Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Vondelstraat 69
Nijmegen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1904
- Address
- Vondelstraat 69, Locatie: Bottendaal, 6512 BC Nijmegen
- Place
- Nijmegen
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.84038, 5.85410
- Monument number
- 523047
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1899 map "Composite: 327. Cleve." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
HERENHUIS met TUINHEK, gebouwd in 1904 in Overgangsarchitectuur door de bouwkundige H.G. Burgers (*1875) in opdracht van papierfabrikant Schut. Het pand bezit invloeden van het Rationalisme door de in hardsteen uitgevoerde detailleringen als zuilen en aanzetstenen en ter plaatse van de verdiepingsvloer van de bel-etage, in een verder in baksteen opgetrokken gevel. Genoemde onderdelen geven in natuursteen hun belang in de constructie weer. In het interieur bepalen diverse Art Nouveau-elementen de vormgeving. De achtergevel is louter als sluitende gevel uitgevoerd en toont aan dat de voorgevel het aanzien naar buiten was.
Het ten opzichte van de overige woningen in de straat in stijl afwijkende pand heeft een voortuin die van het trottoir wordt gescheiden door een smeedijzeren hekwerk op een voetmuur. Het pand is gelegen in de aaneengesloten oostelijke gevelwand van de Vondelstraat in de laat 19de-eeuwse en vroeg 20ste-eeuwse stadsuitleg die na de afbraak van de vestingwerken tot stand is gekomen.
Omschrijving
Het pand bezit een nagenoeg rechthoekige plattegrond, is in baksteen opgetrokken en wordt door een gedrukt zadeldak, gedekt. Het twee bouwlagen en een verdieping tellende woonhuis bezit aan de voorzijde een bijzondere gevel met in hardsteen uitgevoerde detailleringen. De asymmetrisch ingedeelde gevel wordt gekenmerkt door begane gronds links een erker en rechts een inpandig portiek. Op de bel-etage een loggia achter twee, op drie zuiltjes rustende, korfbogen. Drie gekoppelde samengestelde vensters vormen de laatste geleding. De gevellijst met aansluitend klimmend fries, is ook in hardsteen uitgevoerd en draagt in de kruin het jaartal '1904'. De VOORGEVEL bevat begane gronds vier vensteropeningen, met van bovenlichten voorziene moderne ramen, waarvan er drie in de erker links voorkomen boven de gecementeerde plint. Het inpandige portiek bezit de oorspronkelijke 3x2-ruits paneeldeur met zijlicht en bovenlichten. Op de erker sluit een balkon aan dat overgaat in de eerder genoemde loggia met zuilen. Alleen de middelste van de drie staat vrij; de linkse en rechtse zuil is tegen een smalle muurdam geplaatst, maar alle drie de zuilen (met gestileerde kapitelen), rusten op de dekplaat van de gemetselde, opengewerkte borstwering van de loggia. Aanzetstukken leiden de boog in die een afgeschuinde binnenwelving bezit. In de terugwijkende gevel komen twee beglaasde schuifdeuren onder drieruits bovenlicht voor, die toegang geven tot het balkon. Drie sierankers geven de plaats aan van de verdiepingsvloer van de zolder waar zich gekoppeld, drie op een gemeenschappelijke dorpel rustende vensters bevinden met rondboogvormige draairamen met zijlichten. De door drie horizontale roeden ingedeelde zijlichten met kwartcirkelvormige beëindiging vleien zich aan weerszijden tegen het grotere middenraam. De hierdoor ontstane drielobbige vorm boven de ramen wordt door een 1½-steens strek afgesloten.
De LINKER- en RECHTER ZIJGEVEL bestaan uit de scheidingsmuren van de aangrenzende panden.
De van een gecementeerde plint voorziene ACHTERGEVEL bezit met links een moderne (keuken)deur met bovenlicht en rechts een deur, met gekoppeld een zijraam, drie vensterassen die alle worden afgesloten door een steens segmentboog. De twee bovenverdiepingen bezitten per bouwlaag twee stolpramen met bovenlicht onder een steens segmentboog. De gevel wordt door een rechte lijst beëindigd.
Het INTERIEUR is vrij gaaf bewaard gebleven en bezit nog enkele waardevolle onderdelen. De oorspronkelijke paneeldeuren met karakteristieke brede deuromlijstingen zijn merendeels nog aanwezig. Door de onderlinge verhouding en positionering van de hal en voorkamer begane gronds en de situering van de woonkamer op de bel-etage evenwijdig aan de voorgevel, is er sprake van een bijzondere ruimtelijke indeling van het pand. De grote hal bevat een terazzovloer, lambrisering met florale Art Nouveau-motieven die zich via de bordestrap met gesneden trappaal en scheluw aantreden voortzet naar boven. In de van olijfgroene lambrisering (op drie van de vier wanden) voorziene Oriëntaals aandoende woonkamer op de bel-etage, komt een opmerkelijke terugwijkende, haardplaats voor. Deze wordt door een halfronde boog omlijst, die behalve dat deze op muurdammen met lambrisering rust, ook op twee plaatsen wordt ondersteund door ranke zuiltjes waartegen de lambrizering tenietloopt. In de hoeken die wordt gevormd door deze muurdammen en de flanken van de schouw (die oorspronkelijk was bekleed met groen geglazuurde nu witgeschilderde tegeltjes), komen haardzitjes voor. De 3x2-ruits paneeldeur is van een ronde omvangrijk uitgevoerde deuromlijsting voorzien. Vanuit een met rood en blauw beglaasde lichtopening in het dak wordt het gehele trappehuis tot aan de hal begane gronds verlicht.
De voortuin wordt van het trottoir gescheiden door een smeedijzeren TUINHEK, rustend op een lage hardstenen plint waarin twee gekantelde korfboogvormen die als het ware een inleiding zijn op de bogen in de gevel van het pand boven de loggia op de bel-etage. Het hek bestaat uit twee regels en spijlen waarvan enkele onderling rondboogvormig zijn verbonden.
Waardering
HERENHUIS met TUINHEK, gebouwd in 1904.
- Van architectuurhistorisch belang als voorbeeld van een goed en gaaf bewaard woonhuis in Overgangsarchitectuur waarbij vernieuwende elementen vanuit het Rationalisme duidelijk herkenbaar zijn. Het interieur vertoont Art Nouveau-invloeden en heeft unieke onderdelen als een fraai vormgegeven haardnis. Het tuinhek legt in materiaalgebruik (baksteen en hardsteen) en boogvormen een relatie met de voorgevel van het pand.
- Van stedenbouwkundig belang als onderdeel van de aaneengesloten oostelijke gevelwand van de Vondelstraat in de laat 19de-eeuwse en vroeg 20ste-eeuwse stadsuitleg die na de afbraak van de vestingwerken tot stand is gekomen.
- Van cultuurhistorisch belang als voorbeeld van een directeurswoning uitgevoerd in een stijl die verschillende, voor die tijd moderne invloeden vanuit de bouwkunst toont.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
MANSION with GARDEN GATE, built in 1904 in Transitional Architecture by the architect H.G. Burgers (*1875) commissioned by paper mill manufacturer Schut. The building features influences from Rationalism through the details executed in ashlar such as columns and corner stones and at the level of the mezzanine floor, on a facade otherwise constructed in brick. These elements express their structural importance in natural stone. In the interior, various Art Nouveau elements determine the design. The rear facade is executed solely as a closing facade and shows that the front facade was the outward appearance.
The building, differing in style from the other dwellings in the street, has a front garden separated from the pavement by a wrought-iron fence on a base wall. The building is located in the continuous eastern facade wall of the Vondelstraat in the late 19th-century and early 20th-century urban development that came into being after the demolition of the fortifications.
Description
The building has an approximately rectangular floor plan, is constructed in brick and is covered by a pitched gabled roof. The residential building with two storeys and a mezzanine floor has a distinctive facade on the front with details executed in ashlar. The asymmetrically arranged facade is characterised by a bay on the left at street level and an integrated porch on the right. On the mezzanine floor a loggia behind two basket arches resting on three small columns. Three coupled composite windows form the final articulation. The facade cornice with adjoining climbing frieze is also executed in ashlar and bears the year '1904' in the crown. The FRONT FACADE contains four window openings at street level with modern windows with fanlights, of which three appear in the bay on the left above the cemented plinth. The integrated porch has the original 3x2-pane panel door with sidelights and fanlights. A balcony adjoins the bay that continues into the aforementioned loggia with columns. Only the middle of the three stands free; the left and right columns are placed against a narrow wall pier, but all three columns (with stylised capitals) rest on the capping plate of the mortared, openwork parapet of the loggia. Corner stones lead in the arch which has a chamfered inner curve. In the receding facade come two glazed sash doors under three-pane fanlight, which provide access to the balcony. Three ornamental wall anchors mark the place of the attic floor where there are coupled, three windows resting on a common transom with round-arched sash windows with sidelights. The sidelights divided by three horizontal glazing bars with quarter-circle termination flank the larger central window on either side. The three-lobed form created above the windows is closed off by a 1½-brick-wide course.
The LEFT and RIGHT SIDE FACADES consist of the party walls of the adjoining buildings.
The REAR FACADE with a cemented plinth has on the left a modern (kitchen) door with fanlight and on the right a door, coupled with a side window, three window axes all closed off by a brick segmental arch. The two upper storeys have per storey two fixed windows with fanlight under a brick segmental arch. The facade is terminated by a straight cornice.
The INTERIOR has been preserved in reasonably good condition and still possesses some valuable components. The original panel doors with characteristic broad door surrounds are mostly still present. Through the mutual proportion and positioning of the hall and front room at street level and the siting of the living room on the mezzanine floor parallel to the front facade, there is evidence of a distinctive spatial arrangement of the building. The large hall contains a terrazzo floor, panelling with floral Art Nouveau motifs which continues via the staircase with carved newel and shaped stair treads upward. In the living room on the mezzanine floor with olive-green panelling (on three of the four walls) having an Oriental appearance, there is a remarkable recessed fireplace. This is framed by a semicircular arch, which besides resting on wall piers with panelling, is also supported in two places by slender columns against which the panelling terminates. In the corners formed by these wall piers and the flanks of the chimney breast (which was originally lined with green glazed now whitewashed tiles), there are fireplace seats. The 3x2-pane panel door is provided with a round substantially executed door surround. From a roof light with red and blue glazing, the entire stairwell down to the hall at street level is illuminated.
The front garden is separated from the pavement by a wrought-iron GARDEN GATE, resting on a low ashlar plinth in which two tilted basket arch forms that are as it were an introduction to the arches in the facade of the building above the loggia on the mezzanine floor. The gate consists of two rails and spokes, some of which are connected to each other in round-arched form.
Valuation
MANSION with GARDEN GATE, built in 1904.
- Of architectural-historical importance as an example of a well-preserved and intact residential building in Transitional Architecture in which innovative elements from Rationalism are clearly recognisable. The interior shows Art Nouveau influences and has unique components such as a beautifully designed fireplace. The garden gate establishes in material use (brick and ashlar) and arch forms a relationship with the front facade of the building.
- Of urban-planning importance as part of the continuous eastern facade wall of the Vondelstraat in the late 19th-century and early 20th-century urban development that came into being after the demolition of the fortifications.
- Of cultural-historical importance as an example of a director's residence executed in a style that shows various, for that time modern influences from architecture.
Nearby in the register
- Woonhuis, Graafseweg 3Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, van Dulckenstraat 49Woonhuisunder 1 mi
- Sint JozefkerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Burghardt van den Berghstraat 3Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.