Rijksmonumentenregister · Netherlands
Landhuis Leeuwenstein
Vught, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bestuursgebouw en onderdl
- Function
- Gemeentehuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1900
- Address
- Leeuwensteinplein 5, 5261 EV Vught
- Place
- Vught
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.65602, 5.30071
- Part of complex
- 521310
- Monument number
- 521311
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 25 's-Hertogenbosch, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het GEMEENTEHUIS, dat gelegen is in een park in landsschapsstijl naar ontwerp van tuinarchitect D.F. Tersteeg kreeg haar huidige vorm na een verbouwing van het landhuis "Leeuwenstein", dat in 1900 werd gebouwd naar ontwerp van ir. J. Dony. Het gemeentehuis toont een Traditionalistische stijl met elementen van de Neo-Renaissance. In 1935 werd dit landhuis gekocht door de gemeente Vught, die door haar snelle groei behoefte had aan een ruimere huisvesting voor het gemeentehuis. In 1936 werd het landhuis door de architect H.W. Valk verbouwd tot een raadhuis met traditionalistische stijlelementen. Bij deze verbouwing werd het gebouw van een extra verdieping voorzien en werd het interieur aangepast. Voor de bouw, decoratie en meubilering van het gemeentehuis werden lokale ambachtslieden ingeschakeld.
Omschrijving
Het gemeentehuis heeft een kruisvormige plattegrond, waarvan de hoeken zijn opgevuld met lagere, plat afgedekte gedeelten. Het pand telt drie bouwlagen onder een samengesteld dak. Op de zuidoostelijke hoek heeft het gebouw een vierkante toren met een Welse helm. Tegen de zuidgevel bevindt zich een kleinere zeshoekige toren. Het licht overstekende dak is samengesteld uit een plat dak met schilden en een zadeldak, bedekt met leien in Maasdekking. Boven de voorgevel zijn aan de linkerzijde van het dak twee kleine dakkapellen aangebracht. De gevels van het gebouw zijn opgetrokken in witgeschilderde baksteen, met natuurstenen vensterbanken en een natuurstenen waterlijst boven de eerste bouwlaag. De voorgevel van het gemeentehuis, de westgevel, is opgebouwd uit drie partijen. In het midden een risalerende partij die wordt afgesloten door een trapgevel met natuurstenen frontons. Aan weerszijden hiervan twee smallere gevelpartijen. De hoek tussen de vooruitspringende middenpartij en de terugliggende partij met het trappenhuis wordt opgevuld door een uitbouw voor de bodenkamer, die aan de bovenzijde wordt afgesloten door kantelen. Aan de rechterzijde van deze uitbouw bevindt zich een eenlaags aanbouwtje onder zadeldak, dat waarschijnlijk fungeerde als portiershuisje. De hoofdingang van het gemeentehuis bevindt zich in de middenpartij en is toegankelijk via een brede hardstenen bordestrap, die is voorzien van een gietijzeren balustrade, met op de uiteinden hiervan twee slangenkoppen, ondersteund door sierlijke voluten. De ingang wordt gevormd door een openslaande houten deur met vensters voorzien van een traliewerk. Deze deur heeft een getoogd bovenlicht met een glas-in-loodraam. Boven de ingangspartij, ter hoogte van de bel-etage een balkon, ondersteund door twee zuilen. In de muur van de middenpartij is een drietal ondiepe muurnissen tussen lisenen aangebracht.
In de voorgevel van het gemeentehuis zijn diverse venstervormen toegepast. Aan weerszijden van de middenpartij met trapgevel zijn meerruits schuifvensters met luiken aangebracht. Op de eerste verdieping en bel-etage zijn deze voorzien van boogtrommels, gesierd met geometrische ornamenten en aan de bovenzijde afgesloten door een licht vooruitspringende boog van onbeschilderd metselwerk. Het trappenhuis heeft ter hoogte van de eerste verdieping smalle recht afgesloten vensters, ter hoogte van de bel-etage drie smalle, hoge boogvensters. De middenpartij van de gevel heeft op de eerste verdieping smalle getoogde vensters, op de hoofdverdieping recht afgesloten vensters met boogtrommels en in de top een smal rondboogvenster.
De oostgevel kijkt uit op het park en de vijver. Ook hier een hoge, risalerende middenpartij met trapgevel en twee lagere partijen aan weerszijden hiervan. De in de middenpartij gevestigde kantoren (begane grond) commissiekamer (eerste verdieping) en raadszaal (bel-etage) zijn voorzien van smalle, hoge, getoogde zesdelige kruisvensters, die gekoppeld zijn en aan de bovenzijde gesierd worden door een boogtrommel met decoratief metselwerk. De lagere bouwdelen aan weerszijden hiervan hebben recht gesloten vensters, op de eerste verdieping gekoppeld met natuurstenen stijlen. Op de zuidhoek van deze gevel de toren, waarvan het muurwerk is voorzien van muurnissen en lisenen, waterlijsten en decoratief metselwerk. Aan de bovenzijde wordt de toren afgesloten door een natuurstenen balustrade met ijzeren pirons. In de zuidgevel zijn de muren van de torens voorzien van decoratief metselwerk. Ook hier verschillende venstervormen. In de kleine toren zijn, direct onder de helm een achttal galmaten aangebracht. In de helm vier kleine dakkapellen. Rechts van deze toren een recente aanbouw voor de lift.
De noordgevel heeft evenals de oost- en westgevel een risalerende middenpartij met trapgevel, met hierin muurnissen tussen lisenen. In de partij rechts hiervan meerruits vensters met glas-in-loodramen, boogtrommels met decoratief metselwerk en luiken. Boven de tweelaags partij links hiervan een recentelijk aangebrachte brandtrap. In de meest linkse partij de vensters van de commissiekamer en raadszaal, hoge, gekoppelde segmentboogvormige vensters onder afgeronde strek. Aan de buitenzijde van het gemeentehuis bevindt zich een aantal beelden, die verwijzen naar de ambachten. Zo vinden we op de hoeken van de noordgevel en op de hoeken van de middenpartij in de voorgevel vier terracotta beelden van de Vughtse beeldhouwer Ch. Grips, die een smid, een metselaar, een boer en een herder voorstellen. Tussen de vensters van de raadszaal in de oostgevel is een beeld van Sint Joris aangebracht, vervaardigd door H.W. Valk. Daarnaast vinden we boven de steunberen van de kleine toren in de zuidgevel twee zandstenen beelden, voorstellende een schilddragende leeuw en een zittende figuur. Op het plein aan de voorzijde van het gemeentehuis bevinden zich tenslotte nog twee hardstenen leeuwen.
De bijzonder rijke aankleding van het interieur is goed bewaard gebleven. Op de bel-etage vormt de raadszaal het belangrijkste en meest rijk gedecoreerde vertrek. Het heeft een houten gewelf met moer- en kinderbalken, ondersteund door korbelen. De balken zijn beschilderd met geometrische motieven en voorzien van abstract-geometrisch houtsnijwerk. Boven de ingang bevindt zich een houten tribune met een gietijzeren balustrade, waarin siermotieven zijn verwerkt. Langs de gepleisterde wanden zijn fraaie lambriseringen met houtsnijwerk aangebracht. Glas-in-loodraam van Charles Eijck.
Naast de raadszaal de kamer voor het dagelijks bestuur, waarin met name het houten plafond met daarop een houten uurwerk en de lambrisering van belang is. De hal voor de raadszaal heeft een bijzonder rijke aankleding: de vloer van de gang voor de raadszaal bestaat uit groene geglazuurde stenen met koperen inlegwerk. Boven deze gang bakstenen koepelgewelfjes, rustend op pijlers van baksteen met natuurstenen blokken. In de wachtruimte voor de raadszaal een natuurstenen plafond met wapenschilden van de toenmalige burgemeester, enkele Commissarissen der Koningin, de familie Van Beuningen en de architect H.W. Valk. In deze ruimte meubilair met decoratief houtsnijwerk uit 1937.
Het trappenhuis heeft een fraaie houten trap met smeedijzeren hekwerken. Tussen de begane grond en de eerste verdieping is in de wand een geglazuurd terracottareliëf van de beeldhouwer Jacob Maris ingemetseld, voorstellende de Heilige Familie.
Op de eerste verdieping verdienen onder andere de hal, de houten entree en de burgemeesterskamer de aandacht. Ook hier meubilair uit 1937, o.a. een smeedijzeren hanglamp en paraplubak.
Waardering
Het gemeentehuis met park is van algemeen belang. Het gemeentehuis bezit cultuurhistorische waarde, als illustratie van een bestuurlijke ontwikkeling en illustreert het belang van Vught als buitenplaats en kunstenaarsdorp. Het gemeentehuis heeft architectuurhistorische waarden: met name het interieur naar ontwerp van H.W. Valk is een fraai voorbeeld van traditionalisme, waarin een belangrijke plaats werd gegeven aan het werk van lokale ambachtslieden. Het gemeentehuis en de inrichting daarvan vormen een goede illustratie van de visie van het gemeentebestuur en de architect met betrekking tot de eenheid van de kunsten. Het gemeentehuis is tevens van belang vanwege de hierin herkenbare karakteristieke signatuur van de architect H.W. Valk. Voorts is er sprake van een bijzonder rijke decoratie van zowel exterieur als interieur, alsmede van een zeer gevarieerd materiaalgebruik, met een afwisseling van houtwerk, pleisterwerk en schoon metselwerk. Het gemeentehuis bezit ensemblewaarden, door de sterke visuele samenhang tussen bebouwing en parkaanleg. Tenslotte kan gesproken worden van een hoge mate van gaafheid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The TOWN HALL, situated in a park in landscape style designed by landscape architect D.F. Tersteeg, acquired its present form following a renovation of the country house "Leeuwenstein", which was built in 1900 according to the design of engineer J. Dony. The town hall displays a Traditionalist style with elements of Neo-Renaissance. In 1935 this country house was purchased by the municipality of Vught, which due to its rapid growth required more spacious accommodation for its town hall. In 1936 the country house was converted by architect H.W. Valk into a municipal building with traditionalist style elements. During this renovation the building was provided with an additional storey and the interior was adapted. Local craftsmen were engaged for the construction, decoration and furnishing of the town hall.
Description
The town hall has a cruciform ground plan, with the corners filled by lower, flat-roofed sections. The building comprises three storeys beneath a composite roof. On the south-eastern corner the building has a square tower with a Welsh helm. Against the south facade there is a smaller hexagonal tower. The slightly projecting roof is composed of a flat roof with hipped sections and a gabled roof, covered with slate in Maas pattern. Above the front facade two small roof dormers are positioned on the left side of the roof. The facades of the building are executed in whitewashed brick, with natural stone windowsills and a natural stone drip moulding above the first storey. The front facade of the town hall, the west facade, is composed of three sections. In the centre a projecting section which is terminated by a stepped gable with natural stone fronts. On either side two narrower facade sections. The corner between the projecting central section and the recessed section containing the staircase is filled by an outbuilding for the attic room, which at the top is closed by crenellations. To the right of this outbuilding is a single-storey extension under a gabled roof, which probably served as a porter's lodge. The main entrance to the town hall is located in the central section and is accessible via a broad sandstone perron, furnished with a cast iron balustrade, with serpent heads at the ends, supported by elegant volutes. The entrance is formed by an opening wooden door with windows provided with lattice work. This door has a segmental fanlight with a stained glass window. Above the entrance section, at the level of the principal floor a balcony, supported by two columns. In the wall of the central section three shallow recesses are positioned between pilasters.
Diverse window forms are used in the front facade of the town hall. On either side of the central section with stepped gable are multi-paned sash windows with shutters. On the first floor and principal floor these are provided with arch trommels, decorated with geometric ornaments and closed at the top by a slightly projecting arch of exposed brickwork. The staircase has at first floor level narrow straight-topped windows, at principal floor level three narrow, tall arched windows. The central section of the facade has on the first floor narrow segmental windows, on the principal floor straight-topped windows with arch trommels, and in the gable a narrow round-arched window.
The east facade overlooks the park and the pond. Here too a tall, projecting central section with stepped gable and two lower sections on either side. The offices housed in the central section (ground floor) committee room (first floor) and council chamber (principal floor) are provided with narrow, tall, segmental six-paned cross windows, which are coupled and decorated at the top by an arch trommel with decorative brickwork. The lower building elements on either side have straight-topped windows, on the first floor coupled with natural stone mullions. On the south corner of this facade the tower, whose masonry is furnished with recesses and pilasters, drip mouldings and decorative brickwork. At the top the tower is closed by a natural stone balustrade with iron cresting. In the south facade the walls of the towers are provided with decorative brickwork. Here too various window forms. In the small tower, directly below the helm eight louvers are positioned. In the helm four small roof dormers. To the right of this tower a recent extension for the lift.
The north facade like the east and west facades has a projecting central section with stepped gable, containing recesses between pilasters. In the section to the right of this multi-paned windows with stained glass windows, arch trommels with decorative brickwork and shutters. Above the two-storey section to the left a recently added fire escape. In the most left section the windows of the committee room and council chamber, tall, coupled segmental arched windows under rounded stretcher. On the exterior of the town hall are a number of sculptures, which refer to crafts. Thus we find on the corners of the north facade and on the corners of the central section in the front facade four terracotta sculptures by the Vught sculptor Ch. Grips, representing a blacksmith, a bricklayer, a farmer and a shepherd. Between the windows of the council chamber in the east facade a sculpture of Saint George is positioned, made by H.W. Valk. Beside this we find above the buttresses of the small tower in the south facade two sandstone sculptures, representing a shield-bearing lion and a seated figure. On the square in front of the town hall finally two sandstone lions.
The particularly rich decoration of the interior is well preserved. On the principal floor the council chamber forms the most important and most richly decorated room. It has a wooden vault with main and secondary beams, supported by corbels. The beams are painted with geometric motifs and provided with abstract-geometric carved woodwork. Above the entrance is a wooden gallery with a cast iron balustrade, in which decorative motifs are incorporated. Along the plastered walls fine wainscoting with carved woodwork is applied. Stained glass window by Charles Eijck.
Beside the council chamber the room for the executive board, in which particularly the wooden ceiling with thereon a wooden clock and the wainscoting is important. The hall before the council chamber has a particularly rich decoration: the floor of the corridor before the council chamber consists of green glazed tiles with copper inlay work. Above this corridor small brick barrel vaults, resting on pillars of brick with natural stone blocks. In the waiting room before the council chamber a natural stone ceiling with coats of arms of the then mayor, several Commissioners of the Queen, the Van Beuningen family and architect H.W. Valk. In this room furniture with decorative carved woodwork from 1937.
The staircase has a fine wooden staircase with wrought iron railings. Between the ground floor and the first floor a glazed terracotta relief by sculptor Jacob Maris is set into the wall, representing the Holy Family.
On the first floor among others the hall, the wooden entrance and the mayor's room deserve attention. Here too furniture from 1937, including a wrought iron hanging lamp and umbrella stand.
Valuation
The town hall with park is of general importance. The town hall possesses cultural-historical value, as an illustration of an administrative development and illustrates the importance of Vught as a country seat and artists' village. The town hall has architectural-historical values: in particular the interior designed by H.W. Valk is a fine example of traditionalism, in which an important place was given to the work of local craftsmen. The town hall and its furnishings form a good illustration of the vision of the municipal authorities and the architect regarding the unity of the arts. The town hall is also important because of the characteristic signature of architect H.W. Valk recognizable therein. Furthermore there is a particularly rich decoration of both exterior and interior, as well as a very varied use of materials, with an alternation of woodwork, plasterwork and fair-faced brickwork. The town hall possesses ensemble values, through the strong visual coherence between buildings and park layout. Finally, a high degree of integrity can be said to be present.
Nearby in the register
- Landhuis LeeuwensteinOpslagunder 1 mi
- Woonhuis, Raadhuisstraat 1Woonhuisunder 1 mi
- Kerk, Heuvel 2Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Marktveld 34Werk-woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.