TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Complex Polstraat

Wijk en Aalburg, Noord-Brabant, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Boerderij
Function
Boerderij(M1)
Category
onroerend gebouwd
Built
1857
Address
Polstraat 52, 4261 BV Wijk en Aalburg (Altena 30)
Place
Wijk en Aalburg
Municipality
Altena
Province
Noord-Brabant
Country
Netherlands
Coordinates
51.75050, 5.12373
Part of complex
521005
Monument number
521006

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

5 historical maps cover this location, the earliest the 1846 map "Kaart van de provincie Zuid-Holland / opgemaakt op last van de Provinciale Staten" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

Forse voormalige BOERDERIJ met dwarsdeel, gelegen aan de noordelijke zijde van de Polstraat in Aalburg. De kortgevelboerderij dateert getuige een gevelsteen uit 1857 en kan typerend worden genoemd voor het westelijke deel van het rivierengebied en in het bijzonder het Land van Altena. De boerderij bezit enige sobere stijlkenmerken in Eclectische trant, zoals de klassieke omlijsting van de hoofdentree en de door een fors hoofdgestel afgesloten klokgevel. De boerderij is vrij gaaf behouden gebleven, al werden in het recente verleden enige wijzigingen aan het voormalige bedrijfsgedeelte uitgevoerd. In de rechter zijgevel werd een grote moderne pui aangebracht. Tevens werd het onderste deel van het rechter dakvlak voorzien van een doorlopende glazen strook. Voorts werden enige gevelopeningen gewijzigd. Inwendig bleven ondanks een aantal moderniseringen, diverse authentieke elementen bewaard.

Omschrijving

Forse kortgevelboerderij met dwarsdeel, met rechthoekige plattegrond, één hoge bouwlaag en een zadeldak met wolfeinden boven voor- en achtergevel.

Het voorhuis bezit binnen de kap nog een woonverdieping. Het dak is geheel gedekt met gesmoorde verbeterde Hollandse pannen (moderne variant) en draagt op de nok een bakstenen schoorsteen. Eenvoudige zinken goten. Het linker dakschild van het voormalige bedrijfsgedeelte is aan de onderzijde voorzien van een glasstrook. De gevels zijn gemetseld in baksteen in kruisverband en voorzien van een gepleisterd plint. Vensters en ingangen in het woongedeelte bezitten ter afsluiting anderhalfsteens strekken. De voorgevel bezit een ingezwenkte topgevel (klokgevel), afgesloten door een fors houten hoofdgestel. De gevel is symmetrisch van indeling en bezit in de middenas de hoofdingang, voorzien van een klassieke houten omlijsting met pilasters met Ionische kapitelen en een hoofdgestel. De ingang heeft een hardstenen dorpel, een kozijn met kwartholprofiel en een paneeldeur met kussenpanelen en een tweeruits bovenlicht. Aan weerszijden bevinden zich twee vensters met kozijnen met luiksponning, houten lekdorpels, achtruits schuiframen en authentieke paneelluiken. De verdieping bevat drie vensters met 6-ruits schuiframen. De rechter zijgevel heeft in het woongedeelte een klein venster met rollaag, kozijn met luiksponning, vierruits raam en luiken. Rechts hiervan een opkamervenster met zesruits schuifraam en paneelluiken. Hieronder een keldervenster. Het voormalige bedrijfsgedeelte bevat wat betreft de rechter zijgevel een moderne, inpandig gelegen glaspui van de keuken, rechts hiervan een kozijn met opgeklampte staldeur en geheel rechts een gemoderniseerde gevelopening.

De linker zijgevel heeft geheel rechts een venster als in de voorgevel. In het middendeel van de gevel bevinden zich twee vensters met rollagen, zesruits schuiframen en paneelluiken en links hiervan een ingang met vernieuwde houten deur en tweeruits bovenlicht. Rechts van de ingang een gevelsteen met opschrift: FRANS & TRUUS/ JANSEN/ 1.3.1977. Verder naar rechts een gevelsteen met opschrift: DE EERSTE STEEN/ GELEGD DOOR/ J. DE MANDT/ 13-5-1857. In het bedrijfsgedeelte links bevindt zich de grote dwarsdeelingang met dubbele houten opgeklampte deeldeur. Voorts een tot groter venster omgevormd voormalig stalvenster. De achtergevel heeft beneden drie getoogde betonnen stalvensters met vierruits ramen. Geheel bovenin een klein zoldervenster. Het inwendige van de boerderij bevat nog een aantal authentieke elementen, zoals de centrale middengang met deels authentieke vloer van zwart arduinen tegels. Diverse geprofileerde deurkozijnen met paneeldeuren met originele gehoute afwerking. Eenvoudige enkelvoudige houten balklagen. Kelder met balklaag, waarboven opkamer. In de linker voorkamer een fraaie houten wand met architraaflijsten, bedsteden en paneeldeuren. In de rechter voorkamer eveneens een houten wand. Op de driebeukige deel een drietal trekbalken met twee stijlen met korbelen. Forse gordingenkap.

Het erf wordt aan de straatzijde afgesloten door een nieuw ijzeren hekwerk in historische trant. Op het erf voorts diverse oude fruitbomen, een beukenhaag en een weide met boomgaard.

Waardering

Het object is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarde als onderdeel van een gaaf bewaard boerderijcomplex, dat weliswaar zijn oude functie heeft verloren, maar opvalt door de volledigheid en specifieke rangschikking van de verschillende gebouwonderdelen en restanten van de vroegere erfaanleg. Het heeft architectuurhistorische waarde als goed en gaaf voorbeeld van een middelgrote kortgevelboerderij met dwarsdeel uit het midden van de 19de eeuw, van een in het Land van Altena streekeigen boerderijtype, gekenmerkt door het voorhuis met voorname, hoog opgaande symmetrisch ingedeelde voorgevel, ditmaal afsluitend met een klokgevel, het zadeldak met klein wolfeind boven de kopgevels en de dwarsdeelopzet met deeldeuren in één der zijgevels, veelal onder een licht opgewipt dak. Het heeft ensemblewaarden als essentieel onderdeel van een harmonisch geheel, te weten een boerderijcomplex, verder bestaand uit een bakhuis, een kleine schuur, een grotere voormalige veeschuur, een voormalig toiletgebouwtje, diverse groenelementen en een tuin met hekwerken. Voorts als karakteristiek onderdeel van de (deels) historische bebouwing aan de Polstraat, waar de boerderij en de schuur door hun prominente ligging evenwijdig aan de openbare weg een bijzondere plaats innemen. Het object is van belang wegens de kwaliteit van de samenstellende onderdelen, bestaande uit boerderij met gave hoofdvorm, gevelindelingen en detailleringen.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

Large former FARMHOUSE with crosswing, situated on the northern side of the Polstraat in Aalburg. The short-gable farmhouse dates according to a gable stone from 1857 and can be termed typical of the western part of the river region and in particular the Land of Altena. The farmhouse has retained some sober stylistic characteristics in Eclectic manner, such as the classical framing of the main entrance and the bell gable concluded by a large main entablature. The farmhouse has been kept relatively intact, although in recent times some modifications were made to the former business section. In the right side facade a large modern shop front was installed. Furthermore the lower part of the right roof section was provided with a continuous glazed strip. Moreover some window openings were altered. Internally, despite a number of modernisations, various authentic elements were preserved.

Description

Large short-gable farmhouse with crosswing, with rectangular plan, one high storey and a gabled roof with half-hipped ends above front and rear facades.

The dwelling house possesses within the roof space still a residential floor. The roof is entirely covered with damped improved Dutch tiles (modern variant) and carries on the ridge a brick chimney. Simple zinc gutters. The left roof section of the former business section is provided at the underside with a glass strip. The facades are mortared in brick in Flemish bond and provided with a plastered plinth. Windows and entrances in the residential section possess as closure one-and-a-half-brick stretches. The front facade has a recessed top gable (bell gable), concluded by a large wooden main entablature. The facade is symmetrically arranged and possesses in the middle axis the main entrance, provided with a classical wooden framing with pilasters with Ionic capitals and an entablature. The entrance has a hardstone threshold, a frame with quarter-round profile and a panel door with cushion panels and a two-pane fanlight. On either side are two windows with frames with shutter groove, wooden drip sills, six-pane sash windows and authentic panel shutters. The upper floor contains three windows with 6-pane sash windows. The right side facade has in the residential section a small window with roller moulding, frame with shutter groove, four-pane window and shutters. To the right of this a chamber window with six-pane sash window and panel shutters. Below this a cellar window. The former business section contains as regards the right side facade a modern, internal glass shop front of the kitchen, to the right of this a frame with clamped stable door and quite to the right a modernised window opening.

The left side facade has quite to the right a window as in the front facade. In the middle section of the facade are two windows with roller mouldings, six-pane sash windows and panel shutters and to the left of this an entrance with renewed wooden door and two-pane fanlight. To the right of the entrance a gable stone with inscription: FRANS & TRUUS/ JANSEN/ 1.3.1977. Further to the right a gable stone with inscription: DE EERSTE STEEN/ GELEGD DOOR/ J. DE MANDT/ 13-5-1857. In the business section on the left is the large crosswing entrance with double wooden clamped section door. Furthermore a former stable window converted into a larger window. The rear facade has below three arched concrete stable windows with four-pane frames. Quite at the top a small loft window. The interior of the farmhouse still contains a number of authentic elements, such as the central middle passage with partly authentic floor of black slate tiles. Various moulded door frames with panel doors with original wooden finish. Simple single wooden floor joists. Cellar with floor joist, above which chamber. In the left front room a fine wooden wall with architrave mouldings, box beds and panel doors. In the right front room likewise a wooden wall. On the three-aisle section three tie beams with two posts with corbels. Large purlin roof truss structure.

The yard is closed off at the street side by a new iron fence in historical manner. On the yard furthermore various old fruit trees, a beech hedge and a pasture with orchard.

Valuation

The object is of general interest. It has cultural-historical value as a component of an intact preserved farmhouse complex, which although it has lost its old function, stands out by the completeness and specific arrangement of the different building components and remnants of the former yard layout. It has architectural-historical value as a good and intact example of a medium-sized short-gable farmhouse with crosswing from the middle of the 19th century, of a farmhouse type regional to the Land of Altena, characterised by the dwelling house with imposing, high-rising symmetrically arranged front facade, this time concluded with a bell gable, the gabled roof with small half-hipped end above the gable ends and the crosswing arrangement with section doors in one of the side facades, usually under a slightly raised roof. It has ensemble values as an essential component of a harmonious whole, namely a farmhouse complex, further consisting of a bakehouse, a small barn, a larger former cattle barn, a former toilet building, various green elements and a garden with fences. Furthermore as a characteristic component of the (partly) historic building on the Polstraat, where the farmhouse and the barn by their prominent location parallel to the public road occupy a special place. The object is of importance because of the quality of the component parts, consisting of farmhouse with intact main form, facade divisions and detailings.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map