arch.
The end gables are executed as solid walls.
Valuation
The middle residential block (II) of the complex De Arbeiderswoning from 1911-1915 is of general interest because of cultural-historical and architectural and typological value as a characteristic example of a rationalist block of workers' dwellings with shared courtyard, designed according to the ideas of architect H.P. Berlage with attention to good orientation and dwelling plans and as an early example of corporate housing legislation construction. Furthermore the residential block has ensemble value because of the architectural, historical-functional and urban planning relationship with the two other residential blocks of the complex.
Nearby in the register
- Woonhuis, Balistraat 129 AWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Balistraat 140 DWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Javaplein 24 AWoonhuisunder 1 mi
- Pastoor Hesseveld L.O. SchoolOnderwijs en wetenschapunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.