Rijksmonumentenregister · Netherlands
Tervliet
Vught, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1870
- Address
- Taalstraat 143, 5261 BC Vught
- Place
- Vught
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.66226, 5.29713
- Monument number
- 521337
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUtrecht University LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1861 map "Belgium, Netherlands." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Aan de Taalstraat is even ten noorden van de splitsing met de Helvoirtseweg het voormalige WOONHUIS 'Tervliet' gelegen met siertuin, oprijlaan en hekwerk. De Taalstraat, verbindingsweg tussen Vught en Den Bosch, was in de negentiende eeuw zeer in trek bij de rijkere burgers vanwege de landelijke rust die de straat bood terwijl de nabijgelegen grote stad toch goed bereikbaar bleef. Het geheel vrijliggende pand ligt aan de noordzijde van een nagenoeg rechthoekig perceel dat aan de westzijde (hier taps toelopend) grenst aan het park van landgoed 'Zionsburg' en aan de oostzijde wordt afgescheiden van de Taalstraat door een smeedijzeren spijlenhek waarop punten in de vorm van (gestileerde) kruisbloemen en waartussen vier- en driepassen. In het hekwerk bevinden zich drie toegangen: twee dubbele vleugelhekjes openen op een gebogen oprijlaan die naar de centrale ingang van het achter de huidige rooilijn van de Taalstraat gelegen woonhuis leidt en aan de noordzijde geeft een enkel vleugelhek toegang tot een paadje naar het achtererf. Met name aan de achterzijde een grote siertuin en gazon met onder meer rhododendron, eiken en rode beuk.
Het omstreeks 1870 gebouwde pand behoort stilistisch tot het Eclecticisme, met in het voorportaal en het hekwerk neo-gotische details.
Het woonhuis is in de loop der jaren fors uitgebreid, waarbij het op onderdelen is gewijzigd en inwendig deels gemoderniseerd. In 1909 werd het pand in opdracht van de toenmalige eigenaar Holleman door de Vughtse architect J. Pijnenburg uitgebouwd met een tweelaags volume (waarin o.a. een veranda) aan de zuidwestelijke hoek van de achtergevel. In 1920 volgde in opdracht van de Bossche industrieel Victor Rouppe van der Voort een verbouwing door architect K.C. Suyling. Deze verlengde aan de achterzijde voornoemd volume en bouwde ook aan de noordwestelijke hoek een in stijl overeenkomend nieuw volume vanwege de behoefte aan nieuwe kelderruimten (installatie c.v.) en nieuwe vertrekken op de begane grond en verdieping (destijds bijkeuken, strijkkamer, slaapkamer). In de zo ontstane inham aan de achtergevel schoof Suyling een balkon. Aan de noordoostelijke hoek van de voorgevel verscheen een eenlaags aanbouw onder plat.
De overige aanpassingen, uit 1947 en 1990 (verbouwing tot kantoor), waren minder ingrijpend. De garage op het terrein stamt uit 1924 en valt buiten de bescherming.
Omschrijving
Het gedeeltelijk onderkelderde, gecementeerde en wit geschilderde pand beslaat een samengestelde plattegrond. Het oorspronkelijke hoofdvolume beslaat een T-vormige plattegrond en telt twee bouwlagen en een zolderverdieping onder een met verbeterde Hollandse pannen gedekt samengesteld schilddak, aan de straatzijde afgeplat. In de linker oksel oorspronkelijke eenlaags erkeruitbouw onder plat waarop balkon. In de rechter okseleenlaags aanbouw onder plat uit 1920. Op de nokeinden originele schoorstenen, overige niet-oorspronkelijk. Aan drie zijden omlopende, overstekende, licht geprofileerde goot met daaronder een daklijst. Aan de achtergevel twee latere (1909, 1920) gedeeltelijk onderkelderde tweelaags aanbouwen onder groot plat dakoverstek met geprofileerde bakgoot op decoratief gesneden klossen. De latere aanbouwen zijn minder hoog dan het oorspronkelijke bouwvolume en in de inham tussen de twee volumes bevindt zich op de verdieping een balkon. Zuidelijk volume ligt in het verlengde van de linkergevel, het noordelijke volume risaleert ten opzichte van de oorspronkelijke rechtergevel, zodat (tesamen met de andere latere aanbouw in de oksel van rechter- en voorgevel) in de rechtergevel een tweede inham ontstaat.
Onderlangs het pand een omlopende plint, slechts onderbroken bij ingang, serre en veranda. Symmetrische voorgevel van drie traveeën met twee waterlijsten (ter plaatse van de vensters tevens onderdorpel) en geaccentueerde middentravee. Drietredige hardstenen trap leidt naar een beglaasde en betraliede dubbele paneeldeur met naald en kalf waarboven bovenlicht voorzien van glas-in-lood. Om de deur geprofileerd lijstwerk. Voor de deur een portiekje met smeedijzeren trapleuningen bevestigd aan gietijzeren zuiltjes met bladkapiteeltjes waarop houten stijlen die het bovenliggende balkon ondersteunen. Tussen de stijlen en de voorgevel delen (kwarten) van driepasbogen en in het front een halve driepasboog met in de boogvelden uitgespaarde vierpassen. Middentravee op de verdieping geflankeerd door pilasters die ter plaatse van het dak (goot hier onderbroken) overgaan in rondbogige dakkapel met schouderstukken waarin rondboogvenster omtrokken met een wenkbrauwboogje op kraagsteentjes. Ter plaatse van de onderbroken daklijst staat de naam 'Tervliet' geschilderd. Overige vensters (kruisvormige schuifvensters op de begane grond en stolpvensters op de verdieping) met bovenlichten voorzien van glas-in-lood en persiennes. Aan de linkerzijde een vierzijdige erkeruitbouw met ramen en deur (bovenlichten glas-in-lood) tussen gietijzeren kolommen.
Linkergevel van het oorspronkelijke bouwvolume overeenkomstig gedetailleerd. Rechtergevel met in de inham (tussen de latere aanbouwen) een zijuitgang onder plat met glazen pui en beglaasde deur boven granieten trap. Aanbouwen aan de achterzijde met onder meer in het bovenlicht van de veranda geel kathedraalglas en in de bovenlichten van de vensters op de verdieping van de noordwestelijke aanbouw (1920) glas-in-loodramen die invloed vertonen van De Stijl. Verder in deze aanbouw diverse kelderkoekoeken met diefijzers.
Van het interieur zijn vermeldenswaard: vergrote huiskelder met toogbogen en gecementeerde en wit geschilderde troggewelven tussen profielijzers; achter de beglaasde dubbele paneeldeur van de vestibule een ruime hal met witmarmeren vloerplaten en een marmeren plint; deels paneeldeuren met ovale, decoratief bewerkte koperen deurknoppen en geprofileerd lijstwerk, vaak op zwartmarmeren onderdorpels; muurkasten, schuifdeuren en bovenlichten met glas-in-lood; stucplafonds met geometrische motieven, vierkante lijsten rond de wanden en/of cirkelvormige lijsten in het midden met een floraal motief in het centrum; in de gang naar de rechter zijuitgang een fonteintje met blauw-witte wandtegels; zwart- groen-marmeren schouw in de rechter okselaanbouw; trap in de halmet zowel op de begane grond als de verdieping twee decoratief gesneden hoofdbalusters; geprofileerde lijst als lambrizering in diverse vertrekken; overloop met balkondeuren voorzien van glas-in-lood en zevenhoekige houten zuiltjes op diverse muurranden; gekrulde houten trapleuning naast de zoldertrap.
Waardering
Het woonhuis met siertuin, oprijlaan en hekwerk is van algemeen belang. Het object heeft cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van de sociaal-economische ontwikkeling in Noord-Brabant in de tweede helft van de negentiende eeuw. Het vormt een representatief voorbeeld van de door de rijke burgers gebouwde woonhuizen met een monumentaal karakter op een plek in Vught die landelijke rust kon bieden net buiten de (ten gevolge van de gunstige verkeersligging) gemakkelijk bereikbare grote stad Den Bosch. Het object bezit architectuurhistorische waarden wegens de architectonische kwaliteiten van met name de voorgevel en de bijzondere ornamentiek in met name het portiek, de erker en het hekwerk.
Het object heeft ensemblewaarde als markant onderdeel van de historische bebouwing aan de Taalstraat (beschermd dorpsgezicht op gemeentelijk niveau) en draagt bij aan de visuele gaafheid hiervan.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
On the Taalstraat, just north of the junction with the Helvoirtseweg, stands the former DWELLING HOUSE 'Tervliet' with ornamental garden, drive and fencing. The Taalstraat, a connecting road between Vught and Den Bosch, was in the nineteenth century much in demand among wealthier citizens because of the rural peace the street offered while the nearby large city remained easily accessible. The entirely detached building is situated on the north side of an almost rectangular plot that borders on the west side (tapering here) the park of the estate 'Zionsburg' and on the east side is separated from the Taalstraat by a wrought-iron spear fence with points in the form of (stylised) crucifix flowers and between which quatrefoils and trefoils. The fencing contains three entrances: two double wing gates open onto a curved drive leading to the central entrance of the dwelling house situated behind the current building line of the Taalstraat and on the north side a single wing gate provides access to a path to the rear courtyard. Particularly on the rear side a large ornamental garden and lawn with, among other things, rhododendron, oaks and copper beech.
The building constructed around 1870 belongs stylistically to Eclecticism, with neo-Gothic details in the entrance vestibule and the fencing.
The dwelling house has been substantially extended over the years, with modifications in parts and internal partial modernisation. In 1909 the building was extended by order of the then owner Holleman by Vught architect J. Pijnenburg with a two-storey volume (including inter alia a veranda) at the south-western corner of the rear facade. In 1920 architect K.C. Suyling carried out a renovation by order of Den Bosch industrialist Victor Rouppe van der Voort. He extended the aforementioned volume at the rear and also built a new volume in matching style at the north-western corner due to the need for new basement spaces (central heating installation) and new rooms on the ground floor and first floor (at the time scullery, ironing room, bedroom). In the resulting recess in the rear facade Suyling inserted a balcony. A single-storey extension with flat roof appeared at the north-eastern corner of the front facade.
The remaining alterations, from 1947 and 1990 (conversion to office), were less extensive. The garage on the site dates from 1924 and falls outside the protection.
Description
The partly cellaraged, cemented and white-painted building covers a complex floor plan. The original main volume covers a T-shaped floor plan and comprises two storeys and an attic storey under a composite hipped roof clad with improved Dutch tiles, flattened on the street side. In the left corner original single-storey erker extension with flat roof with balcony. In the right corner single-storey extension with flat roof from 1920. On the ridge ends original chimneys, others non-original. On three sides continuous, overhanging, slightly profiled gutter with below it a drip moulding. On the rear facade two later (1909, 1920) partly cellaraged two-storey extensions with large flat roof overhang with profiled metal gutter on decoratively carved corbels. The later extensions are lower than the original building volume and in the recess between the two volumes is on the first floor a balcony. Southern volume lies in line with the left facade, the northern volume projects in relation to the original right facade, so that (together with the other later extension in the corner of the right and front facades) a second recess forms in the right facade.
Along the base of the building a continuous plinth, interrupted only at entrance, conservatory and veranda. Symmetrical front facade of three bays with two drip mouldings (at the windows also forming cill) and emphasised central bay. Three-stepped limestone stair leads to a glazed and barred double panel door with needle and dart motif above which a fanlight furnished with stained glass. Around the door profiled moulding. Before the door a porch with wrought-iron stair railings attached to cast-iron pillars with leaf capitals on which wooden posts support the balcony above. Between the posts and the front facade sections (quarters) of trefoil arches and in the front a half trefoil arch with quatrefoils cut out in the arch fields. Central bay on the first floor flanked by pilasters which at the level of the roof (gutter interrupted here) transition into a round-arched roof dormer with shoulder pieces containing a round-arched window framed with a eyebrow arch on corbels. At the point of the interrupted drip moulding the name 'Tervliet' is painted. Remaining windows (cross-shaped sash windows on the ground floor and mansard windows on the first floor) with fanlights furnished with stained glass and shutters. On the left side a four-sided erker extension with windows and door (fanlights stained glass) between cast-iron columns.
Left facade of the original building volume correspondingly detailed. Right facade with in the recess (between the later extensions) a side exit with flat roof with glazed frontage and glazed door above granite stair. Extensions on the rear side with among other things in the fanlight of the veranda yellow cathedral glass and in the fanlights of the windows on the first floor of the north-western extension (1920) stained glass windows showing influence of De Stijl. Further in this extension various cellar ventilation grilles with security bars.
Of the interior worthy of mention: enlarged house cellar with barrel arches and cemented and white-painted groined vaults between profiled iron beams; behind the glazed double panel door of the vestibule a spacious hall with white marble floor tiles and a marble plinth; partly panel doors with oval, decoratively worked copper door knobs and profiled moulding, often on black marble cills; wall cupboards, sliding doors and fanlights with stained glass; stucco ceilings with geometric motifs, square mouldings round the walls and/or circular mouldings in the centre with a floral motif in the centre; in the passage to the right side exit a small fountain with blue-white wall tiles; black-green marble fireplace in the right corner extension; stair in the hall with on both the ground floor and the first floor two decoratively carved main balusters; profiled moulding as wainscoting in various rooms; landing with balcony doors furnished with stained glass and seven-sided wooden columns on various wall edges; curved wooden stair rail beside the attic stair.
Valuation
The dwelling house with ornamental garden, drive and fencing is of general importance. The object has cultural-historical value as a special expression of the socio-economic development in North Brabant in the second half of the nineteenth century. It forms a representative example of the monumental dwelling houses built by wealthy citizens in a location in Vught that could offer rural peace just outside the (owing to favourable traffic location) easily accessible large city of Den Bosch. The object possesses architectural-historical values on account of the architectural qualities of in particular the front facade and the special ornamentation in particular of the porch, the erker and the fencing.
The object has ensemble value as a striking component of the historical development on the Taalstraat (protected village townscape at municipal level) and contributes to the visual integrity thereof.
Nearby in the register
- Woonhuis, Taalstraat 76Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Taalstraat 74Woonhuisunder 1 mi
- Koetshuis(L), Taalstraat 147Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Woonhuis, Taalstraat 72Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.