Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Stationsweg 9
Wijhe, Overijssel, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1869 - 1870
- Address
- Stationsweg 9, 8131 DG Wijhe (Olst-Wijhe 23)
- Place
- Wijhe
- Municipality
- Olst-Wijhe
- Province
- Overijssel
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.39186, 6.13946
- Part of complex
- 521741
- Monument number
- 521742
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1843 map "10. Wijhe (1843)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
De eenbeukige KRUISKERK is opgetrokken in rode baksteen onder een samengesteld zadeldak met dakruiters en leien in Maasdekking. Aan weerszijden van het koor zijn kapellen gebouwd. Links (W) van de voorgevel een vierkante toren met een grote spits met leien in Maasdekking, een wijzerplaat en vier kleine spitsen op de hoeken. De absis sluit driezijdig. De gevels zijn geleed door zich verjongende steunberen met daartussen iets gedrukte spitsboogvensters. Ook de galmgaten en de spaarvelden in de toren, de entree en de grotere glaspartijen zijn afgesloten door gedrukte spitsbogen. Alle spitsbogen zijn voorzien van een geblokte gemetselde rand in rode en gele baksteen. De onderbouw van de kerk is blind, met uitzondering van de toren en de eerste travee in de rechter zijgevel. Boven een waterlijst zijn de vensters aangebracht. Ter hoogte van de boogaanzet een tweede waterlijst met siermetselwerk in gele baksteen en onder de dakrand en de geveltoppen een derde lijst met siermetselwerk en een tandlijst. Ook bevinden zich waterlijsten halverwege de geveltoppen en in de toren onder de galmgaten. In de eindgevels zijn twee vensters en een rozetvenster gecombineerd in een grote glaspartij. In de geveltoppen zijn ronde spaarvelden met vierpassen en rozetten aangebracht. De ingang, midden in de voorgevel, bestaat uit een getoogde dubbele houten deur met grote siersmeedijzeren scharnieren onder een getoogd venster in een ondiep spitsboogvormig portiek.
Het interieur van de kerk is overkluisd door kruisribgewelven op vierkante kolommen die zijn gepleisterd, evenals de muren en gewelven. Ook het orgelbalkon wordt gedragen door drie spitsbogen op vierkante granieten kolommen. De oorspronkelijke tegelvloer is nog aanwezig. Verder zijn onder meer bewaard gebleven: een gebeeldhouwd hoogaltaar op granieten basement met twee bijbehorende gebeeldhouwde engelen die een koperen kaarsenstandaard in hun handen houden; een houten altaar met polychrome beschilderingen van de oorspronkelijke communiebanken; vier polychrome beelden; het oorspronkelijke glas-in-lood; op de koorzolder een orgel in neo-gotische orgelkas (dat niet van waarde is uit het oogpunt van monumentenzorg); een koororgel met twee klavieren en pedaal, gemaakt door M. Maarschalkerweerd rond 1880, afkomstig uit het voormalig Hieronymus Weeshuis aan de Maliebaan te Utrecht, in 2006 overgeplaatst naar Wijhe en bij die gelegenheid gerestaureerd. Een koperen kroonluchter en een granieten doopvont met koperen deksel.
Waardering
De kerk is van algemeen cultuur-, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig belang:
- als exponent van de bouwexplosie van katholieke kerken en pastorieën na het herstel van de Bisschoppelijke hiërarchie in 1853
- vanwege de neogotische bouwstijl met elementen uit de Moorse en neo-Hollandse renaissance bouwstijl
- als hoogtepunt in het oeuvre van architect G. te Riele
- vanwege de ensemblewaarde met de pastorie
- vanwege de beeldbepalende ligging aan de Stationsweg in Wijhe
- vanwege de gaafheid van het exterieur en relatieve gaafheid van het interieur
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
The single-aisle CRUCIFORM CHURCH is built in red brick under a composite gabled roof with roof cresting and slates in Maas covering. Chapels have been built on either side of the choir. To the left (W) of the front facade is a square tower with a large spire with slates in Maas covering, a clock face and four small spires on the corners. The apse closes on three sides. The facades are articulated by tapering buttresses with slightly depressed pointed arch windows between them. The sound openings and spandrels in the tower, the entrance and the larger glazed sections are likewise closed by depressed pointed arches. All pointed arches are provided with a blocked mortared border in red and yellow brick. The foundation of the church is blind, with the exception of the tower and the first bay in the right side facade. Above a drip moulding the windows are placed. At the height of the arch springing a second drip moulding with decorative brickwork in yellow brick and below the roof edge and gable tops a third moulding with decorative brickwork and a dentil moulding. There are also drip mouldings halfway up the gable tops and in the tower below the sound openings. In the end facades two windows and a rose window are combined in a large glazed section. In the gable tops are round spandrels with quatrefoils and rosettes. The entrance, in the centre of the front facade, consists of a recessed double wooden door with large decorative wrought iron hinges beneath a recessed window in a shallow pointed arch-shaped porch.
The interior of the church is vaulted with cross-ribbed vaults on square columns which are plastered, as are the walls and vaults. The organ gallery is also supported by three pointed arches on square granite columns. The original tile floor is still present. Furthermore preserved are: a carved high altar on a granite base with two accompanying carved angels holding a copper candlestick in their hands; a wooden altar with polychrome paintings from the original communion rails; four polychrome figures; the original stained glass; on the choir floor an organ in a neo-Gothic organ case (which is not of value from the point of view of heritage preservation); a choir organ with two keyboards and pedal, made by M. Maarschalkerweerd around 1880, originating from the former Hieronymus Orphanage on the Maliebaan in Utrecht, moved to Wijhe in 2006 and restored on that occasion. A copper chandelier and a granite baptismal font with copper lid.
Valuation
The church is of general cultural, architectural-historical and urban planning importance:
- as an exponent of the building boom of Catholic churches and rectories after the restoration of the Episcopal hierarchy in 1853
- because of the neo-Gothic building style with elements from the Moorish and neo-Dutch Renaissance building style
- as a high point in the oeuvre of architect G. te Riele
- because of the ensemble value with the rectory
- because of its striking location on the Stationsweg in Wijhe
- because of the integrity of the exterior and relative integrity of the interior
Nearby in the register
- Pastorie(F), Stationsweg 9 aKerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- De Jonge GerritIndustrie- en poldermolenunder 1 mi
- Villa WaterlooWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Wijhendaalseweg 6Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.