Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, van Dulckenstraat 49
Nijmegen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1897
- Address
- van Dulckenstraat 49, Locatie: Bottendaal, 6512 DS Nijmegen (and others)
- Place
- Nijmegen
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.83943, 5.85832
- Monument number
- 522998
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1899 map "Composite: 327. Cleve." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In één keer gebouwd blok met WOONHUIS, BENEDEN- en BOVENWONING met een door een eenvoudig smeedijzeren spijlenhek omzoomde voortuin, gelegen op de hoek van de Burghardt van den Berghstraat en de Van Dulckenstraat, respectievelijk nummer 19, 17 en 49. De ingang van het woonhuis en de benedenwoning zijn gesitueerd aan de Van den Berghstraat, die van de bovenwoning aan de Van Dulckenstraat. Het blok is in 1897 gebouwd in neorenaissancestijl. De grond voor de aanleg van de Van den Berghstraat is op 10 juli 1889 aangekocht. Met de aanleg van de Van Dulckenstraat is op 24 juli 1894 begonnen.
Het pand is in de Tweede Wereldoorlog met name op de hoek getroffen door een granaat. Het meerkleurige glas-in-lood is hier in gewijzigde vorm teruggebracht, evenals de mantels van de stookplaatsen. De ornamenten in de stucplafonds zijn niet meer terug gebracht.
Omschrijving
Het in kruisverband gemetselde, bakstenen blok is opgetrokken op U-vormige grondslag rond een binnenplaatsje en telt twee bouwlagen onder een afgeplat dak. Het dak is aan de straatzijde voorzien van een schild gedekt met gesmoorde kruis- of bouletpannen, bij nummer 19 vervangen door shingles. Het blok is deels onderkelderd. De gevels aan straatzijde hebben een vlakke gepleisterde plint, afgedekt met een geprofileerde deklijst, geprofileerde speklagen, een geprofileerde cordonlijst en worden afgesloten met een hoofdgestel. Het fries is door consoles met Ionische kapitelen onderverdeeld in vakken. Deze vakken bevatten in een rechthoekige perklijst een guirlande met druiventrossen en onder meer appels. Alle gevelopeningen hebben afgeschuinde hoeken aan de bovenzijde en worden ontlast door een om de afschuiningen gevormde steens rollaag met gepleisterde hoek- en sluitstukken. De sluitstenen zijn versierd met onder meer een druiventros. De vensters op de verdieping hebben of een balkon of een schijnbalustrade voor een terugliggende bakstenen borstwering. De balustrades hebben gedraaide balusters met zware hoekbalusters bij de balkons. De balkons rusten op geprofileerde korbelen. De buitendeuren hebben een hardstenen onderdorpel en neuten en zijn bereikbaar via een hardstenen trap.
De VOORGEVEL aan de Van den Berghstraat bestaat uit twee gespiegelde en vrijwel identieke delen. De begane grond heeft een entree met niet oorspronkelijke deur en bovenlicht bezet met meerkleurig glas-in-lood. Aan de ene zijde bevindt zich een tweelichtvenster met enkelruits schuifvensters, aan de andere zijde een enkelruits schuifvenster. De bovenlichten bij nummer 17 zijn bezet met meerkleurig glas-in-lood. De verdieping heeft bij nummer 19 rechts een tweelichtvenster met enkelruits schuifvensters, links een balkon met enkelruits deuren. Tussen de gevelopeningen een vlaggenhouder. Nummer 17 heeft rechts een identiek balkon, links twee enkelruits schuifvensters. De bovenlichten zijn hier nog bezet met meerkleurig glas-in-lood. Het dakvlak bevat enkele dakvensters.
De LINKER ZIJGEVEL bevat rechts op de begane grond zowel als op de verdieping twee enkelruits schuifvensters met daartussen een blindvenster. Het linker schuifvenster op de begane grond is vervangen door een 2-ruits stolpraam. De bovenlichten zijn bezet met meerkleurig glas-in-lood. Geheel links bevindt zich op de begane grond de entree naar de bovenwoning met gewijzigde deur en bovenlicht bezet met meerkleurig glas-in-lood. De plint bevat een 2-ruits kelderlicht en een verdekte toegang tot de kelder.
Op de hoek van het blok bevindt zich een uitgebouwde vierzijdige toren, die boven de gootlijst met een extra bouwlaag overgaat in een zeshoekige toren. De toren wordt bekroond met een hoekige uivormige spits bekleed met zink. Het hoofdgestel loopt door over de toren. De verdieping heeft een omlopend balkon. De gevels bevatten smalle vensters en deuren, de bovenste bouwlaag twee blindnissen. Deze nissen en de twee vensters daartussen worden bekroond met een halfronde nis met daarin pleisterwerk in de vorm van een schelp.
De gepleisterde gevels rondom de BINNENPLAATS bevatten enkele enkelruits vensters en ter plaatse van de bovenwoning een 2-ruits stolpraam met bovenlicht bezet met ongekleurd kathedraalglas.
Het INTERIEUR van nummer 17 en nummer 49 is vrijwel identiek. De niet door oorlogsschade getroffen ruimten hebben een stucplafond met midden- en hoekornamenten. Het hoekornament voorzien van een schelp, de middenornamenten met fruit, kettingen en vrouwenkopjes. Enkele vertrekken hebben een zwartmarmeren mantel ingelegd met zwart-groen geaderd marmer. De bovenwoning heeft nog een nagenoeg oorspronkelijke keuken met terrazzo aanrechtblad, de benedenwoning heeft nog deels de oorspronkelijke betegeling in de keuken met rand van in Delfts blauw geschilderde tegels. In de hal van nummer 17 bevindt zich een witmarmeren vloer en houten panelen onder de vensters. Het interieur van nummer 19 is grotendeels ontdaan van oorspronkelijke elementen. De hal heeft nog een witmarmeren vloer en onderdorpels. De trap heeft gietijzeren balusters en een gedraaide houten trappaal.
De voortuin wordt van het trottoir gescheiden door een smeedijzeren HEKWERK.
Waardering
In één keer gebouwd blok met woonhuis, beneden- en bovenwoning en smeedijzeren hekwerk uit 1897 in neorenaissancestijl.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf bewaard voorbeeld van een blok herenhuizen met ornamentiek beïnvloed door de neorenaissance. Het blok valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, zoals het geavanceerde materiaalgebruik en de rijke ornamentiek. Karakteristiek zijn onder meer de stucornamenten in de voorgevel en de onderdelen in het interieur. Er is sprake van een ensemblewerking als onderdeel van de bebouwing langs de Burghardt van den Berghstraat en de Van Dulckenstraat, waarbinnen het blok behoort tot de omstreeks 1900 gangbare herenhuizen, welke samen met de oudere en latere typen en stijlen goed de ontwikkeling van de bouw van herenhuizen weergeven.
- Van stedebouwkundige waarde door de situering aan de Burghardt van den Berghstraat en de Van Dulckenstraat. Deze wegen bezitten nog een in vrij gave staat bewaard gebleven bestand aan historische huizen, die een aantrekkelijk en waardevol straatbeeld vormen.
- Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. Het blok is gebouwd als huisvesting voor de nieuwe en kapitaalkrachtige stedelijke elite, die zich bij voorkeur vestigde in kapitale herenhuizen in de nieuw aangelegde straten rond de oude stad; een stadsuitbreiding die met het verwijderen van de vestingwerken aan het eind van de 19de eeuw mogelijk was geworden.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
A block built in one phase consisting of a detached house, a ground-floor dwelling and an upper-floor dwelling with a front garden bordered by a simple wrought-iron railing fence, situated on the corner of the Burghardt van den Berghstraat and the Van Dulckenstraat, at numbers 19, 17 and 49 respectively. The entrance to the detached house and the ground-floor dwelling are situated on the Van den Berghstraat, that of the upper-floor dwelling on the Van Dulckenstraat. The block was built in 1897 in Neo-Renaissance style. The land for the construction of the Van den Berghstraat was purchased on 10 July 1889. Construction of the Van Dulckenstraat began on 24 July 1894.
The building was particularly damaged during the Second World War by shrapnel, especially at the corner. The multicoloured stained glass has been restored here in modified form, as have the mantels of the fireplaces. The ornaments in the stucco ceilings were not restored.
Description
The block, built in English bond brickwork, is constructed on a U-shaped ground plan around an inner courtyard and has two storeys under a flat roof. The roof is provided on the street side with a hipped section covered with French tiles or round tiles, replaced by shingles at number 19. The block is partly cellared. The facades on the street side have a flat plastered plinth, topped with a moulded drip moulding, moulded stone bands, a moulded cornice and are finished with a main entablature. The frieze is subdivided into bays by consoles with Ionic capitals. These bays contain, within a rectangular frame moulding, a garland with grape bunches and among other things apples. All facade openings have bevelled corners at the top and are relieved by a brick roll moulding formed around the bevels with plastered corner and closing pieces. The closing stones are decorated with among other things a grape bunch. The windows on the storey have either a balcony or a false balustrade in front of a recessed brick breast wall. The balustrades have turned balusters with heavy corner balusters at the balconies. The balconies rest on moulded corbels. The external doors have a sandstone threshold and bases and are accessible via a sandstone staircase.
The FRONT FACADE on the Van den Berghstraat consists of two mirrored and virtually identical sections. The ground floor has an entrance with a non-original door and fanlight fitted with multicoloured stained glass. On one side there is a two-light window with single-pane sash windows, on the other side a single-pane sash window. The fanlights at number 17 are fitted with multicoloured stained glass. The storey has at number 19 on the right a two-light window with single-pane sash windows, on the left a balcony with single-pane doors. Between the facade openings a flag holder. Number 17 has on the right an identical balcony, on the left two single-pane sash windows. The fanlights here are still fitted with multicoloured stained glass. The roof section contains a few roof windows.
The LEFT SIDE FACADE contains on the right on both the ground floor and the storey two single-pane sash windows with a blind window between them. The left sash window on the ground floor has been replaced by a 2-pane casement window. The fanlights are fitted with multicoloured stained glass. At the far left there is on the ground floor the entrance to the upper-floor dwelling with a modified door and fanlight fitted with multicoloured stained glass. The plinth contains a 2-pane cellar light and a concealed cellar access.
At the corner of the block is a projecting four-sided tower, which above the gutter line transitions into a hexagonal tower with an additional storey. The tower is crowned with an angular owl-shaped spire clad in zinc. The main entablature runs through over the tower. The storey has a continuous balcony. The facades contain narrow windows and doors, the upper storey two blind niches. These niches and the two windows between them are crowned with a semicircular niche containing plasterwork in the form of a shell.
The plastered facades around the INNER COURTYARD contain a few single-pane windows and in the area of the upper-floor dwelling a 2-pane casement window with fanlight fitted with uncoloured cathedral glass.
The INTERIOR of number 17 and number 49 is virtually identical. The spaces not damaged by war have a stucco ceiling with central and corner ornaments. The corner ornament adorned with a shell, the central ornaments with fruit, chains and female heads. Some rooms have a black marble fireplace inlaid with black-green veined marble. The upper-floor dwelling still has an almost original kitchen with terrazzo worktop, the ground-floor dwelling still has partial original tiling in the kitchen with a border of tiles painted in Delft blue. In the hall of number 17 there is a white marble floor and wooden panels below the windows. The interior of number 19 is largely stripped of original elements. The hall still has a white marble floor and thresholds. The staircase has cast-iron balusters and a turned wooden newel post.
The front garden is separated from the pavement by a wrought-iron FENCE.
Valuation
A block built in one phase consisting of a detached house, a ground-floor dwelling and an upper-floor dwelling with wrought-iron fencing from 1897 in Neo-Renaissance style.
- Of architectural-historical value as a well-preserved and intact example of a block of townhouses with ornamental work influenced by the Neo-Renaissance. The block stands out through high-quality aesthetic qualities, such as the sophisticated use of materials and rich ornamental work. Characteristic are among other things the stucco ornaments in the front facade and the components in the interior. There is an ensemble effect as part of the buildings along the Burghardt van den Berghstraat and the Van Dulckenstraat, within which the block is one of the circa 1900 customary townhouses, which together with the older and later types and styles well demonstrate the development of townhouse construction.
- Of urban-planning value due to its location on the Burghardt van den Berghstraat and the Van Dulckenstraat. These streets still possess a stock of historical houses in relatively good condition, which form an attractive and valuable streetscape.
- Of cultural-historical value as a recognizable element from a social development. The block was built as housing for the new and wealthy urban elite, who preferred to settle in substantial townhouses in the newly laid out streets around the old town; an urban expansion made possible by the removal of the fortifications at the end of the 19th century.
Nearby in the register
- Woonhuis, Burghardt van den Berghstraat 3Woonhuisunder 1 mi
- Sint JozefkerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Graafseweg 3Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Fransestraat 83Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.