Rijksmonumentenregister · Netherlands
Sluizencomplex Dongensekanaaldijk
Tilburg, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Nutsbedrijf
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1917
- Address
- Dongensekanaaldijk 7 a Tilburg
- Place
- Tilburg
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.58245, 5.03270
- Part of complex
- 521044
- Monument number
- 521046
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1910 map "50 Breda" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het SCHAKELHUIS-POMPSTATION werd in 1917 gebouwd als onderdeel van het sluizencomplex aan de Dongense Kanaaldijk. Het elektrisch aangedreven schakelhuis-pompstation diende om de waterhoogte van de ten opzichte van de sluis stroomopwaarts gelegen kanaalpanden tot de vastgestelde hoogte aan te vullen. Een dergelijk pompstation bevindt zich ook bij de sluizen I, II en IV.
Het gebouw bevindt zich ten noorden van het benedenhoofd. De achterzijde van de benedenetage is deels opgenomen in een dijkverhoging. Voor het remmingswerk bij het benedenhoofd is in de noordelijke kanaaldijk het betonnen inlaathoofd van het pompstation gelegen.
Omschrijving
Tweelaags bakstenen schakelhuis-pompstation op nagenoeg vierkante plattegrond onder dwarsgeplaatst zadeldak met aan de voorzijde een verlengd dakschild. De daken zijn gedekt met kruispannen. Het gebouw heeft doorgemetselde topgevels welke zijn afgezet met een rollaag bedekt met bitumen. De gevels bezitten uit twee delen bestaande, geprofileerde hardstenen aanzetten die aan de voor- en achterzijde uitkragen. Ook de nok van de gevel en de overgang van de dakschilden zijn uitgevoerd in hardsteen.
Van de westgevel, de eigenlijke voorgevel, is de begane grond, enigzins verdiept onder het maaiveld gelegen. Op de begane grond drie opgeklampte deuren met ijzerbeslag waarvan de twee aan de rechterzijde worden gescheiden door een smalle bakstenen middenstijl. Boven deze deuren een getrokken stalen H-balk, rustend op hardstenen aanzetstenen. Deze aanzetstenen vormen tesamen met de stalen balken en de latei boven het hierna te beschrijven venster een cordonlijst die zich voortzet over de andere gevels. Tussen de twee deuren aan de linkerzijde en de deur rechts een smal venster onder hardstenen latei met idem dorpel, gevuld met glazen bouwstenen. Boven de bakstenen middenstijl een uitgemetselde schoorsteen op getrapte bakstenen consoles. De schoorsteen wordt geflankeerd door smalle rechthoekige vensters onder hardstenen latei gedicht met glazen bouwstenen en voorzien van hardstenen dorpels. De drie vensters rechts van de schoorsteen zijn gekoppeld. De andere twee vensters bevinden zich aan de beide uiteinden van de gevel. Aan de bovenzijde wordt de gevel afgesloten door een boeiboord tussen de hardstenen aanzetten van de zijgevels. Deze beide zijgevels zijn, zij het gespiegeld, identiek. De smalle rechthoekige vensters zijn op gelijke wijze uitgevoerd als aan de voorzijde. De gevel bestaat uit een topgevel, aan één zijde verlengd met een schuine gevel die het verlengde dakschild ondersteunt. In dit verlengde deel, onder de cordonlijst die aansluit bij de lijst aan de voorzijde, een smal rechthoekig venster. Hierboven twee gekoppelde identieke vensters. In de topgevel vijf gekoppelde smalle rechthoekige vensters, de middelste drie aan de onderzijde verlengd. Hierboven drie gekoppelde identiek uitgevoerde vensters, het middelste verhoogd. Langs de zijgevel aan de zuidzijde een bakstenen trap met wang onder rollaag.
Aan de linkerzijde van de achtergevel een uitgemetselde schoorsteen op getrapte consoles. Rechts daarvan tweemaal drie gekoppelde smalle rechthoekige vensters. In de gevel een plaatanker. De cordonlijst sluit hier aan bij de dorpels van de vensters.
In de kanaaldijk ten noorden van het benedenhoofd bevindt zich het inlaathoofd van het pompstation. Het geheel in beton uitgevoerde hoofd bestaat uit een aan de kanaalzijde geopende, aan de bovenzijde open bakconstructie waarin zich het feitelijke driehoekige inlaathoofd bevindt. Dit is afgesloten door middel van een stalen rooster dat door middel van scharnieren in de betonconstructie kan worden geopend. Vlak achter de opening naar de kanaalzijde bevindt zich een dubbele schotbalksponning voorzien van stalen randen.
Waardering
Het schakelhuis-pompstation is van algemeen belang. Cultuurhistorische waarden: het object is van belang als bijzondere uitdrukking van een technische ontwikkeling waarbij een oplossing werd gezocht voor het op hoogte brengen van het peil in gescheiden kanaalpanden. Ensemblewaarden: het object is mede van de belang vanwege de betekenis als essentieel onderdeel van een groter geheel waarmee het een functionele relatie heeft. Gaafheid: het object is sinds de bouw niet meer gewijzigd en is daarmee tevens van belang vanwege de architectonische gaafheid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The SWITCHHOUSE-PUMP STATION was built in 1917 as part of the lock complex on the Dongense Kanaaldijk. The electrically powered switchhouse-pump station served to supplement the water level of the canal sections located upstream of the lock to the established height. A similar pump station is also found at Locks I, II and IV.
The building is located north of the lower gate. The rear of the ground floor is partly incorporated into an embankment raising. In front of the fender work at the lower gate, the concrete inlet head of the pump station is located in the northern canal embankment.
Description
Two-storey brick switchhouse-pump station on an approximately square footprint under a transversely placed gabled roof with an extended roof slope at the front. The roofs are covered with Spanish tiles. The building has through-masoned gables which are trimmed with a roll course covered with bitumen. The facades have two-part profiled hardstone plinths which project on the front and rear sides. The ridge of the gable and the transition of the roof slopes are also executed in hardstone.
Of the west facade, the actual front facade, the ground floor is somewhat sunken below ground level. On the ground floor three clamped doors with ironwork, two of which on the right side are separated by a narrow brick central post. Above these doors a drawn steel H-beam, resting on hardstone plinth stones. These plinth stones together with the steel beams and the lintel above the window described below form a string course that continues over the other facades. Between the two doors on the left side and the door on the right, a narrow window under hardstone lintel with identical sill, filled with glass blocks. Above the brick central post a built-up chimney on stepped brick corbels. The chimney is flanked by narrow rectangular windows under hardstone lintels closed with glass blocks and provided with hardstone sills. The three windows to the right of the chimney are paired. The other two windows are located at both ends of the facade. At the top the facade is terminated by a frieze panel between the hardstone plinths of the side facades. These both side facades are, albeit mirrored, identical. The narrow rectangular windows are executed in the same manner as on the front. The facade consists of a gable, on one side extended with a sloping facade supporting the extended roof slope. In this extended part, under the string course which connects to the list on the front, a narrow rectangular window. Above this two paired identical windows. In the gable five paired narrow rectangular windows, the middle three extended at the base. Above this three paired identically executed windows, the central one raised. Along the side facade on the south side a brick staircase with side string under roll course.
On the left side of the rear facade a built-up chimney on stepped corbels. To its right twice three paired narrow rectangular windows. In the facade a plate anchor. The string course connects here to the sills of the windows.
In the canal embankment north of the lower gate is the inlet head of the pump station. The head, entirely constructed in concrete, consists of an open-topped basin construction opened on the canal side, in which the actual triangular inlet head is located. This is closed by means of a steel grate which can be opened by means of hinges in the concrete construction. Directly behind the opening towards the canal side is a double removable stop plank recess provided with steel edges.
Valuation
The switchhouse-pump station is of general interest. Cultural-historical values: the object is significant as a remarkable expression of a technical development whereby a solution was sought for raising the water level in separated canal sections. Ensemble values: the object is also of importance because of its significance as an essential component of a larger whole with which it has a functional relationship. Integrity: the object has not been altered since its construction and is therefore also significant for its architectural integrity.
Nearby in the register
- Sluizencomplex DongensekanaaldijkBedieningsgebouwunder 1 mi
- Bedieningsmechanisme, Dongensekanaaldijk bij 7 b TilburgBedieningsgebouwunder 1 mi
- Sluizencomplex DongensekanaaldijkWaterkering en -doorlaatunder 1 mi
- Sluizencomplex DongensekanaaldijkDienstwoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.