Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, van Tuldenstraat 1
's-Hertogenbosch, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1880
- Address
- van Tuldenstraat 1, 5211 TG 's-Hertogenbosch (and others)
- Place
- 's-Hertogenbosch
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.69298, 5.30168
- Monument number
- 522520
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Utrecht University LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1875 map "Niederlande Und Belgien." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
In de rooilijn en op de hoek van de Van Tuldenstraat en Jan Heinsstraat gelegen HERENHUIS. Linkergevel vrijliggend met klein erf, rechtergevel aansluitend. Het rond 1880 gebouwde pand is opgetrokken in Eclectische stijl en kwam -als een van de laatste voorbeelden in de binnenstad- door particulier initiatief tot stand als invulling van de door de Vestingwet (1874) overbodig geworden militaire structuur. Het pand maakt deel uit van de laat negentiende-eeuwse wijk de Esplanade die in maat en schaal aansluit bij de middeleeuwse stadswijk direct ten zuidwesten maar een laat negentiende-eeuws karakter draagt. De vensters en linkergevel zijn versoberd, het interieur is op onderdelen gewijzigd en gemoderniseerd. In het dakschild aan de achterzijde een modern groot, horizontaal venster.
Omschrijving.
Het gedeeltelijk, met twee van elkaar gescheiden ruimten onderkelderde bakstenen pand beslaat een nagenoeg rechthoekige plattegrond en telt twee bouwlagen en een kapverdieping onder twee met romaanse pannen gedekte gekoppelde schilddaken waartussen een zakgoot. Op de hoek een gedeeltelijk ingebedde achtzijdige drielaagse toren met afgeplat achtzijdig tentdak voorzien van zinken afdekking. Onderlangs het met machinale baksteen in kruisverband gemetselde pand een gepleisterde, verspringende plint. Bovenlangs een hoofdgestel met gekorniste, geprofileerde goot boven een gepleisterd fries, deels voorzien van casementen en oculi. Hoekpilasters, op de gevels voorzien van casementen, op de toren eenvoudiger en overhoeks geplaatst. Versoberde schuifvensters op hardstenen onderdorpels.
Asymmetrische voorgevel aan de Van Tuldenstraat van vier traveeën met risalerende tweede en vierde travee. Zeer licht getoogde gevelopeningen met geprofileerde stucwerklijsten, op de verdieping rustend op dito vensterbanken. In de tweede travee een eenvleugelige paneeldeur met pseudonaald en eenruits bovenlicht. Aansluitende toren met ongelijke zijden. Vensters van afwisselende grootte onder hanenkammen. In de derde bouwlaag op de aansluitpunten van de toren met de belendende schilddaken blindnissen. Tussen de eerste en de tweede bouwlaag een cordonlijst die zich voortzet in de rechtergevel van twee traveeën aan de Jan Heinsstraat.
Asymmetrische linkergevel van drie traveeën met gevelopeningen onder strekken, een versoberde begane grond en een versoberd balkon op de verdieping. Versoberde achtergevel overeenkomstig, doch soberder gedetailleerd.
Opmerkelijke plattegrond met twee in de lengterichting van het pand lopende, boven elkaar gelegen gangen waaromheen de diverse vertrekken zijn gesitueerd. De gang verdeelt het pand als het ware in een voor- en een achterhuis. Beide delen zijn voorzien van een afzonderlijke kelder met troggewelf.
Van het interieur zijn onder meer van belang: hal en gang met zwart-wit marmeren tegelvloer, hardstenen plint en dorpels (begane grond), houten overhoekse schampstukken, diverse plafonds met stucwerkdecoraties en stucwerklijsten; trap met decoratieve balusters; keuken met schouwbalk en -boezem , spek-, muur- en keukenkasten uit de bouwtijd; diverse vertrekken met rijke stucplafonds.
Waardering.
Het herenhuis is van algemeen belang. Het object bezit cultuurhistorische waarden vanwege het belang van de plattegrond voor de typologische ontwikkeling van het herenhuis; verder als herinnering aan de voormalige, door de Vestingwet overbodig geworden, militaire structuur van Den Bosch en tenslotte als onderdeel van de wijk de Esplanade die als een van de laatste voorbeelden in de binnenstad is ontstaan door particulier initiatief. Het object heeft architectuurhistorische waarden vanwege de esthetische kwaliteiten van het ontwerp met hoektoren en de verzorgde ornamentiek in ex- en interieur. Het object heeft ensemblewaarden als markant onderdeel van de historische bebouwing in de wijk de Esplanade, die gekenmerkt wordt door gesloten blokbebouwing met hoekaccenten en die in maat en schaal aansluit bij de middeleeuwse stadswijk direct ten zuidwesten. Het object is van belang wegens de architectonische gaafheid van de hoofdvorm en de bewaard gebleven elementen uit het interieur en draagt bij tot de visuele en structurele gaafheid van de stedelijk omgeving.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
A TOWNHOUSE situated in the building line and on the corner of Van Tuldenstraat and Jan Heinsstraat. Left-hand facade free-standing with small courtyard, right-hand facade adjoining. Built around 1880, the building is erected in Eclectic style and came into being through private initiative as infill of the military structure made redundant by the Fortifications Act (1874), one of the last examples of its kind in the city centre. The building forms part of the late 19th-century district de Esplanade, which in scale and proportion connects to the medieval city district immediately to the south-west but has a late 19th-century character. The windows and left-hand facade have been simplified, the interior has been altered and modernised in parts. In the roof panel on the rear side a large modern horizontal window.
Description.
The partly cellared brick building with two separate basement spaces occupies an almost rectangular floor plan and comprises two storeys and an attic storey beneath two hipped roofs covered with Roman tiles coupled together with a valley gutter between them. At the corner a partly embedded eight-sided three-storey tower with a flattened eight-sided pyramidal roof clad with zinc. Along the base of the building, constructed in machine-made brick in English bond, a rendered, stepped plinth. Along the top a main cornice with corniced, profiled gutter above a rendered frieze, partly furnished with casements and oculi. Corner pilasters, on the facades furnished with casements, on the tower simpler and placed diagonally across corners. Simplified sash windows on ashlar sills.
Asymmetrical front facade on Van Tuldenstraat of four bays with projecting second and fourth bay. Very slightly arched window openings with profiled stucco mouldings, on the upper storey resting on corresponding window sills. In the second bay a single-leaf panelled door with pseudo-nail and single-pane fanlight. Adjoining tower with unequal sides. Windows of varying size beneath roof cresting. On the third storey at the connection points of the tower with the adjoining hipped roofs blind recesses. Between the first and second storey a string course which continues in the right-hand facade of two bays on Jan Heinsstraat.
Asymmetrical left-hand facade of three bays with window openings beneath stone bands, a simplified ground floor and a simplified balcony on the upper storey. Simplified rear facade corresponding to this, but simpler in detail.
Remarkable floor plan with two corridors running lengthwise through the building, one above the other, around which the various rooms are situated. The corridor divides the building as it were into a front and a rear section. Both sections are provided with a separate cellar with barrel vault.
Of the interior the following are noteworthy among others: hall and corridor with black and white marble tile floor, ashlar plinth and sills (ground floor), wooden diagonal chamfered corner pieces, various ceilings with stucco decorations and stucco mouldings; staircase with decorative balusters; kitchen with chimney beam and breast, bacon, wall and kitchen cupboards from the period of construction; various rooms with rich stucco ceilings.
Valuation.
The townhouse is of general importance. The object possesses cultural-historical values on account of the importance of the floor plan for the typological development of the townhouse; furthermore as a reminder of the former military structure of Den Bosch made redundant by the Fortifications Act and finally as part of the district de Esplanade which came into being as one of the last examples in the city centre through private initiative. The object has architectural-historical values on account of the aesthetic qualities of the design with corner tower and the carefully executed ornamentation in exterior and interior. The object has ensemble values as a prominent component of the historic built environment in the district de Esplanade, characterised by closed block development with corner accents and which in scale and proportion connects to the medieval city district immediately to the south-west. The object is important on account of the architectural integrity of the main structure and the preserved elements from the interior and contributes to the visual and structural integrity of the urban environment.
Nearby in the register
- De CamereWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Orthenstraat 71Woonhuisunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Orthenstraat 65Werk-woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Orthenstraat 59Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.