Woonhuis, Singel 312

Omschrijving

Inleiding

Het WOONHUIS van het type HERENHUIS met aangebouwde garage werd vlak voor de Tweede Wereldoorlog gebouwd in opdracht van de bankdirecteur Van Gijn, door vrijwel uitsluitend Dordtse aannemers en ambachtslieden. Het huis is opgetrokken in een Interbellum stijl en was voorzien van een zeer grote tuin. Tijdens de oorlog werd het pand geconfisqueerd door de Duitse bezetter. De stalen gaswerende deuren in de kelder herinneren nog aan deze tijd. Na de oorlog heeft het huis onder andere dienst gedaan als kantoor (ondermeer als belasting- en scheepvaartkantoor) en is inwendig aan deze functies aangepast (o.a. de lichtkoepels in het dak en de brandtrap aan de achterzijde).

Sinds eind 1983 is in het pand de kerk "Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen" gevestigd, waarvoor op de begane grond aan de achterzijde een aantal doorbraken hebben plaatsgevonden, zodat daar nu sprake is van één kerkruimte. Van de overige ruimten in het huis zijn met name de trap en de hal beschermenswaardig.

Aan de oostzijde is de garage met het huis verbonden. Het herenhuis is beeldbepalend gelegen langs de Albert Cuypsingel.

Omschrijving

Vanuit een vrijwel vierkante plattegrond opgetrokken pand, dat gedeeltelijk onderkelderd is en twee bouwlagen kent onder een door een afgeknot schilddak overkapte zolder. Het dak wordt gedekt door gesmoorde Hollandse pannen en is aan alle zijden voorzien van dakkapellen. De overstekende gootlijst wordt ondersteund door klossen.

De muren zijn opgetrokken in rode handvormsteen op een trasraam. De rechtgesloten vensters zijn merendeels voorzien van hardstenen waterdorpels en staan onder strek. De houten kozijnen bevatten meerruitsramen met stalen roeden. Ook de openslaande deuren zijn voorzien van ramen met een stalen roedenverdeling en tweeruits bovenlichten met stalen roeden.

De symmetrisch ingedeelde voorgevel (noord) is opgetrokken boven een hardstenen plint en is drie vensterassen breed. De vensters bestaan uit een breed middenraam met twee meerruits zijramen. Ook de drie bovenlichten bevatten roeden.

In het midden van de voorgevel bevindt zich de segmentboogvormige, met blokken zandsteen omlijste entree, waarvan de rechtgesloten deur te bereiken is via een hardstenen stoep. De houten deur is beslagen met nagels en heeft een raampje met ijzeren rooster ervoor. Het segmentboogvormige bovenlicht en de ramen aan weerszijden van de deur zijn voorzien van siersmeedijzeren diefijzers. De sluitsteen van de zandstenen boog heeft een decoratie van twee zeewezens in de golven. Aan weerszijden van de entree bevindt zich een venster.

Op de verdieping is boven de entree een halfrond zandstenen balkon aangebracht, waar twee openslaande stalen deuren toegang toe geven. Boven de deuren een bovenlicht. Het balkon is voorzien van een eenvoudig ijzeren balkonhek, met in het midden een vlaggenstokhouder. Het zandstenen deel van het balkon loopt naar beneden trechtervormig toe tot een ovale steen die boven de sluitsteen van de entree is aangebracht. Aan weerszijden van het balkon bevindt zich een venster.

In het dak twee houten dakkapellen die elk voorzien zijn van openslaande ramen met roedenverdeling.

De zijgevel (west) is grotendeels blind. Op de begane grond is in het midden een klein tweeruitsvenster van het toilet aangebracht, met daarboven een groter meerruitsvenster, die beiden glas-in-lood bevatten. In het dak bevinden zich twee dakkapellen met openslaande meerruitsramen, waarbij de linker dakkapel aan weerszijden van de openslaande ramen een meerruitsraam heeft.

De achtergevel (zuid) bestaat eveneens uit drie vensterassen maar is niet symmetrisch. Over tweederde van de verdieping is een balkon aangebracht en aan de rechterhoek is een schoorsteen gemetseld. Op de begane grond aan de linker kant een venster als in de voorgevel. Dit venster springt iets uit ten opzichte van de rest van de muur. Boven het venster bevindt zich een betonnen balk die het balkon ondersteund. Aan dit venster is links een meerruitsraam met bovenlicht aangebracht dat overhoeks naar binnen is geplaatst.

In het midden van de gevel ligt, iets verdiept, een entree bestaande uit openslaande deuren met bovenlicht. Rechts naast de entree is een bakstenen muurtje geplaatst dat als ondersteuning van het balkon dient. Rechts naast het muurtje bevindt zich een venster.

Op de verdieping bevindt zich over de breedte van de linker twee vensterassen het balkon, dat een eenvoudig ijzeren balkonhek en een granitovloer heeft. Aan de linkerkant bevinden zich twee openslaande deuren met aan weerszijden een meerruitsraam, allen onder bovenlichten. Rechts daarnaast twee openslaande deuren onder bovenlicht en geheel rechts een venster. In het dak is een grote dakkapel aangebracht, die bestaat uit drie sets van drie meerruitsramen met daartussen houten schotten.

Onder het rechter venster op de begane grond is een afdakje gemaakt, dat de trap naar de deur van de kelder afdekt. Naast de trap is een drieruits kelderraam aangebracht.

De openslaande deuren van de begane grond geven toegang tot een met een patroon van rode en gele stenen gelegd terras. Om het terras staan muurtjes die worden afgedekt door grèstegels. Vanaf het terras leidt een trapje naar de tuin. Op het terras is aan de linkerkant een met gesmoorde Hollandse pannen gedekt afdak gemaakt, dat rust op houten palen en korbelen. Onder het afdak geeft een rondboogvormige deur van kraaldelen onder rondboog toegang tot de steeg aan de westzijde van het huis.

De zijgevel (oost) heeft op de begane grond aan de rechterkant de aangebouwde garage. Aan de linkerkant is een via een hardstenen trap te bereiken deur met bovenlicht aangebracht. Rechts daarvan twee vensters; een groot venster en een klein tweeruitsvenstertje. Daaronder zijn twee keldervensters geplaatst: een drieruitsraam en rechts een verdiept liggend vierruitsraam.

Naast het tweeruitsvenstertje zit een klein rechthoekig aanbouwtje, dat in de zuidgevel een wc-raampje heeft en waarvan de oostgevel blind is. Aan deze aanbouw is de garage vastgebouwd.

Op de verdieping is, boven de deur, een venster aangebracht. Rechts daarnaast zit het grote traplicht met glas-in-lood en een gebrandschilderde voorstelling. Aan weerszijden van het traplicht een klein rechthoekig wc-raampje.

In het dak twee dakkapellen met openslaande vensters met roedenverdeling.

Interieur: de gang en het trappenhuis zijn nagenoeg gaaf. De gang heeft een vloer en een lambrizering van marmeren platen en wordt overdekt door een getoogd cassetteplafond. Een tochtdeur van staal en glas scheidt de gang van het trappenhuis. Het houtwerk van het trappenhuis heeft nog steeds de originele grijsgroene kleurstelling. Er is een lambrizering aangebracht en de deurposten zijn geprofileerd. De vloer is bedekt met parket en het plafond bestaat uit balken, die rusten op bewerkte consoles.

De bordestrap heeft een gesloten houten trapleuning en een eenvoudige, massieve trappaal. Op de verdieping geeft de overloop toegang aan de gangen die aan weerszijden lopen. De overloop en de gangen zijn van elkaar afgescheiden door drie segmentvormige bogen, die rusten op vierkante zuilen, die voorzien zijn van hardstenen kapitelen.

Het traplicht heeft een gebrandschilderde voorstelling van schepen met daaronder in elkaar kronkelende vissen. De vensterbanken zijn van marmer.

De twee kamers aan de voorzijde op de begane grond hebben hun originele plafonds: aan de oostzijde een ovaal stucplafond en aan de westzijde een balkenplafond. De kamer aan de westzijde heeft nog een originele marmeren schouw en kachel.

Zowel op de begane grond als op de verdieping is het oorspronkelijke sanitair aanwezig. De radiatoren hebben een betegelde achterwand.

Tegen de oostgevel van het huis is een garage aangebouwd. De voorgevel (noord) is net als de voorgevel van het huis opgetrokken in rode handvormsteen boven een hardstenen plint. Aan de straatzijde heeft de garage een met gesmoorde Hollandse pannen gedekt zadeldak dat de nokrichting evenwijdig aan de straat heeft. Het achterliggende garagedak is plat met een lichtkap. In het zadeldak is aan de noordkant een dakkapel aangebracht met twee openslaande tweeruits ramen.

De garage heeft rechts een rechtgesloten garagedeur van gegolfde kraaldelen in een zwaar houten deurkozijn. Links is een rondboogvormige houten deur onder rondboog aangebracht, waarbij de rondboog voorzien is van zandstenen sluit- en aanzetstenen. Deze deur geeft toegang tot de overdekte steeg aan de oostkant van de garage.

De zuidgevel van de garage heeft een rechtgesloten deuropening, waarin vier uit kraaldelen bestaande vouwdeuren met een vierruitsraam per deur is gehangen. De deuren rollen in rails aan het plafond van de garage.

In de zijgevel (oost) zit een venster dat drie ramen bevat, waarbij de buitenste ramen openklapbaar zijn.

Inwendig is de garage via een deur met het huis verbonden.

Waardering

Het herenhuis is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde: als herkenbare uitdrukking van een herenhuis uit het interbellum en als woning van de bankdirecteur Van Gijn, lid van een voor Dordrecht van groot belang zijnde familie.

Het herenhuis is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde: als gaaf en representatief voorbeeld van een huis in een Interbellum stijl, met een sober doch vrij gaaf interieur.

Het herenhuis heeft ensemblewaarden vanwege de beeldbepalende ligging langs de Singel en vanwege de samenhang tussen huis, garage en tuinhuis.

Het herenhuis is van algemeen belang vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van de hoofdvorm, de detaillering en vanwege het bijzondere materiaalgebruik.

Het herenhuis is van algemeen belang vanwege de zeldzaamheid: er zijn niet veel gave interbellum woonhuizen in deze stijl in Nederland.