Rijksmonumentenregister · Netherlands
Begraafplaats, Nieuweweg 2
Dordrecht, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Begraafplaats en -onderdelen
- Function
- Begraafplaats
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1869 - 1870
- Address
- Nieuweweg 2, 3314 JS Dordrecht
- Place
- Dordrecht
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.80146, 4.67808
- Monument number
- 522272
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesTU Delft Library
5 historical maps cover this location, the earliest the 1846 map "Kaart van de provincie Zuid-Holland / opgemaakt op last van de Provinciale Staten" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Israëlitische BEGRAAFPLAATS met bijbehorend METAHEERHUISJE en TOEGANGSHEK. Tussen 1869 en 1870 is deze joodse begraafplaats aangelegd op een gerend stuk grond tussen de Algemene begraafplaats (thans gemeentelijke begraafplaats Essenhof) en de spoorlijn Dordrecht-Breda. Het gaat om de opvolger van de oude joodse begraafplaats aan de Hoogt, die door stadsuitbreidingen te midden van bebouwing was komen te liggen.
Omschrijving
De joodse begraafplaats is toegankelijk via een schuin op de weg geplaatst toegangshek op een brug. Deze brug overspant de sloot die het perceel omgeeft.
Het toegangshek heeft twee smeedijzeren hekdelen aan gietijzeren hekpijlers die aan weerszijden voorzien zijn van sierlijke smeedijzeren zijhekken. Op een klein voorterrein tussen hek en metaheerhuisje liggen een aantal, (DT1) 18de-eeuwse grafstenen. Op één van deze stenen is het jaartal 5530 (1770) te lezen. Op het voorterrein is ook een gedenkteken voor de slachtoffers uit de periode 1940-1945 geplaatst. De door beukenhagen aan het zicht onttrokken eigenlijke dodenakker ligt achter het metaheerhuisje.
Het metaheerhuisje is gebouwd in de voor de bouwtijd gangbare stijl van het eclecticisme. Het metaheerhuisje is opgetrokken in baksteen op een rechthoekig grondplan en wordt afgesloten door een plat dak. De gevels worden horizontaal geleed door een gepleisterde plint, een doorgetrokken geprofileerde cordonlijst en een gevelbeëindiging in de vorm van een gepleisterde kroonlijst met uitgemetselde rondboogfriezen. De symmetrische kopgevels zijn vergelijkbaar opgezet, evenals de langsgevels. De kopgevel die naar de entree gericht is, bevat een dubbele rondboogdeur met stolpnaald en rondboogprofielen en heeft een doodssymbool in de vorm van gekruiste knekels met schedel in de zwik boven en tussen de beide rondbogen. De deur wordt geflankeerd door wit geschilderde bepleisterde pilasters met octogonale bekroningen, waartussen de entreepartij bekroond wordt door een wat hoger opgaande, liggende gevelbeëindiging met boogfriesjes. Aan weerzijden van deze entreepartij een spaarveld met een naar beneden gerichte fakkel. De op de begraafplaats georiënteerde kopgevel heeft een dubbele deur met rondboogvormig bovenlicht. De deurvleugels zijn aan de bovenzijde recht afgesloten. Het ijzeren bovenlicht heeft een radiale roedenverdeling. De zijgevels zijn voorzien van twee kleine, ruitvormige vensters met gemetselde, klimmende keperfriezen aan de vensteropeningen. De vensters zijn opgenomen in spaarvelden met bloktandfriezen.
De begraafplaats bestaat uit een middenpad met aan weerszijden een grafveld waarin een groot aantal hardstenen stèles op strakke regels staan. De stèles zijn voorzien van teksten in het Hebreeuws en in het Nederlands. De oudste, achter op het terrein staande, stèles dateren uit het jaar dat de begraafplaats in gebruik werd genomen (1871-1873). Zoals gebruikelijk bij joodse begraafplaatsen kent het grafveld zelf geen beplanting en is deze uiterst sober van opzet.
Waardering
Israëlitische begraafplaats met metaheerhuisje en toegangshek, van algemeen belang:
- vanwege de architectuurhistorische, cultuurhistorische en funerair-historische waarde,
- vanwege de typologische kenmerken, sobere opzet en aanleg die karakteristiek is voor een dergelijke dodenakker;
- vanwege de architectuurhistorische waarde gelegen in de bijzondere vormgeving en detaillering van het metaheerhuisje en hekwerk alsmede de hoge mate van gaafheid;
- vanwege de aanwezige graftekens, die een collectieve betekenis hebben voor het karakter van de begraafplaats door het toegepaste materiaal, vormgeving en en situering;
- vanwege de grote genealogische waarde die met de Tweede Wereldoorlog in gedachte een aandenken vormt aan de joodse gemeenschap in Dordrecht en omgeving;
- vanwege de de visuele samenhang met de ernaast gelegen gemeentelijke begraafplaats.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Israelite CEMETERY with associated MORTUARY BUILDING and ENTRANCE GATE. Between 1869 and 1870 this Jewish cemetery was laid out on a rented piece of ground between the General cemetery (now municipal cemetery Essenhof) and the railway line Dordrecht-Breda. This is the successor to the old Jewish cemetery at de Hoogt, which had come to lie in the midst of buildings due to urban expansion.
Description
The Jewish cemetery is accessible via an entrance gate placed at an angle to the road on a bridge. This bridge spans the ditch which surrounds the plot.
The entrance gate has two wrought-iron gate sections on cast-iron gate pillars which are provided on both sides with ornate wrought-iron side gates. On a small forecourt between gate and mortuary building lie a number of 18th-century gravestones. On one of these stones the date 5530 (1770) can be read. On the forecourt a memorial for the victims from the period 1940-1945 has also been placed. The actual burial ground, concealed from view by beech hedges, lies behind the mortuary building.
The mortuary building was built in the eclectic style current at the time of its construction. The mortuary building is built of brick on a rectangular ground plan and is finished with a flat roof. The facades are divided horizontally by a plastered plinth, a continuous moulded cordon moulding and a facade termination in the form of a plastered cornice with flush-pointed semicircular friezes. The symmetrical gable ends are laid out comparably, as are the long facades. The gable end facing the entrance contains a double semicircular-arched door with doorbell and semicircular mouldings and has a death symbol in the form of crossed bones with skull in the spandrel above and between the two semicircles. The door is flanked by white-painted plastered pilasters with octagonal crowning, between which the entrance section is crowned by a slightly higher-rising, horizontal facade termination with arch friezes. On either side of this entrance section a spare field with a downward-pointing torch. The gable end oriented towards the cemetery has a double door with semicircular-arched fanlight. The door leaves are straight-edged at the top. The iron fanlight has a radial glazing bar division. The side facades are provided with two small, diamond-shaped windows with built-in, climbing herringbone friezes at the window openings. The windows are set within spare fields with dentil friezes.
The cemetery consists of a central path with a burial field on either side in which a large number of hardstone steles stand in strict rows. The steles are provided with texts in Hebrew and in Dutch. The oldest, standing at the back of the grounds, steles date from the year the cemetery was brought into use (1871-1873). As is customary at Jewish cemeteries, the burial field itself has no planting and is of an extremely austere design.
Valuation
Israelite cemetery with mortuary building and entrance gate, of general importance:
- by virtue of its architectural-historical, cultural-historical and funerary-historical value,
- by virtue of the typological characteristics, austere design and layout which is characteristic of such a burial ground;
- by virtue of the architectural-historical value lying in the special design and detailing of the mortuary building and ironwork as well as the high degree of integrity;
- by virtue of the grave inscriptions present, which have a collective significance for the character of the cemetery through the material used, design and siting;
- by virtue of the great genealogical value which, in view of the Second World War, forms a remembrance of the Jewish community in Dordrecht and surrounding area;
- by virtue of the visual coherence with the adjacent municipal cemetery.
Nearby in the register
- Begraafplaats, Dubbeldamseweg Zuid 183Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Begraafplaats en -onderdelen, Dubbeldamseweg Zuid bij 183Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Begraafplaats, Dubbeldamseweg Zuid bij 183Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Begraafplaatsaula, Dubbeldamseweg Zuid 183Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.