TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Parochiekerk, Deventerstraat 98

Vaassen, Gelderland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Kerk en kerkonderdeel
Function
Parochiekerk
Category
onroerend gebouwd
Built
1917
Address
Deventerstraat 98, 8171 AG Vaassen (Epe 25)
Place
Vaassen
Municipality
Epe
Province
Gelderland
Country
Netherlands
Coordinates
52.29058, 5.98004
Part of complex
522644
Monument number
522645

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

2 historical maps cover this location, the earliest the 1916 map "27 Hattem" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

In baksteen uitgevoerde basilikale KRUISKERK met vierzijdige westtoren, polygonaal afgesloten transeptarmen en een polygonaal koor. Aan de noord- en zuidzijde zijn tegen de zijbeuken verschillende rechthoekige en polygonale uitbouwen (kapellen en sacristie) gezet. De toren heeft een achtzijdige opbouw met vrijwel identieke zijden, en telt drie geledingen bekroond door een spits. Aan de zuidzijde wordt de toren tot halverwege de hoogte begeleidt door een ronde traptoren bekroond door een spits. Het schip wordt gedekt door een zadeldak met een meerzijdig schild over het koor. Over de lagere zijbeuken bevinden zich schilddaken met meerzijdige afsluitingen, allen gedekt door leien in Maasdekking. De afwatering vindt plaats via (vernieuwde) bakgoten en in de schilden bevinden zich enkele dakkapellen. Deze in gotische trant uitgevoerde dakkapellen worden gedekt door helmkappen. Op de nokuiteinden bevinden zich pironnen. Binnen de in baksteen (kruisverband) uitgevoerde gevels is natuursteen gebruikt ter afdekking van de steunberen, voor vensters en voor details zoals de pinakels van de toren. De gevels bezitten een trasraam dat wordt afgesloten door een gemetselde rollaag en daarboven een hoge plint, afgesloten door een afzaat. De gevels worden geleed door steunberen, waartussen zich spitsboogvensters bevinden. Onder de daklijst lopen tandlijsten, gemetseld in profielbaksteen. Tussen plint en daklijst, zijn in de gevels voornamelijk spitsboogvensters toegepast, met natuurstenen traceringen in Neo-Gotische trant, waarin onder andere verschillende soorten visblazen te herkennen zijn. De vensters zijn vrijwel allemaal voorzien van glas-in-lood (sinds de restauratie met voorzetramen). Onder de vensters bevindt zich een afzaat van lekdorpeltegels. De hoofdingang van de kerk is gesitueerd in de smalle VOORGEVEL (westzijde) en bezit een recht afgesloten dubbele houten deur, binnen een gemetselde spitsboog, waarvan de boogtrommel is gevuld met rijk gotisch maaswerk. De deur is voorzien van zware, smeedijzeren siergehengen. Hierboven bevindt zich een hoog spitsboogvenster met maaswerk. De geleding hierboven bestaat uit twee zones, de onderste lage zone is gevuld met drie gekoppelde spitsboogvensters. Hierboven in dezelfde vertikale assen drie gekoppelde galmgaten met kleppen. De geleding wordt afgesloten door een boogfries. Hierboven bevindt zich een tussenzone onder de spits, die de klok bevat en op de hoeken voorzien is van pinakels. Rechts en links sluiten tegen de toren de lagere, polygonaal afgesloten kapellen aan van de zijbeuken. De RECHTER ZIJGEVEL (zuidzijde) heeft in de lichtbeuk maaswerk in de vorm van verschillende soorten visblazen. De traptoren wordt geleed door een segmentboogfries met betonnen aanzetstukken. De LINKER ZIJGEVEL is vrijwel identiek aan de rechter zijgevel. De ACHTERGEVEL (oostzijde) kenmerkt zich door verscheidene rechthoekige en polygonale uitbouwen met een geveldetaillering zoals elders.

Het INTERIEUR van de kerk is wat interne structuur betreft niet gewijzigd. Ook de aankleding en het bankenplan zijn voor een groot deel oorspronkelijk gebleven. Veranderingen betreffen de na Vaticanum II weggekalkte schilderingen en het gewijzigde liturgisch centrum. De kerkruimte bestaat uit een hoog middenschip onder meerdelige ribgewelven en lagere zijbeuken onder meerdelige ribgewelven. Het middenschip wordt van de zijbeuken gescheiden door een spitsboogarcade, gedragen door rondgemetselde pijlers waarvan het metselwerk ongepleisterd is gelaten. Het koor is meerzijdig afgesloten en bezit een meerdelig ribgewelf, evenals de transeptarmen. De kerk wordt betreden via een ondiep tochtportaal dat uitkomt op de torenhal. Dit portaal bezit een betegelde lambrizering. Ter weerszijden hiervan bevinden zich de Mariakapel en de doopkapel, beiden voorzien van vloertegels en smeedijzeren hekwerken. Het interieur bezit nog vrijwel alle fraai uitgevoerde houten deuren met briefpanelen. Onder de bewaard gebleven interieuronderdelen bevindt zich ook het orgel, dat afkomstig is uit de afgebroken waterstaatskerk en in 1878 werd gebouwd door de orgelbouwer VAN MAARSCHALKERWEERD uit Utrecht. In de toren is een mechanisch torenuurwerk van B. Eijsbouts uit Asten aanwezig. In de met balkenplafond en blinde wandnissen vormgegeven sacristie bevindt zich een blinde nis als omlijsting voor een tabernakel met beschilderde deurtjes voorzien van engelenfiguren. De vloer van het hoogkoor is belegd met marmer.

Waardering

R.K. kerk van het type KRUISBASILIEK (complexonderdeel A) gebouwd in 1917 naar ontwerp van architect KROES

-Van architectuurhistorische waarde als gaaf en goed voorbeeld van een katholiek kerkgebouw in late Neo-Gotische stijl, dat wordt gekarakteriseerd door een basilikale hoofdvorm en een westtoren en gedetailleerd is met eenvoudig siermetselwerk en gotische spitsboogvensters met maaswerk. Het interieur vormt ondanks de wijzigingen na het Tweede Vaticanum nog een goed voorbeeld van een kerkinterieur uit het begin van de twintigste eeuw en bezit voorts een fraai orgel van de hand van Van Maarschalkerweerd.

-Van stedenbouwkundige waarde als hoofdonderdeel van het parochiecomplex aan de Deventerstraat. De kerk vormt het middelpunt van het historisch gegroeide buurtschap Oosterhof en is beeldbepalend door de hoofdvorm met toren voor de wijde omgeving.

-Van cultuurhistorische waarde als hoofdonderdeel van het complex dat verbonden is met een religieuze en sociaal-maatschappelijke ontwikkeling en waaraan een lange geschiedenis verbonden is. Het kerkgebouw is typologisch gezien en wat stijl betreft een laat voorbeeld van de toepassing van Neo-Gotiek en laat zien dat deze stijl in katholieke kringen nog lang in zwang bleef.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Brick-built basilical CRUCIFORM CHURCH with four-sided west tower, polygonally closed transept arms and a polygonal choir. On the north and south sides, various rectangular and polygonal extensions (chapels and sacristy) are set against the side aisles. The tower has an eight-sided structure with virtually identical sides, and comprises three storeys crowned by a spire. On the south side the tower is accompanied to halfway up its height by a round staircase tower crowned by a spire. The nave is covered by a gabled roof with a multi-sided hipped roof over the choir. Over the lower side aisles are hipped roofs with multi-sided endings, all covered with slate in Maas bond. Drainage takes place via (renewed) gutters and in the hipped roofs are some roof dormers. These roof dormers, executed in gothic manner, are covered by helmet caps. Finials are positioned at the ridge ends. Within the brick-built (English bond) facades, natural stone is used for the covering of the buttresses, for windows and for details such as the pinnacles of the tower. The facades have a plinth that is closed by a mortared roll course and above it a high plinth, closed by an offset. The facades are articulated by buttresses, between which are pointed arch windows. Under the eaves run tooth moulds, mortared in profiled brick. Between plinth and eaves, pointed arch windows are mainly applied to the facades, with natural stone tracery in Neo-Gothic manner, in which various types of fish-bladders can be distinguished among other things. The windows are virtually all fitted with stained glass (since the restoration with protective panes). Below the windows is an offset of glazed tile. The main entrance of the church is situated in the narrow FRONT FACADE (west side) and has a straight-closed double wooden door, within a mortared pointed arch, the barrel arch of which is filled with rich gothic tracery. The door is fitted with heavy, wrought-iron ornamental hinges. Above this is a high pointed arch window with tracery. The articulation above this consists of two zones, the lower low zone is filled with three coupled pointed arch windows. Above this in the same vertical axes three coupled sound holes with dampers. The articulation is closed by an arch frieze. Above this is an intermediate zone below the spire, which contains the bell and is fitted with pinnacles at the corners. To the right and left, against the tower, the lower, polygonally closed chapels of the side aisles are attached. The RIGHT SIDE FACADE (south side) has tracery in the form of various types of fish-bladders in the clerestory. The staircase tower is articulated by a segmental arch frieze with concrete abutment pieces. The LEFT SIDE FACADE is virtually identical to the right side facade. The REAR FACADE (east side) is characterised by various rectangular and polygonal extensions with facade detailing as elsewhere.

The INTERIOR of the church has not been altered as regards internal structure. The decoration and seating plan have largely remained original. Changes concern the paintings whitewashed after Vatican II and the altered liturgical centre. The church space consists of a high nave under multi-partite rib vaults and lower side aisles under multi-partite rib vaults. The nave is separated from the side aisles by a pointed arch arcade, supported by round mortared piers of which the masonry has been left unplastered. The choir is polygonally closed and possesses a multi-partite rib vault, as do the transept arms. The church is entered via a shallow draught porch that opens into the tower hall. This porch has tiled wainscoting. On either side of this are the Mary chapel and the baptism chapel, both fitted with floor tiles and wrought-iron railings. The interior still possesses virtually all finely executed wooden doors with letter panels. Among the preserved interior components is also the organ, which comes from the demolished waterways authority church and was built in 1878 by organ builder VAN MAARSCHALKERWEERD from Utrecht. In the tower is a mechanical tower clock by B. Eijsbouts from Asten. In the sacristy, designed with a beam ceiling and blind wall niches, there is a blind niche as a frame for a tabernacle with painted doors fitted with angel figures. The floor of the high choir is laid with marble.

Valuation

R.C. church of the type CRUCIFORM BASILICA (complex component A) built in 1917 to a design by architect KROES

-Of architectural-historical value as a well-preserved and good example of a Catholic church building in the late Neo-Gothic style, which is characterised by a basilical main form and a west tower and is detailed with simple ornamental masonry and gothic pointed arch windows with tracery. The interior, despite the alterations after the Second Vatican, still forms a good example of a church interior from the early twentieth century and furthermore possesses a fine organ by Van Maarschalkerweerd.

-Of urban planning value as the main component of the parish complex on the Deventerstraat. The church forms the focal point of the historically developed neighbourhood Oosterhof and is visually defining through its main form with tower for the wide surroundings.

-Of cultural-historical value as the main component of the complex which is connected to a religious and socio-cultural development and to which a long history is linked. The church building is typologically speaking and in terms of style a late example of the application of Neo-Gothic and shows that this style remained in vogue in Catholic circles for a long time.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map