Rijksmonumentenregister · Netherlands
Villa Zuiderbosch
Rosmalen, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1884
- Address
- Hintham 152, 5246 AK Rosmalen ('s-Hertogenbosch 30)
- Place
- Rosmalen
- Municipality
- 's-Hertogenbosch
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.70233, 5.34823
- Part of complex
- 522416
- Monument number
- 522417
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Utrecht University LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1875 map "Niederlande Und Belgien." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Op het achterste deel van het perceel ligt aan de noordzijde geheel vrij de voormalige VILLA 'Zuiderbosch' (voorheen 'Dorothy Hall') met omliggende, door paden doorsneden landschapstuin met gazons, een waterput, diverse boom- en plantengroepen en monumentale solitairen, waaronder een kastanjeboom, rode beuk en linde. Het pand, thans als kantoor in gebruik, werd in opdracht van T.A.J.M. Sweens gebouwd in Eclectische stijl. Het dateert uit 1884, getuige een eerste steen in de voorgevel met opschrift: 'T.A.J.M. / SWEENS / 18 (26/3) 84'. Het pand is in de loop der jaren uitgebreid en inwendig op onderdelen gemoderniseerd. De oorspronkelijk L-vormige plattegrond is in het eerste kwart van de 20ste eeuw door een- en tweelaags aanbouwen onder plat aan de linker gevel en een tweelaags aanbouw in de oksel aan de rechter gevel nagenoeg rechthoekig geworden. In 1940 werd de kap op het middenvolume hoger opgetrokken, bij welke gelegenheid tevens het rechter volume (voorheen met plat) werd voorzien van een aankappend dak.
Omschrijving.
Het gedeeltelijk onderkelderde, (deels) gebosseerd gepleisterde pand beslaat een nagenoeg rechthoekige plattegrond en telt twee bouwlagen met verschillende verdiepingshoogten plus een zolderverdieping, onder een met gesmoorde romaanse pannen gedekt samengesteld afgeplat schilddak. Voorschild van het middenvolume met lagere dakvoet maar gelijke nokhoogte als de overige schilden. Dakkapel met boogfronton voorzien van oeil-de-boeuf waaromheen gebouchardeerde velden. Op de nokeinden pironnen. Rechter volume met aankappend afgeplat schilddak (1940). Omlopende, deels verspringende, overstekende, licht geprofileerde goot. Voorgevel van vijf traveeën waarin centraal het oorspronkelijke, symmetrische middendeel (voorheen salon) van drie traveeën. Onderlangs het middendeel een verspringende, hardstenen plint met deels van diamantkoppen voorziene panelen. De goot wordt ondersteund door in een fries opgenomen voluutvormige consoles. Tussen de consoles decoratief gestucte velden. Naast en boven de getoogde gevelopeningen casementen waarin eveneens decoratief gestucte velden en ornamenten, deels gebouchardeerd. Gevelopeningen geflankeerd door pilasters met om de kop getrokken geprofileerd stucwerk, boven de stolpvensters bekroond met floraal werk voorzien van portretkopjes. In het midden een beglaasde, dubbele terrasdeur met panelen waarvoor een portiek, bestaande uit een met een palmetachtig ornament bekroond zadeldakje, ondersteund door gietijzeren kolommen met dito maaswerk. Groot, spiegelsymmetrisch hartvormig terras met balusters van cement uit 1985. Zijaanbouwen met zesdelige vensters, deels met glas-in-lood.
Oorspronkelijke deel van de rechtergevel gebosseerd. Achtergevel van vijf traveeën met T-vensters met draairamen (verdieping), stolpvensters (o.a. van de vroegere keuken), tuimelvensters (w.c.'s) en gluurluikje in de in een boven- en onderdeur verdeelde toegangsdeur. Van het interieur zijn onder meer van belang: hal met zwart-gele plavuizen, lijst en medaillon van stucwerk, trap met decoratief gesneden hoofdbaluster en enkele paneeldeuren met geprofileerd lijstwerk; salon met stucwerklijsten voorzien van floraal werk in het midden en de hoeken en vensterblinden.
Waardering.
De villa 'Zuiderbosch' met landschapstuin is van algemeen belang. Het object heeft cultuurhistorische waarde daar het als fabrikantenvilla en als villa op een landelijke plek in Rosmalen die enerzijds rust kan bieden, maar anderzijds -ten gevolge van de gunstige verkeersligging- een snelle verbinding biedt met de nabijgelegen grote stad Den Bosch, de sociaaleconomische ontwikkelingen in Brabant in de tweede helft van de negentiende eeuw illustreert. Het object bezit architectuurhistorische waarden wegens de architectonische kwaliteiten van met name de voorgevel met terras en de bijzondere ornamentiek in met name het portiek. Het object heeft ensemblewaarden als essentieel onderdeel van het landgoed. Daarnaast als markant onderdeel van de historische bebouwing aan de voormalige rijksweg te Hintham. De tuin is van belang als herkenbaar bewaard gebleven structuur en daarnaast vanwege de aanwezigheid van monumentale solitairs en boomgroepen uit de tijd van aanleg.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
On the rear part of the plot, on the north side completely exposed, lies the former VILLA 'Zuiderbosch' (formerly 'Dorothy Hall') with surrounding landscape garden intersected by paths, lawns, a well, various groups of trees and plants and monumental specimens, including a chestnut tree, copper beech and linden. The building, now in use as offices, was built on the instructions of T.A.J.M. Sweens in Eclectic style. It dates from 1884, as evidenced by a foundation stone in the front facade with inscription: 'T.A.J.M. / SWEENS / 18 (26/3) 84'. The building has been extended over the years and internally modernised in parts. The originally L-shaped floor plan became nearly rectangular in the first quarter of the 20th century through single- and two-storey extensions under a flat roof on the left gable and a two-storey extension in the corner on the right gable. In 1940 the roof on the central volume was raised higher, at which time the right volume (formerly with a flat roof) was also provided with an integral roof.
Description.
The partially cellaraged, (partly) rendered plinths building occupies a nearly rectangular floor plan and comprises two storeys with varying floor heights plus an attic storey, under a composite flat hipped roof covered with suppressed Roman tiles. Front slope of the central volume with lower roof edge but equal ridge height as the other slopes. Roof dormer with arched pediment provided with an oeil-de-boeuf surrounded by hammered fields. Pyramidal finials on the ridge ends. Right volume with integral flat hipped roof (1940). Continuous, partly offset, overhanging, slightly profiled gutter. Front facade of five bays in which centrally the original, symmetrical middle section (formerly salon) of three bays. Along the lower part of the middle section a stepped, ashlar plinth with panels partly provided with diamond-heads. The gutter is supported by volute-shaped corbels incorporated in a frieze. Between the corbels decoratively stuccoed fields. Beside and above the arched facade openings casements in which also decoratively stuccoed fields and ornaments, partly hammered. Facade openings flanked by pilasters with profiled stucco work drawn over the corner, above the two-light windows crowned with floral work provided with portrait heads. In the centre a glazed, double terrace door with panels in front of which a portico, consisting of a gabled rooflet crowned with a palm-like ornament, supported by cast-iron columns with ditto tracery. Large, mirror-symmetric heart-shaped terrace with cement balustrades from 1985. Side extensions with six-part windows, some with leaded glass.
Original part of the right gable rusticated. Rear facade of five bays with T-windows with pivot windows (first floor), two-light windows (including from the former kitchen), tilt windows (w.c.'s) and peephole in the access door divided into an upper and lower door. Of the interior are notably of importance: hall with black and yellow tiles, stucco list and medallion, staircase with decoratively carved main baluster and several panel doors with profiled moulding; salon with stucco mouldings provided with floral work in the centre and corners and window blinds.
Valuation.
The villa 'Zuiderbosch' with landscape garden is of general interest. The object possesses cultural-historical value as it, being a factory owner's villa and a villa in a rural location in Rosmalen which on the one hand can offer peace, but on the other hand -due to the favourable traffic situation- provides a swift connection with the nearby large city Den Bosch, illustrates socio-economic developments in Brabant in the second half of the nineteenth century. The object possesses architectural-historical values due to the architectural qualities particularly of the front facade with terrace and the special ornamental character particularly in the portico. The object has ensemble values as an essential component of the estate. Furthermore as a striking component of the historical built environment on the former national highway at Hintham. The garden is of importance as a recognisably preserved structure and furthermore due to the presence of monumental specimens and tree groups from the period of its design.
Nearby in the register
- Villa ZuiderboschErfscheidingunder 1 mi
- Herberg, Hintham 102Horecaunder 1 mi
- H. AnnakerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Hintham 16Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.