Rijksmonumentenregister · Netherlands
Tuinbeeld, Dorpssingel 2
Beuningen Gld, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Tuinbeeld
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1920
- Address
- Dorpssingel 2, 6641 BE Beuningen Gld (Beuningen 25)
- Place
- Beuningen Gld
- Municipality
- Beuningen
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.86413, 5.77303
- Part of complex
- 523146
- Monument number
- 523152
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft Library
3 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "Verklaring van het algemeen nut der onteigening van eigendommen in de gemeente Horssen, noodig voor den aanleg van eene wetering door het waterschap "de Gecombineerde waterlossing der polderdistricten Rijk van Nijmegen en Maas en Waal"" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
Het HEILIG HARTBEELD is geplaatst op een hoge achtzijdige sokkel van tufsteen, aan de bovenzijde afsluitend met een geprofileerde lijst. Op deze sokkel bevindt zich een achthoekig basement met op de hoeken een viertal knielende engeltjes. Op één der zijden staat de tekst : "Jezus Koning der Harten Ontferm U Onzer". Op plaquettes aan de andere zijde : "H.Hart van Jezus zegen Beuningen A.D. 1920. Mijn Rijk is niet van deze wereld". Op het basement is het Christusbeeld geplaatst. De Christusfiguur is gehuld in een lang plooienrijk gewaad en maakt met zijn rechter hand een zegenend gebaar.
Waardering
HEILIG HARTBEELD op sokkel uit 1920.
- Van kunsthistorische waarde als een goed en gaaf voorbeeld van een Heilig Hartbeeld als een monumentale tuinsculptuur uit de late 19-de eeuw en vroege 20-ste eeuw, een periode waarin de vormentaal van historische bouw- en kunststijlen (gotiek, renaissance), gecombineerd met elementen uit de nieuwe kunst (Art Nouveau of Jugendstil) nog een grote rol speelde. Het beeld is gezien de vormentaal (in de neogotische traditie) ouder dan de sokkel met engelen, die blijkens de opschriften uit 1920 dateert. Toch past deze traditioneel vormgegeven sokkel goed bij het beeld.
- Van stedenbouwkundige / situatieve waarde als onderdeel van het complex. Het beeld ligt vlak langs de Van Heemstraweg in het hart van het dorp Beuningen, in de tuin van de oude R.K. pastorie, op de hoek met de Dorpssingel. Hier bepaalt het met de er links naast gelegen Corneliuskerk en de erachter gelegen pastorie het historische beeld in hoge mate. Van belang is ook de ensemblewaarde van het beeld, dat een onmisbaar onderdeel vormt van een vooroorlogs katholiek ensemble.
- Van sociaal-economische / cultuurhistorische waarde als onderdeel van het complex dat een belangrijke rol heeft gespeelt in het dorpsleven. H. Hartbeelden zijn kenmerkend voor de katholieke geloofsbeleving vanaf 1900, waarin de devotie voor het Heilig Hart in zowel "de huiskamer" als bij de kerk een grote rol speelde. Deze beelden vormen een onmisbaar onderdeel van het ensemble van kerk, kerkhof, pastorie en pastorietuin.
Cultuurhistorische omschrijving
De Heilig Hart verering werd in de late 19de eeuw populair binnen de R.K. kerk, maar deze devotie werd al in de middeleeuwse kloosters beoefend. Samengevat wordt binnen deze devotie het hart van Jezus, de Godmens, beschouwd als het symbool van Zijn liefde. Door gebed, boete en vurige communies werd aan Hem eerherstel gebracht voor de smaad der zonde, voor zover deze kan worden toegebracht door mensen.
De leken werden in aanvang nog niet in deze devotie betrokken. Dergelijke devoties speelden in de middeleeuwen in hoofdzaak een rol bij de contemplatieve kloosterorden. Gaandeweg zou dit wijzigen, waardoor deze devotie ook een rol zou gaan spelen in de religieuze volkscultuur. Door visioenen van de H. Margareta Maria Alacoque (gestorven 1690) en van de H. Joannes Eudes (gestorven 1680) werd de devotie van de Heilige Harten van Jezus en Maria eind 17de eeuw verspreid over de katholieke onderdanen. Goedkeuring van de officie ter ere van Jezus Heilig Hart werd pas in 1765 in Rome gegeven.
In de 19de eeuw leefde deze devotie verder op. Men begon rond het midden van de eeuw in Frankrijk met de bouw van kerken gewijd aan het Heilig Hart. In Parijs staat het beroemdste voorbeeld van een grote aan het Heilig Hart toegewijde basiliek, de Sacré Coeur (1875 - 1919). Het hoogtepunt van de devotie ontstond tegen het einde van de 19de eeuw ; Paus Leo XIII wijdde in 1899 de gehele wereld aan het Heilig Hart toe. Het jaar 1900 werd dan ook een Jubeljaar door toewijding van de wereld aan het H. Hart. Ook in Nederland verschenen in grote getale Heilig Hart beelden in kerken, of in tuinen bij pastorieën en kerken, terwijl ook onder gelovigen kleine H. Hart beelden werden verspreid. In de eerste helft van de 20ste eeuw nam het Heilig Hartbeeld dan ook in het katholieke huiskamerinterieur een bijzondere plaats in, als beschermer van huis en bewoners.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
The SACRED HEART IMAGE is placed on a high octagonal base of tufa stone, closed at the top with a profiled moulding. On this base is an octagonal basement with four kneeling angels at the corners. On one of the sides is the text: "Jesus King of Hearts Have Mercy Upon Us". On plaques on another side: "Sacred Heart of Jesus bless Beuningen A.D. 1920. My Kingdom is not of this world". On the basement is the Christ figure placed. The Christ figure is clothed in a long pleated garment and makes a blessing gesture with his right hand.
Valuation
SACRED HEART IMAGE on base from 1920.
- Of artistic history value as a fine and intact example of a Sacred Heart image as a monumental garden sculpture from the late 19th century and early 20th century, a period in which the formal language of historical architectural and art styles (gothic, renaissance), combined with elements from the new art (Art Nouveau or Jugendstil) still played a major role. Given the formal language (in the neogothic tradition), the image is older than the base with angels, which according to the inscriptions dates from 1920. Nevertheless, this traditionally designed base fits well with the image.
- Of urban planning / situational value as part of the complex. The image is located just along the Van Heemstraweg in the heart of the village of Beuningen, in the garden of the old R.K. rectory, on the corner with the Dorpssingel. Here it determines the historical character to a large extent with the Corneliuskerk to its left and the rectory behind it. Also important is the ensemble value of the image, which forms an indispensable part of a pre-war Catholic ensemble.
- Of socio-economic / cultural history value as part of the complex which has played an important role in village life. Sacred Heart images are characteristic of Catholic religious practice from 1900 onwards, in which devotion to the Sacred Heart played a major role both in "the living room" and at the church. These images form an indispensable part of the ensemble of church, churchyard, rectory and rectory garden.
Cultural-historical description
The veneration of the Sacred Heart became popular within the R.K. church in the late 19th century, but this devotion was already practiced in medieval monasteries. Summarized, within this devotion the heart of Jesus, the God-man, is regarded as the symbol of His love. Through prayer, penance and fervent communions, reparation was made to Him for the shame of sin, insofar as this could be brought about by people.
Laypeople were not initially involved in this devotion. Such devotions played a role mainly in the Middle Ages among the contemplative monastic orders. Gradually this would change, which meant that this devotion would also come to play a role in religious popular culture. Through the visions of H. Margareta Maria Alacoque (died 1690) and H. Joannes Eudes (died 1680), the devotion of the Sacred Hearts of Jesus and Mary spread at the end of the 17th century among the Catholic subjects. Approval of the office in honour of Jesus's Sacred Heart was only given in Rome in 1765.
In the 19th century this devotion continued. Around the middle of the century in France they began the construction of churches dedicated to the Sacred Heart. In Paris stands the most famous example of a great basilica dedicated to the Sacred Heart, the Sacré Coeur (1875 - 1919). The height of the devotion emerged towards the end of the 19th century; Pope Leo XIII dedicated the entire world to the Sacred Heart in 1899. The year 1900 thus became a Jubilee Year through the dedication of the world to the Sacred Heart. In the Netherlands too, Sacred Heart images appeared in large numbers in churches, or in gardens adjoining rectories and churches, while among the faithful small Sacred Heart images were also distributed. In the first half of the 20th century the Sacred Heart image thus assumed a special place in the Catholic living room interior, as a protector of house and inhabitants.
Nearby in the register
- Tuinmuur, Dorpssingel 2Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Pastorie(F), Dorpssingel 2Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Koetshuis(L), Dorpssingel bij 2Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- R.K. CorneliuskerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.