Rijksmonumentenregister · Netherlands
Weverij, Hofstraat 14
Aalten, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Weverij
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1893
- Address
- Hofstraat 14, 7121 DM Aalten (and others)
- Place
- Aalten
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.92565, 6.58443
- Part of complex
- 523183
- Monument number
- 523185
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1880 map "Composite: 328. Bocholt." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
STOOMWEVERIJ bestaande uit een samenstel van bouwdelen. Aande Hofstraat ligt rechts een KANTOORGEBOUW uit 1893 in neorenaissancestijl, aan de linker zijde door middel van een tussenlid (1941) in de stijl van de Nieuwe Haagse School verbonden met een KANTOORGEBOUW (1933) in dezelfde stijl. Achter deze gebouwen liggen de SHEDS. De oudste sheds worden aan de zuidzijde gevolgd door de MACHINEKAMER en het KETELHUIS (1893/1894), met grenzend aan het ketelhuis de SCHOORSTEEN.
Het in kruisverband gemetselde bakstenen KANTOORGEBOUW uit 1893 is opgetrokken op rechthoekige grondslag en telt één bouwlaag onder een met gesmoorde kruispannen gedekt mansardedak. Het voorschild heeft in het midden een houten dakkapel onder een zadeldak. De dakkapel wordt aan de bovenzijde afgesloten door een fries met een kroonlijst en bekroond door een driehoekig fronton. In de dakkapel bevindt zich een dubbele deur met vier ruiten die door de gootlijst heen steekt. De deur wordt aan de bovenzijde getoogd afgesloten en heeft aan weerszijden een pilaster. Het gebouw heeft tegen de rechter zijgevel een aanbouw (transformatorhuisje) uit 1958. De VOORGEVEL heeft speklagen, een gepleisterde en geverfde plint en wordt aan bovenzijde afgesloten door een gekornist fries en een kroonlijst die in het midden wordt onderbroken door de reeds beschreven dubbele deur van de dakkapel. Alle in de gevel uitgespaarde muuropeningen worden afgesloten door blinde segmentbogen met metselmozaïek in rode en gele baksteen in de boogvelden. De geboorte- en sluitstenen zijn uitgevoerd in wit pleisterwerk. De gevel bevat negen traveeën en heeft een middenrisaliet en aan weerszijden een zijrisaliet. De middenrisaliet bevat twee gekoppelde vensters onder een segmentboog met aanzet- en sluitsteen. Tussen de twee vensters bevindt zich een pilaster. Elk venster bevat een tweeruits stolpraam met enkelruits bovenlicht. Onder de vensters bevinden zich gepleisterde vakken voorzien van langgerekte diamantkoppen. De linker zijrisaliet bevat drie gekoppelde vensters onder een segmentboog. het middelste venster bevat een tweeruits stolpraam met smaller enkelruits bovenlicht en heeft aan weerszijden een enkelruits raam met enkelruits bovenlicht. De vensters worden van elkaar gescheiden door twee pilasters. Onder de vensters bevinden zich gepleisterde vakken voorzien van langgerekte diamantkoppen. De tweede en derde travee van links bevatten een tweeruits raam met enkelruits bovenlicht. Het venster wordt aan de bovenzijde afgesloten door een segment boog voorzien van een sluitsteen. Tussen deze twee traveeën in bevindt zich een gedenksteen met de tekst: "De eerste steen gelegd - door - H.A.F.C.M. Driessen - 8 augustus 1893". De vierde travee van links bevat een dubbele deur met twee ruiten en enkelruits bovenlicht. De deurpartij is aan de bovenzijde voorzien van een segmentboog met sluitsteen. De zesde, zevende en achtste travee bevatten elk een tweeruits raam met enkelruits bovenlicht aan de bovenzijde afgesloten door een segmentboog. In de rechter zijrisaliet bevindt zich een dubbele deur met twee ruiten en enkelruits bovenlicht en aan weerszijden een smaller enkelruits raam met enkelruits bovenlicht. Onder de vensters bevinden zich gepleisterde vakken voorzien van langgerekte diamantkoppen. Het geheel wordt aan de bovenzijde afgesloten door een segmentboog met aanzet en sluitsteen. In het INTERIEUR van het kantoor bevinden zich nog de originele gietijzeren pilaren.
Achter het kantoorgebouw bevinden zich de SHEDS. Het grootste gedeelte van het bedrijf bestaat uit de loodsen waar de weefgetouwen stonden opgesteld. Het oudste gedeelte van deze loodsen is gebouwd in 1893/1894 en gelegen vlak achter het kantoorgebouw uit dezelfde periode. Het bestaat uit een op vierkante grondslag opgetrokken loods, die voorzien is van sheddaken met een hellend glasvlak en ondersteuning ter plaatse van de voetpunten. De onderslagbalken, ondersteund door gietijzeren kolommen, zijn in dwarsrichting toegepast. Deze bouwwijze is kenmerkend voor de periode waarin deze loods gebouwd is.
De MACHINEKAMER is gelegen aan de zuidzijde van de sheds naast het ketelhuis. De machinekamer leverde de stoomenergie die nodig was voor het functioneren van het bedrijf. Daarom werden aan de constructie, inrichting en afwerking van de machinekamer veel aandacht besteed. Het gebouw van de machinekamer is aan drie zijden ingebouwd maar de voorgevel staat vrij. De machinekamer telt één bouwlaag met een zadeldak op een rechthoekige plattegrond. De bakstenen gevels zijn gemetseld in kruisverband en voorzien van speklagen. Het dak heeft een klein overstek en wordt aan de voorzijde afgesloten door houten windveren. In de top is tussen de windveren een verticaal planken beschot opgehangen. Midden in de gevel bevindt zich een brede opening, aan de bovenzijde getoogd afgesloten en voorzien van een segmentboog met aanzet en sluitstenen. Hierboven bevindt zich een rond raam met een tracering in bloemmotief. Eenzelfde raam bevindt zich ook in de top van de achtergevel. In het INTERIEUR is met name de kapconstructie van belang. Deze is opgebouwd uit "hammerbeam"- of steekbalkspanten met makelaar en trekstangen en is voorzien van geajoureerd houtsnijwerk. Het geheel rust op gesneden houten korbeelstellen.
Het KETELHUIS is gelegen naast de machinekamer en is door een binnendeur toegankelijk vanuit de machinekamer. Het dak van de machinekamer werd zodanig geconstrueerd dat bij een eventuele explosie de druk via het dak kon verdwijnen, een zogenaamd plofdak. Het gebouw is opgetrokken op rechthoekige grondslag over één bouwlaag onder een met gesmoorde kruispannen gedekt schilddak. Het dak watert af via een gietijzeren goot op consoles. De bakstenen gevels zijn in kruisverband gemetseld. Tegen de VOORGEVEL is een aanbouw onder een lessenaarsdak geplaatst. Deze heeft in het voorvlak links een deur en rechts een groot tienruits raam. Het zijvlak heeft een getoogd enkelruits raam onder een dubbele rollaag. De RECHTER ZIJGEVEL heeft links twee grote tienruits ramen. Rechts in de gevel bevinden zich een houten deur met enkelruits getoogd afgesloten bovenlicht en een houten deur die aan bovenzijde getoogd is afgesloten.
Grenzend aan het ketelhuis bevindt zich een hoge, ronde taps toelopende BAKSTENEN SCHOORSTEEN. Deze is geplaatst op een vierkante onderbouw van baksteen, gemetseld in kruisverband. Op regelmatige afstand van elkaar zijn ringen om de schoorsteen geplaatst (in totaal 11 ringen). De schoorsteen is via een lage bakstenen gang verbonden met de machinekamer. In de westelijke muur van deze gang bevindt zich een rondboogvormig afgesloten opening (nu dichtgemetseld) die aan de bovenzijde voorzien is van drie rollagen.
Een éénlaags tussenlid met plat dak uit 1941 verbindt de linker zijde van het oude kantoorgebouw met het KANTOORGEBOUW in de stijl van de Nieuwe Haagse School uit 1933. Het gebouw telt twee lagen en heeft een plat dak. De gevels zijn gemetseld in Noors verband en worden afgesloten met geglazuurde gevelpannen. Er is gebruik gemaakt van twee kleuren baksteen en de gevels zijn op de hoeken iets hoger opgetrokken. De VOORGEVEL heeft rechts op de begane grond een niet oorspronkelijke deur met links een vierruits raam met tweeruits bovenlicht. Boven de deur en het raam bevindt zich een luifel. Op de verdieping zit een groot zevenruits raam. Het linkerdeel van de gevel steekt uit naar voren en heeft op de begane grond een zevenruits raam met drieruits bovenlicht. Boven het raam is in de gevel nog de tekst leesbaar "HERMAN DRIESSEN & ZOON". De oostelijke gevel heeft op de begane grond een groot zevenruits raam met drieruits bovenlicht en op de verdieping een zevenruits raam. Links tegen de gevel bevindt zich een plat afgedekte eenlaags aanbouw uit 1957 met in het voorvlak (noorden) drie enkelruits ramen en in het zijvlak een zevenruits raam met drieruits bovenlicht.
Waardering
STOOMWEVERIJ uit 1893 gebouwd in opdracht van de fabrikant Herman Driessen.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf voorbeeld van een fabriek waar verschillende constructieve methoden zijn toegepast en als zodanig van belang voor de geschiedenis van de bouwtechniek in Nederland. Het complex geeft een overzicht van verschillende architectuurstijlen in de industriële bouwkunst. Het produktieproces is aan de diverse gebouwtypen en interieurelementen nog duidelijk af te lezen.
- Van stedenbouwkundige waarde als kern van een industieel complex dat verder nog bestaat uit een in neo-renaissancistische stijl opgetrokken fabrikantenwoning. Maat en schaal van de van de weverij zijn afgestemd op de stedenbouwkundige schaal van de kern Aalten.
- Van cultuurhistorische waarde vanwege het belang van de fabriek voor de geschiedenis van de nijverheid en de techniek als kenmerkende representant van de in de laatste decennia van de negentiende eeuw gemechaniseerde textielindustrie in Nederland. Daardoor vertegenwoordigt de fabriek tevens een aspect van de economische geschiedenis.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
STEAM WEAVING MILL consisting of an ensemble of building components. On the Hofstraat, on the right side, an OFFICE BUILDING from 1893 in neo-Renaissance style, connected on the left side by means of a connecting link (1941) in the style of the Nieuwe Haagse School with an OFFICE BUILDING (1933) in the same style. Behind these buildings lie the SHEDS. The oldest sheds are followed on the south side by the ENGINE ROOM and the BOILER HOUSE (1893/1894), with the CHIMNEY adjoining the boiler house.
The brick OFFICE BUILDING from 1893, laid in stretcher bond, is constructed on a rectangular ground plan and comprises one storey under a mansard roof covered with suppressed cross pantiles. The front facade has in the middle a wooden roof dormer under a gabled roof. The dormer is closed at the top by a frieze with a cornice and crowned by a triangular pediment. In the dormer is a double door with four panes which projects through the gutter line. The door is closed at the top with a segmental arch and has a pilaster on either side. The building has an extension (transformer house) from 1958 against the right side facade. The FRONT FACADE has brick-and-tile courses, a plastered and painted plinth and is closed at the top by a corniced frieze and a cornice which is interrupted in the middle by the double door of the dormer already described. All wall openings cut into the facade are closed by blind segmental arches with brick mosaic in red and yellow brick in the arch fields. The springers and keystones are executed in white plasterwork. The facade contains nine bays and has a central projection and a side projection on either side. The central projection contains two coupled windows under a segmental arch with springers and keystones. Between the two windows is a pilaster. Each window contains a two-pane stolp window with single-pane fanlight. Below the windows are plastered panels fitted with elongated diamond knobs. The left side projection contains three coupled windows under a segmental arch. The middle window contains a two-pane stolp window with narrower single-pane fanlight and has a single-pane window with single-pane fanlight on either side. The windows are separated from one another by two pilasters. Below the windows are plastered panels fitted with elongated diamond knobs. The second and third bays from the left contain a two-pane window with single-pane fanlight. The window is closed at the top by a segmental arch with a keystone. Between these two bays is a memorial stone with the text: "The first stone laid - by - H.A.F.C.M. Driessen - 8 August 1893". The fourth bay from the left contains a double door with two panes and single-pane fanlight. The door section is fitted at the top with a segmental arch with keystone. The sixth, seventh and eighth bays each contain a two-pane window with single-pane fanlight closed at the top by a segmental arch. In the right side projection is a double door with two panes and single-pane fanlight and on either side a narrower single-pane window with single-pane fanlight. Below the windows are plastered panels fitted with elongated diamond knobs. The whole is closed at the top by a segmental arch with springers and keystone. In the INTERIOR of the office are still the original cast-iron pillars.
Behind the office building are the SHEDS. The greater part of the business consists of the sheds where the weaving looms were installed. The oldest part of these sheds was built in 1893/1894 and is located immediately behind the office building from the same period. It consists of a shed constructed on a square ground plan, which is fitted with shed roofs with an inclined glazed surface and support at the foot points. The underslung beams, supported by cast-iron columns, are applied in the transverse direction. This construction method is characteristic of the period in which this shed was built.
The ENGINE ROOM is located on the south side of the sheds next to the boiler house. The engine room supplied the steam energy required for the operation of the business. Consequently, great attention was paid to the construction, layout and finishing of the engine room. The engine room building is built in on three sides but the front facade stands free. The engine room comprises one storey with a gabled roof on a rectangular plan. The brick facades are laid in stretcher bond and fitted with brick-and-tile courses. The roof has a small overhang and is closed at the front with wooden wind braces. At the peak, between the wind braces, a vertical wooden boarding is suspended. In the middle of the facade is a wide opening, closed at the top with a segmental arch and fitted with springers and keystones. Above this is a round window with tracery in a floral motif. An identical window is also in the peak of the rear facade. In the INTERIOR, the roof truss structure in particular is of importance. This is constructed from "hammerbeam" or tie-beam roof trusses with collar-ties and tension rods and is fitted with pierced wooden carved work. The whole rests on carved wooden corbel brackets.
The BOILER HOUSE is located next to the engine room and is accessible from the engine room via an internal door. The roof of the engine room was constructed in such a way that in the event of an explosion, the pressure could be relieved via the roof, a so-called blast roof. The building is constructed on a rectangular ground plan over one storey under a hipped roof covered with suppressed cross pantiles. The roof drains via a cast-iron gutter on consoles. The brick facades are laid in stretcher bond. Against the FRONT FACADE an extension under a lean-to roof has been placed. This has a door on the left in the front section and on the right a large ten-pane window. The side section has a segmental single-pane window under a double roller joint. The RIGHT SIDE FACADE has two large ten-pane windows on the left. On the right of the facade are a wooden door with single-pane fanlight closed with a segmental arch at the top and a wooden door which is closed at the top with a segmental arch.
Adjoining the boiler house is a tall, round tapered brick CHIMNEY. This is placed on a square brick substructure, laid in stretcher bond. At regular intervals, rings have been placed around the chimney (a total of 11 rings). The chimney is connected to the engine room via a low brick passage. In the western wall of this passage is a round-arched opening (now bricked up) which is fitted at the top with three roller joints.
A single-storey connecting link with a flat roof from 1941 connects the left side of the old office building with the OFFICE BUILDING in the style of the Nieuwe Haagse School from 1933. The building comprises two storeys and has a flat roof. The facades are laid in Norwegian bond and are finished with glazed roof tiles. Two colours of brick have been used and the facades are built up slightly higher at the corners. The FRONT FACADE has on the right on the ground floor a non-original door with a four-pane window to the left with two-pane fanlight. Above the door and window is a canopy. On the first floor is a large seven-pane window. The left part of the facade projects forward and has on the ground floor a seven-pane window with three-pane fanlight. Above the window the text is still legible in the facade "HERMAN DRIESSEN & ZOON". The eastern facade has on the ground floor a large seven-pane window with three-pane fanlight and on the first floor a seven-pane window. On the left against the facade is a flat-covered single-storey extension from 1957 with three single-pane windows in the front section (north) and a seven-pane window with three-pane fanlight in the side section.
Valuation
STEAM WEAVING MILL built in 1893 on the instructions of the manufacturer Herman Driessen.
- Of architectural-historical value as a good and well-preserved example of a factory where various constructive methods have been applied and as such of importance for the history of construction technology in the Netherlands. The complex provides an overview of various architectural styles in industrial architecture. The production process is still clearly legible in the various building types and interior elements.
- Of urban planning value as the nucleus of an industrial complex which further still consists of a manufacturer's house constructed in neo-Renaissance style. The scale and proportions of the weaving mill are attuned to the urban planning scale of the centre of Aalten.
- Of cultural-historical value due to the importance of the factory for the history of industry and technology as a characteristic representative of the mechanised textile industry in the Netherlands in the last decades of the nineteenth century. As such, the factory also represents an aspect of economic history.
Nearby in the register
- De BeukenhofWoonhuisunder 1 mi
- Boerderij, Polstraat 9Boerderijunder 1 mi
- Woonhuis, Markt 2Woonhuisunder 1 mi
- Kerk, Landstraat 22Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.