Rijksmonumentenregister · Netherlands
Praktijkwoning, Oranjesingel 2 A
Nijmegen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Werk-woonhuis
- Function
- Praktijkwoning
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1889
- Address
- Oranjesingel 2 A, 6511 NS Nijmegen (and others)
- Place
- Nijmegen
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.84231, 5.86189
- Monument number
- 523009
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1893 map "Amsterdam-Rheinkanal : frei von Kanalabgaben / [getekend door] J.H. Schmüll" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De vrijstaande VILLA met HEKWERK is in 1889 in opdracht van Dr. W. Kolff door stadsarchitect J.J. Weve gebouwd in eclectische stijl met Chaletstijl-elementen. De villa is later aan de achterzijde uitgebreid. De villa heeft een geornamenteerde zandstenen erker en rijk bewerkte houten veranda's, schijnspanten op korbelen, balkons en dakkapellen. In het interieur valt de eveneens rijk geornamenteerde centrale hal met de pronktrap op.
De VILLA is gelegen op de hoek van de Oranjesingel en de Arksteestraat, waarbij de hoofdgevel aan de Oranjesingel ligt, maar de voordeur aan de Arksteestraat is gesitueerd. De villa is één van de weinige vrijstaande panden in de noordelijke gevelwand van de Oranjesingel, één van de belangrijkste straten in het laat 19de-eeuwse uitbreidingsplan van Bert Brouwer, ontworpen na de afbraak van de vestingwerken, binnen het beschermd stadsgezicht. Het pand heeft een tuin rondom, die gedeeltelijk is verhard en wordt gebruikt als parkeerplaats. De tuin wordt van het trottoir gescheiden door een smeedijzeren hekwerk met een dubbel toegangshek tussen gietijzeren zuiltjes aan de zijde van de Arksteestraat.
Omschrijving
De vrijstaande VILLA heeft een nagenoeg rechthoekig grondplan, een kelder, twee bouwlagen en een zolderverdieping onder een samengesteld overstekend dak. Het dak is samengesteld uit een hoog zadeldak met eindschild in het midden, waar links en rechts platte daken met omlopende dakschilden op aansluiten. Het linker dak heeft een steekkap boven een risaliet. Het platte dak rechts wordt onderbroken door een hoger zadeldak, dat haaks op het middendak staat. De daken zijn geknikt en voorzien van een ruim overstek, dat ter plekke van de topgevels nog groter is en op bewerkte korbelen rust. De topgevels hebben houten vakwerkvullingen met bewerkte stijlen. De topgevel van het middendak, waarvan de vulling driepasboogvormig is, heeft een vooruitspringend driezijdig wolfeind, dat wordt bekroond met een rijk geornamenteerde smeedijzeren windwijzer, waarin de letter 'K' is uitgespaard. Het dak is gedekt met leien in maasdekking en heeft in het hoge middendak deels glaspanelen, via welke de daglichttoetreding van het trappenhuis plaatsvindt. In de dakschilden bevinden zich dakkapellen met overstekende afgewolfde zadeldakjes op consoles, die zijn voorzien van topgevels met schelpmotief en pironnen.
De asymmetrisch ingedeelde gevels zijn opgetrokken uit rode baksteen, gemetseld in kruisverband en worden horizontaal geleed door speklagen van cementsteen. De uitspringende plint heeft een geprofileerde hardstenen afdeklijst en hardstenen blokken op de hoeken. De scheiding tussen de eerste en de tweede bouwlaag wordt aangegeven door een cordonlijst van rode verblendsteen. De gevels zijn verticaal geleed door hoeklisenen en zeer licht vooruitspringende risalieten. De spaarvelden die op deze wijze zijn ontstaan worden afgesloten met friesjes siermetselwerk van rode verblendsteen. Hierboven bevinden zich geprofileerde bakgoten. De vensters hebben hardstenen lekdorpels en gepleisterde geboorte-, boog- en sluitstenen met diamantkoppen. De vensters in de eerste bouwlaag zijn grotendeels korfboogvormig afgesloten en hebben driedelige kozijnen met stolpramen, zij- en bovenlichten. Enkele vensters zijn rondboogvormig afgesloten. De vensters in de tweede bouwlaag hebben schuiframen en zijn recht gesloten met een geprofileerde lijst en hebben daarboven rond- of korfboogvormige boogtrommels met gepleisterde ornamenten. De VOORGEVEL heeft een vooruitspringende middenpartij met topgevel. De middenpartij wordt gedomineerd door een rijk gebeeldhouwde zandstenen erker op de tweede bouwlaag. De erker wordt gedragen door consoles die rusten op zandstenen pilasters. Tussen de pilasters bevindt zich in de eerste bouwlaag en korfboogvormig venster met zandstenen boogstenen. De erker heeft kwartronde hoeken met rondboogvensters en koepeldakjes, een korfboogvormig afgesloten venster in het midden, een overstekend schilddakje met een balkon, waarvan de bewerkte balustrade d.m.v. de hoekstijlen verbonden is met de topgevelvulling. Hiertussen bevindt zich een deur met een bewerkte houten omlijsting en bekroning. Links en rechts van de middenpartij bevinden zich op de eerste bouwlaag rijk bewerkte houten veranda's met zinken roevendakjes, die van binnenuit toegankelijk zijn via dubbele tuindeuren met korfboogvormige 4-ruits bovenlichten en enkele deuren met rondboogbovenlichten. De linker veranda heeft een trapje met geornamenteerde leuning, de rechter veranda is iets breder en heeft een met glaspanelen gevulde rechter zijde. In de tweede bouwlaag bevindt zich links en rechts een venster met resp. een twee- en een driedelig kozijn.
De LINKER ZIJGEVEL heeft links een terug gelegen gedeelte, waarvan de tweede bouwlaag bij de latere uitbreiding tot stand is gekomen en is voorzien van een plat dak. In de eerste bouwlaag bevinden zich drie korfboogvensters en in de tweede bouwlaag rechts een venster van hetzelfde type als in de voorgevel en in de uitbreiding links twee getoogde vensters.
De RECHTER ZIJGEVEL heeft van links naar rechts een korboogvenster, een rondboogvormig afgesloten portiek met de voordeur, een paneeldeur met ruitjes en smeedijzeren roosters, en twee rondboogvensters. Rechts van het portiek is een stichtingssteen ingemetseld met in reliëf een cartouche met het volgende inschrift: "I.K. W.M.K./ I.M.K/ 18 15/10 89". In de tweede bouwlaag bevinden zich van links naar rechts een breed venster met driedelig kozijn en een stolpraam met zij- en bovenlichten, een vermoedelijk later dichtgemetseld venster, waarvan nog wel de boogtrommel aanwezig is en twee vensters met stolpramen en bovenlichten. In de topgevel bevindt zich een kleiner venster met stolpraam.
De ACHTERGEVEL heeft rechts een vooruitspringend gedeelte dat deels later is bijgebouwd. In de eerste bouwlaag bevindt zich de later gewijzigde praktijkingang (ca. 1920), een paneeldeur met ruitjes en smeedijzeren roosters in een met speklagen doorsneden bakstenen omlijsting met een luifel en een rondboogbovenlicht. Rechts van de deur bevinden zich achtereenvolgens een venster met rondboogbovenlicht en een klein venster. De tweede bouwlaag heeft twee vensters met korfboogtrommels die zijn voorzien van siermetselwerk en later aangebrachte glas-in-lood ramen en bovenlichten. Ook hier bevindt zich rechts een klein venster.
In het INTERIEUR is de indeling grotendeels bewaard gebleven. De vertrekken zijn gegroepeerd rondom een centrale hal, die via drie halfcirkelvormige daklichten van daglicht wordt voorzien. In de hal bevindt zich een halfcirkelvormig trappenhuis, dat bereikbaar is via een met een liggende ellips boog afgesloten arcade. De monumentale bordestrap begint al vóór de arcade en volgt de halfcirkelvormige wand, naar de tweede bouwlaag, waar een arcade van hetzelfde type zicht op de vide van het trappenhuis biedt. De hal heeft een veelkleurige terrazzo-mozaïekvloer, plinten van marmer, pilasters, lambriseringen en wanden met geornamenteerde stucpanelen, stucplafonds met cassetten en kooflijsten met consoles, geornamenteerde rondbogen en een rondboogvormig afgesloten nis. Het trappenhuis heeft een gestucte wand met blokverdeling, stucpanelen, een tandlijst en een kooflijst, een 15-ruits daklicht met straalvormige roedenverdeling, een eikenhouten trap met een onderste trede van marmer en een rijk geornamenteerde smeedijzeren leuning en videbalustrade houten handlijsten. In de gebogen wand van het trappenhuis is een rijk geornamenteerd, veelkleurig geglazuurd fonteintje opgenomen. Verder bevinden zich in de eerste bouwlaag kamers en suite met geornamenteerde stucplafonds en schuifdeuren in omlijsting, paneeldeuren, waarvan het bovenste paneel is uitgevoerd in glas-in-lood, een vestibule met marmeren lambrisering en een binnenpui met glas-in-lood deur en driedelig raam bij de achteringang. De kelder, de vestibule en de westelijke kamers van de eerste bouwlaag, de tweede bouwlaag en de zolder zijn gemoderniseerd. De tuin wordt van het trottoir gescheiden door een smeedijzeren HEKWERK met een dubbel toegangshek tussen gietijzeren zuiltjes aan de zijde van de Arksteestraat.
Waardering
VILLA met HEKWERK uit 1889 van J.J. Weve
- Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf voorbeeld in ex- en interieur van een villa in eclectische stijl met Chaletstijl-elementen. De villa heeft esthetische kwaliteiten in het ontwerp zoals een markante hoofdvorm, een uitzonderlijk trappenhuis, bijzonder materiaalgebruik en een rijke ornamentiek.
- Van stedenbouwkundige waarde vanwege de markante ligging in het beschermde stadsgezicht, nl. in de noordelijke gevelwand van één van de voornaamste straten van het laat 19de-eeuwse uitbreidingsplan van Bert Brouwer.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The detached VILLA with RAILINGS was built in 1889 on the commission of Dr. W. Kolff by city architect J.J. Weve in eclectic style with Chalet-style elements. The villa was later extended at the rear. The villa has an ornamented sandstone bay window and richly decorated wooden verandas, sprockets on brackets, balconies and roof dormers. In the interior, the likewise richly ornamented central hall with the grand staircase is striking.
The VILLA is located on the corner of the Oranjesingel and the Arksteestraat, with the main facade facing the Oranjesingel, but the front door situated on the Arksteestraat. The villa is one of the few detached buildings in the northern facade line of the Oranjesingel, one of the most important streets in the late 19th-century expansion plan of Bert Brouwer, designed after the demolition of the fortifications, within the protected townscape. The property has a garden all around, which is partly paved and used as a car park. The garden is separated from the pavement by wrought-iron railings with a double entrance gate between cast-iron columns at the Arksteestraat side.
Description
The detached VILLA has a nearly rectangular ground plan, a basement, two storeys and an attic storey beneath a composite overhanging roof. The roof is composed of a high gabled roof with gable board in the middle, with flat roofs with continuous roof boards adjoining to the left and right. The left roof has a jowl roof above a risalite. The flat roof on the right is interrupted by a higher gabled roof, which is perpendicular to the central roof. The roofs are hipped and provided with a generous overhang, which is even larger at the gable ends and rests on carved brackets. The gable ends have wooden timber-framed infilling with carved posts. The gable end of the central roof, the infilling of which is three-lobed arch-shaped, has a projecting three-sided half-hipped end, which is crowned with a richly ornamented wrought-iron weathervane, in which the letter 'K' is cut out. The roof is covered with slates in overlapping pattern and has glass panes in the high central roof, through which daylight enters the staircase. Roof dormers with overhanging curved gabled roof-tiles on consoles are located in the roof boards, provided with gable ends with shell motifs and finials.
The asymmetrically arranged facades are built of red brick, laid in Flemish bond and are horizontally articulated by courses of cementstone. The projecting plinth has a profiled sandstone capping and sandstone blocks at the corners. The division between the first and second storey is indicated by a string course of red facing brick. The facades are vertically articulated by corner pilasters and very slightly projecting risalites. The reveal fields thus created are closed off with friezes of decorative brickwork of red facing brick. Above these are profiled brickwork gutters. The windows have sandstone lintels and plastered birth, arch and closing stones with diamond heads. The windows in the first storey are largely segmental arch-shaped and have three-part frames with fixed lights, side and fanlights. Some windows are round arch-shaped. The windows in the second storey have sash windows and are straight-finished with a profiled moulding and have above them round or segmental arch-shaped arch drums with plastered ornaments. The FRONT FACADE has a projecting central section with gable end. The central section is dominated by a richly sculpted sandstone bay window on the second storey. The bay window is supported by consoles resting on sandstone pilasters. Between the pilasters is a segmental arch-shaped window with sandstone arch stones in the first storey. The bay window has quarter-round corners with round arch windows and cupola roof-tiles, a segmental arch-shaped window in the middle, an overhanging hipped roof-tile with a balcony, whose carved balustrade is connected via the corner posts with the gable end infilling. Between these is a door with a carved wooden surround and cresting. To the left and right of the central section are richly decorated wooden verandas on the first storey with zinc roof-tiles, which are accessible from inside via double garden doors with segmental arch-shaped 4-pane fanlights and single doors with round arch fanlights. The left veranda has a flight of steps with ornamented balustrade, the right veranda is slightly wider and has a right side filled with glass panes. In the second storey there is a window to the left and right with respectively a two- and a three-part frame.
The LEFT SIDE FACADE has a recessed section on the left, the second storey of which was created during the later extension and is provided with a flat roof. In the first storey there are three segmental arch windows and in the second storey on the right a window of the same type as in the front facade and in the extension on the left two arched windows.
The RIGHT SIDE FACADE has from left to right a segmental arch window, a round arch-shaped portico with the front door, a panel door with panes and wrought-iron grilles, and two round arch windows. To the right of the portico is a foundation stone set in the brickwork with a cartouche in relief containing the following inscription: "I.K. W.M.K./ I.M.K/ 18 15/10 89". In the second storey there are from left to right a broad window with three-part frame and a fixed light with side and fanlights, a presumably later bricked-up window, of which the arch drum is still present, and two windows with fixed lights and fanlights. In the gable end is a smaller window with fixed light.
The REAR FACADE has on the right a projecting section which is partly later built-in. In the first storey is the later modified practice entrance (c. 1920), a panel door with panes and wrought-iron grilles in a brickwork surround divided by courses with a canopy and a round arch fanlight. To the right of the door are successively a window with round arch fanlight and a small window. The second storey has two windows with segmental arch drums which are provided with decorative brickwork and later-applied leaded glass windows and fanlights. Also here is a small window on the right.
In the INTERIOR the layout is largely preserved. The rooms are grouped around a central hall, which is provided with daylight via three semi-circular roof-lights. In the hall is a semi-circular staircase, which is accessible via an arcade closed off with a lying ellipse arch. The monumental grand staircase begins already before the arcade and follows the semi-circular wall to the second storey, where an arcade of the same type offers a view of the void of the staircase. The hall has a multi-coloured terrazzo mosaic floor, marble plinths, pilasters, wainscoting and walls with ornamented plaster panels, plaster ceilings with coffers and soffit mouldings with consoles, ornamented round arches and a round arch-shaped recess. The staircase has a plastered wall with block division, plaster panels, a dentil course and a soffit moulding, a 15-pane roof-light with radial glazing bar division, an oak staircase with a bottom step of marble and a richly ornamented wrought-iron balustrade and void balustrade wooden handrails. In the curved wall of the staircase is incorporated a richly ornamented, multi-coloured glazed small fountain. Further in the first storey are rooms en suite with ornamented plaster ceilings and sliding doors in surrounds, panel doors, the upper panel of which is executed in leaded glass, a vestibule with marble wainscoting and an inner window with leaded glass door and three-part window at the rear entrance. The basement, the vestibule and the western rooms of the first storey, the second storey and the attic have been modernised. The garden is separated from the pavement by a wrought-iron RAILING with a double entrance gate between cast-iron columns at the Arksteestraat side.
Valuation
VILLA with RAILINGS from 1889 by J.J. Weve
- Of architectural historical value as a good and intact example in exterior and interior of a villa in eclectic style with Chalet-style elements. The villa has aesthetic qualities in the design such as a striking main form, an exceptional staircase, particular use of materials and rich ornamentation.
- Of urban planning value because of the striking location in the protected townscape, namely in the northern facade line of one of the principal streets of the late 19th-century expansion plan of Bert Brouwer.
Nearby in the register
- Woonhuis, Oranjesingel 2Woonhuisunder 1 mi
- Mgr. HamerGedenktekenunder 1 mi
- De VereenigingWelzijn, kunst en cultuurunder 1 mi
- Woonhuis, Voormalig Oranjesingel 20 NijmegenWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.