Rijksmonumentenregister · Netherlands
Schoolgebouw, Groenestraat 210
Nijmegen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Onderwijs en wetenschap
- Function
- Schoolgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1920
- Address
- Groenestraat 210, 6531 HX Nijmegen
- Place
- Nijmegen
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.83156, 5.85024
- Monument number
- 522994
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1922 map "Bl. 26 Nijmegen, 1922" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Vrijstaande voormalige KLEUTERSCHOOL uit 1920, ver terug gelegen op een grote kavel aan de noordzijde van de Groenestraat.
In 1915 vestigde Jonkheer Rutgers van Rozenburg zich vanuit Zeist in Nijmegen op het huis Dukenburg. In 1916 trad hij in het huwelijk met Agatha Schlingemann, die hem op 13 januari 1918 een tweeling schonk: Agnes en Reiniera. Uit dankbaarheid schonk Rutgers geld voor de bouw van een `goede Christelijke school'. Dit werd de Agnes Reiniera Fröbelschool.
De school is ontworpen door de architecten F.J.G. Vingerhoets en C.N. Hoogterp in een door het baksteenexpressionisme beïnvloede bouwstijl. De uit België afkomstige Vingerhoets was in 1914 een kunststeenfabriek aan de Dorpstraat in Hees begonnen.
In 1960 is het pand in onder meer de gevels gewijzigd naar ontwerp van F.M. Oswald.
Omschrijving
Het in kruisverband gemetselde, bakstenen gebouw bestaat uit twee langgerekte éénlaags vleugels, die haaks op elkaar staan. Beide vleugels hebben een met rode opnieuw verbeterde Hollandse pannen gedekt zadeldak tussen topgevels en bevatten twee leslokalen met daartussen een kamertje. Aan het uiteinde van de vleugels bevindt zich een ronde onderwijzerskamer. De vleugels komen samen in een hartvormige hal, waar zich de toiletten bevinden (links meisjes, rechts jongens) en twee kamers (waarvan één voor de `leermiddelen'). De hal bestaat uit en vierkante kern met kwartronde uitbouwen van verschillende hoogte, allen plat afgedekt. De gevels hebben een gemetselde plint, afgedekt met een halfsteens rollaag. Tenzij anders vermeld hebben de vensters een horizontale roedeverdeling.
De VOORGEVEL van elke vleugel bevat in het midden een deur en ter weerszijden brede vensters met gewijzigde indeling. De KOPGEVELS zijn trapgevels, die niet alleen in hoogte, maar ook in dikte trapsgewijs toenemen en in het midden eindigen in een rookkanaal. De gevels zijn sinds de verbouwing in 1960 blind. De gevels worden beëindigd met een halfsteens rollaag, waarvan de stenen alternerend naar achteren en naar voren zijn gemetseld. Elke verticale `schijf' van de gevel bevat bovenin een spleet met daarin een overhoeks gemetseld vierkant kolommetje. De ACHTERGEVEL van elke vleugel bevat in het midden een tweelicht met twee 2-ruits schuifvensters met 2-ruits bovenlichten. Ter weerszijden bevindt zich een breed venster, bestaande uit een drielicht met twee zijlichten. De zijlichten van het drielicht gescheiden door een gemetselde penant. De vensters bevatten 3-ruits schuifvensters met 2-ruits kantelbare bovenlichten. De vensters worden ontlast door een 2-steens rollaag, waarvan de stenen alternerend naar achteren en naar voren zijn gemetseld.
De hal heeft in de achtergevel van het vierkante bouwdeel links een deur en rechts een drielicht met enkelruits schuifvensters. De kwartronde toiletuitbouwen hebben elk vier enkelruits vensters. De gevels worden hier beëindigd met tweeëneenhalf steens rollagen en de vensters ontlast door anderhalf steens rollagen, waarvan de stenen alternerend naar achteren en naar voren zijn gemetseld.
De ronde vertrekken bevatten elk vijf drielichten met elk twee enkelruits vensters en daartussen een dicht paneel. Deze drielichten zijn in 1960 verlaagd.
De entree bevindt zich in het hart van het gebouw en bestaat uit twee ingangen ter weerszijden van een hoog opgaande kolom. De luifels boven de ingangen, die zich over een groot deel van de breedte van de voorgevels van de vleugels voortzetten, zijn vervaardigd van een oranje kunststeen, vervaardigd bij de Nijmeegse kunststeenfabriek Vingerhoets. De kolom heeft een hoog basement, eveneens vervaardigd van kunststeen. Het basement bevat een tekst die luidt: `Charitate et Industria / Agnes en Reiniera Rutgers van Rozenburg / 3.9.1920'. Links onder staat de tekst: `Vingerhoets / en / Hoogterp / architecten'. De kolom wordt beëindigd met een halfsteens rollaag, waarvan de stenen alternerend naar achteren en naar voren zijn gemetseld. De kolom bevat bovenin een spleet met daarin een overhoeks gemetseld vierkant kolommetje. De onderdorpels van de vensters en de onderdorpels en neuten van de deuren in de voorgevel zijn van terrazzo.
Het interieur is vrijwel intact. De vertrekken afgeronde hoeken. De gangen hebben een vloer van gele verblendsteen op hun plat. De toiletten bevatten tegels en tussenwandjes van terrazzo. Ook in het interieur zijn de onderdorpels en neuten van terrazzo.
Waardering
Voormalige fröbelschool uit 1920 in een stijl beïnvloed door het expressionisme.
- Van architectuurhistorische waarde als zeldzaam voorbeeld van een school, gebouwd in de vorm van een winkelhaak. Tevens van waarde vanwege de toegepaste bouwstijl en materialen.
- Van stedebouwkundige waarde vanwege de teruggelegen ligging op een zeer ruim perceel aan de overigens dichtbebouwde Groenestraat.
- Van cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een school gesticht met privé-kapitaal naar aanleiding van - in dit geval - de geboorte van een tweeling.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Detached former KINDERGARTEN from 1920, set far back on a large plot on the north side of the Groenestraat.
In 1915 Jonkheer Rutgers van Rozenburg moved from Zeist to Nijmegen, settling at the house Dukenburg. In 1916 he married Agatha Schlingemann, who gave him twins on 13 January 1918: Agnes and Reiniera. In gratitude, Rutgers donated money for the construction of a 'good Christian school'. This became the Agnes Reiniera Fröbelschool.
The school was designed by the architects F.J.G. Vingerhoets and C.N. Hoogterp in a building style influenced by brick expressionism. Vingerhoets, originally from Belgium, had started an artificial stone factory on the Dorpstraat in Hees in 1914.
In 1960 the building was modified, including the facades, to a design by F.M. Oswald.
Description
The building, constructed of brick in running bond, consists of two elongated single-storey wings set at right angles to each other. Both wings have a gabled roof between stepped gables, covered with red newly improved Dutch tiles, and contain two classrooms with a small room between them. At the end of the wings is a round teacher's room. The wings meet in a heart-shaped hall, which contains the toilets (girls on the left, boys on the right) and two rooms (one for 'teaching materials'). The hall consists of a square core with quarter-round extensions of various heights, all with flat roofs. The facades have a brick plinth, topped with a half-brick roll moulding. Unless otherwise stated, the windows have horizontal glazing bars.
The FRONT FACADE of each wing contains a door in the centre and on either side broad windows with altered design. The GABLE ENDS are stepped gables that increase not only in height but also in thickness in steps, ending in the centre in a flue. The facades have been blank since the 1960 renovation. The facades are topped with a half-brick roll moulding, the stones of which are alternately laid back and forward. Each vertical 'panel' of the facade contains at the top a slot in which a square column is laid diagonally. The REAR FACADE of each wing contains in the centre a two-light opening with two 2-pane sash windows with 2-pane fanlights. On either side there is a broad window consisting of a three-light opening with two side lights. The side lights of the three-light opening are separated by a brick mullion. The windows contain 3-pane sash windows with 2-pane tilting fanlights. The windows are relieved by a 2-brick roll moulding, the stones of which are alternately laid back and forward.
The hall has in the rear facade of the square building section on the left a door and on the right a three-light opening with single-pane sash windows. The quarter-round toilet extensions each have four single-pane windows. The facades are finished here with two-and-a-half brick roll mouldings and the windows are relieved by one-and-a-half brick roll mouldings, the stones of which are alternately laid back and forward.
The round rooms each contain five three-light openings with each two single-pane windows and between them a solid panel. These three-light openings were lowered in 1960.
The entrance is located in the heart of the building and consists of two doorways either side of a tall column. The canopies above the doorways, which extend over a large part of the width of the front facades of the wings, are made of an orange artificial stone, manufactured at the Nijmegen artificial stone factory Vingerhoets. The column has a tall basement, also made of artificial stone. The basement contains text reading: 'Charitate et Industria / Agnes and Reiniera Rutgers van Rozenburg / 3.9.1920'. Below on the left is the text: 'Vingerhoets / and / Hoogterp / architects'. The column is topped with a half-brick roll moulding, the stones of which are alternately laid back and forward. The column contains at the top a slot in which a square column is laid diagonally. The window sills and door sills and thresholds in the front facade are of terrazzo.
The interior is virtually intact. The rooms have rounded corners. The corridors have a floor of yellow facing brick on their flat surfaces. The toilets contain tiles and partitions of terrazzo. In the interior too the window sills and door sills and thresholds are of terrazzo.
Valuation
Former Fröbel school from 1920 in a style influenced by expressionism.
- Of architectural-historical value as a rare example of a school built in the form of a right angle. Also of value for the applied building style and materials.
- Of urban planning value for its set-back location on a very spacious plot on the otherwise densely built Groenestraat.
- Of cultural-historical value as an example of a school founded with private capital following - in this case - the birth of twins.
Nearby in the register
- H. ANTONIUS VAN PADUA/ST. ANNAKERKKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Pastorie(F), Groenestraat 231Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Tuinmuur, BY Groenestraat 229Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Sint AnnamolenIndustrie- en poldermolenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.