Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Julianaplein 1
's-Hertogenbosch, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1909
- Address
- Julianaplein 1, 5211 BA 's-Hertogenbosch (and others)
- Place
- 's-Hertogenbosch
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.68902, 5.29549
- Monument number
- 522475
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University Library
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 25 's-Hertogenbosch, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Twee in de wijk Het Zand aan het Julianaplein en Colvenierstraat gelegen voormalige HERENHUIZEN met binnenplaats. Het betreft een hoekpand dat twee woningen bevat, met aansluitende bebouwing aan de linker en rechter gevel. Het vormt tezamen met de woningen aan het Julianaplein 3 en de Colvenierstraat 4 en 6 één bouwkundig geheel. Deze woningen vallen buiten de bescherming. De wijk Het Zand is vanaf circa 1890 aangelegd in een gebied tussen de oude binnenstad en het spoor en ontleent zijn naam aan de noodzakelijke ophoging van het terrein dat voor militaire inundaties was afgegraven. De woningen werden gerealiseerd door particulier initiatief en voornamelijk betrokken door welgestelde Bosschenaren. Vanaf de Stationsweg, de primaire hoofdas van Het Zand, neemt de rijkdom in ornamentiek van de bebouwing in noordelijke en zuidelijke richting af, hetgeen correspondeert met de oorspronkelijke grondprijzen en de sociale status van de voormalige eigenaren en bewoners.
De voormalige herenhuizen werden in 1909 ontworpen door architect A. van Liempt. Van Liempt ontwierp in diverse stijlen. De hier gehanteerde stijl vertoont elementen van de neorenaissance.
Bij de scheiding in twee afzonderlijke wooneenheden is Colvenierstraat 2 inwendig licht gewijzigd en gemoderniseerd. Julianaplein 1 was anno 1999 als kantoor in gebruik.
Omschrijving.
Het hoekpand bestaande uit twee herenhuizen beslaat een nagenoeg L-vormige plattegrond en telt gedeeltelijk twee en gedeeltelijk drie bouwlagen onder een plat, met ruberoïd en grind gedekt dak. De woningen hebben kelderruimten. De afgeschuinde hoek wordt bekroond met een vierkant torentje onder een met leien in Maasdekking gedekt bol gebogen tentdak met in ieder dakschild een kapelletje en op de top een piron. Dakvoet toren en dakranden hoofdvolume (deels) afgezet met een overstekende goot op klossen.
De straatgevels van het met felrode verblendsteen in kruisverband gemetselde pand worden geleed en verlevendigd door het gebruik van gele verblendsteen voor speklagen, aanzet- en sluitstenen en siermetselwerk; roodbruine baksteen voor het trasraam; hardsteen voor (lek-)dorpels, afdeklagen, balkonplaat en -consoles en de plint; zandsteen voor aanzet- en sluitstenen en omlijstingen in de entrees; lichte kalksteen voor de brievenbussen en smeedijzer voor het balkonhek. Gevelopeningen onder segmentbogen met kruisvormige en enkelvoudige schuifvensters (en enkele stolpvensters) voorzien van bovenlichten waarin veelal glas-in-lood en met dubbele, beglaasde en betraliede paneeldeuren voorzien van bovenlichten waarin kleine (gebogen) roedenverdeling en kathedraalglas.
De gevel aan het Julianaplein telt drie traveeën en een afgeschuinde hoek. De brede rechter travee risaleert en wordt bekroond met een borstwering en klimmende kantelen. De gevel aan de Colvenierstraat telt vier traveeën in het drielaagse deel plus drie traveeën in het tweelaagse deel. De smalle linker twee traveeën risaleren en worden bekroond zoals voornoemd aan de Oranje Nassaulaan. Ook de rechter drie traveeën risaleren. Op de verdieping van de afgeschuinde hoek een balkon op consoles met uitbuikend balustradehek. De achtergevels zijn deels gedetailleerd als voornoemd en deels eenvoudig gecementeerd. Aan de achterzijde twee boven elkaar gelegen serre-uitbouwen (begane grond en verdieping) onder plat, met glas-in-lood in de bovenlichten. Deur naar de binnenplaats met sierlijk gebogen kleine roeden, schuifvensters in rechtgesloten kozijnen. De opzet van de plattegronden is herkenbaar bewaard gebleven. Achter de entree aan de Colvenierstraat 2 leidt een trap naar het voorheen ongedeelde herenhuis op de tweede en derde bouwlaag. Iedere bouwlaag met om een centraal gelegen gang gegroepeerde vertrekken, waaronder kamer-en-suite met uitgebouwde serre of gescheiden voor- en achterkamer, slaapkamers en gewijzigd keukenblok met privaat. Het herenhuis met de entree aan Julianaplein 1 strekt zich uit over de eerste en tweede bouwlaag. Ter linkerzijde de voormalige kamer-en-suite met uitgebouwde serre en ter rechterzijde enkele vertrekken waaronder de vroegere keuken en de trap naar de verdieping. Van de interieurs zijn o.a. van belang: (Colvenierstraat 2 en 2A:) hal met zwartomrande terrazzovloer waarin gekleurde mozaïekpatronen; trappenhuis met decoratief gesneden trapbalusters; diverse vertrekken met paneeldeuren en geprofileerd lijstwerk, schuifdeuren met panelen, zwartmarmeren schouwen en muurkasten; (Julianaplein 1:) kelder met rode plavuizen, keuken met terrazzovloer, schouw(-balk) en wandtegels; gang met stuclijsten en toog; privaat en portaaltje met terrazzovloer, fonteintje en wandtegels; diverse vertrekken met paneeldeuren, geprofileerde deurlijsten, marmeren dorpels, beglaasde muurkasten met kleine roedenverdeling, enkele marmeren schouwen en een glas-in-lood bovenlicht.
Waardering.
Het hoekpand met de twee voormalige herenhuizen is van algemeen belang. Het object bezit cultuurhistorische waarden als voorbeeld van woningen voor de meer welgestelde inwoners. De sociale status is nauw verbonden met de situering in stedenbouwkundige context. Verder omdat het object als onderdeel van de eerste stadsuitbreiding buiten de wallen een belangrijke fase vertegenwoordigt in de stedenbouwkundige ontwikkeling van Den Bosch. Het object heeft architectuurhistorische waarden vanwege het belang van de gehanteerde stijlvorm voor het oeuvre van architect Van Liempt. Daarnaast vanwege de esthetische kwaliteiten van het architectonisch ontwerp en de verzorgde detaillering van de gevels en hoekoplossing. Het object heeft ensemblewaarden als onderdeel van een door Van Liempt als één geheel ontworpen huizenblok, verder bestaande uit Julianaplein 2 en Colvenierstraat 4 en 6. Daarnaast als onderdeel van de historische blokverkaveling langs een van de hoofdwegen van de wijk Het Zand. Er bestaat een stilistische en architectonische relatie met belendende bebouwing, onder andere gelegen in de juxtapositie van de afgeschuinde hoek. Het object is van belang wegens de gaafheid van de hoofdvorm en diverse elementen uit het interieur en draagt bij tot de visuele en structurele gaafheid van de wijk Het Zand.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
Two former TOWNHOUSES with courtyard located in the district Het Zand at Julianaplein and Colvenierstraat. It concerns a corner property containing two dwellings, with adjoining buildings on the left and right facades. Together with the dwellings at Julianaplein 3 and Colvenierstraat 4 and 6 it forms one architectural whole. These dwellings fall outside the protection. The district Het Zand has been laid out from circa 1890 in an area between the old city centre and the railway and owes its name to the necessary raising of the terrain that had been excavated for military inundations. The dwellings were realised by private initiative and principally acquired by wealthy residents of Den Bosch. From Stationsweg, the primary main axis of Het Zand, the wealth of ornamentation of the buildings decreases in northerly and southerly directions, which corresponds with the original land prices and the social status of the former owners and residents.
The former townhouses were designed in 1909 by architect A. van Liempt. Van Liempt designed in various styles. The style employed here shows elements of the neo-Renaissance.
At the division into two separate residential units, Colvenierstraat 2 has been slightly modified internally and modernised. Julianaplein 1 was in use as an office in 1999.
Description.
The corner property consisting of two townhouses has a nearly L-shaped ground plan and has partly two and partly three storeys under a flat roof covered with rubber and gravel. The dwellings have basement rooms. The chamfered corner is crowned with a square little tower under a roof covered with slates in Maas bond with in each roof panel a small chapel and on the top a finial. Roof edge tower and roof edges main volume (partly) marked with a projecting gutter on corbels.
The street facades of the property, built with bright red facing brick in stretcher bond, are articulated and enlivened by the use of yellow facing brick for course layers, setting-in and closure stones and decorative brickwork; reddish-brown brick for the ashlar frame; hardstone for (drip) sills, cover layers, balcony plate and consoles and the plinth; sandstone for setting-in and closure stones and mouldings in the entrances; light limestone for the letter boxes and wrought iron for the balcony railings. Window openings under segmental arches with cross-shaped and simple sash windows (and a few casement windows) provided with fanlights in which mostly leaded glass and with double, glazed and barred panel doors provided with fanlights containing small (curved) glazing bars and cathedral glass.
The facade at Julianaplein has three bays and a chamfered corner. The broad right bay projects and is crowned with a parapet and climbing crenellations. The facade at Colvenierstraat has four bays in the three-storey part plus three bays in the two-storey part. The narrow left two bays project and are crowned as mentioned above on the Oranje Nassaulaan. Also the right three bays project. On the storey of the chamfered corner a balcony on consoles with protruding balustrade railing. The rear facades are partly detailed as mentioned above and partly simply rendered. At the rear two conservatory extensions one above the other (ground floor and first floor) under a flat roof, with leaded glass in the fanlights. Door to the courtyard with elegantly curved small glazing bars, sash windows in straight-lined frames. The layout of the ground plans has been recognisably preserved. Behind the entrance at Colvenierstraat 2 a staircase leads to the formerly undivided townhouse on the second and third storey. Each storey with rooms grouped around a centrally located corridor, including a room-and-suite with extended conservatory or separated front and back room, bedrooms and modified kitchen unit with toilet. The townhouse with the entrance at Julianaplein 1 extends over the first and second storey. On the left side the former room-and-suite with extended conservatory and on the right side several rooms including the former kitchen and the staircase to the upper floor. Of the interiors the following are noteworthy: (Colvenierstraat 2 and 2A:) hall with black-edged terrazzo floor with coloured mosaic patterns; stairwell with decoratively carved stair balusters; various rooms with panel doors and moulded skirtings, sliding doors with panels, black marble fireplaces and wall cupboards; (Julianaplein 1:) basement with red floor tiles, kitchen with terrazzo floor, fireplace (and beam) and wall tiles; corridor with stucco mouldings and counter; toilet and small hallway with terrazzo floor, washbasin and wall tiles; various rooms with panel doors, moulded door frames, marble sills, glazed wall cupboards with small glazing bars, some marble fireplaces and a leaded glass fanlight.
Valuation.
The corner property with the two former townhouses is of general importance. The object possesses cultural-historical values as an example of dwellings for the more affluent residents. The social status is closely connected with the siting in an urban design context. Further because the object as part of the first urban expansion outside the walls represents an important phase in the urban development of Den Bosch. The object has architectural-historical values because of the importance of the style form used for the oeuvre of architect Van Liempt. Moreover because of the aesthetic qualities of the architectural design and the careful detailing of the facades and corner solution. The object has ensemble values as part of a block of houses designed as a whole by Van Liempt, further consisting of Julianaplein 2 and Colvenierstraat 4 and 6. Moreover as part of the historical block subdivision along one of the main roads of the district Het Zand. There is a stylistic and architectural relationship with adjoining buildings, among others located in the juxtaposition of the chamfered corner. The object is important because of the intactness of the main form and various elements from the interior and contributes to the visual and structural integrity of the district Het Zand.
Nearby in the register
- Woonhuis, Julianaplein 7Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Oranje Nassaulaan 23Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Julianaplein 9Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Julianaplein 11Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.