Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Opzoomerlaan 110
Hellevoetsluis, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1890 - 1891
- Address
- Opzoomerlaan 110, 3221 AP Hellevoetsluis (Voorne aan Zee 28)
- Place
- Hellevoetsluis
- Municipality
- Voorne aan Zee
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.82689, 4.13167
- Part of complex
- 520809
- Monument number
- 520810
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1875 map "Niederlande Und Belgien." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De PAROCHIEKERK H. Antonius van Padua maakt deel uit van het kerkelijk complex aan de Opzoomerlaan te Hellevoetsluis. De zaalkerk is gebouwd in 1890-1891 naar ontwerp van de Rotterdamse architect E.J. Margry en is een voorbeeld van een voor de bouwtijd gangbare Neo-Gotische bouwstijl. De kerk wordt vergezeld van een pastorie met vergelijkbare stilistische kenmerken.
Omschrijving
De parochiekerk is opgetrokken op een L-vormige plattegrond gevormd door de rechthoekige zaalkerk met aan de westzijde een driezijdige apsis en aan de noordzijde een sacristie op rechthoekige plattegrond. Aan de noordzijde grenst tevens een langwerpige gang die de verbinding tussen de kerk, de sacristie en de pastorie vormt.
Het hoog opgaande gebouw is voorzien van een met leien in maasdekking gedekt zadeldak waarin kleine dakkapellen zijn opgenomen. Voor op de nok van het kerkdak staat een houten torentje voorzien van galmgaten met driepas, en een vierzijdige met leien gedekte spits met een kruis ter bekroning. De sacristie heeft een met leien gedekt zadeldak evenwijdig aan de kerk.
De gevels van de kerk zijn opgetrokken in roodbruine baksteen in kruisverband en voorzien van een hardstenen plint. De gevels zijn scherp geleed door gevelhoge steunberen, die twee maal zijn versneden. De voorgevel wordt verlevendigd door gebeeldhouwde natuurstenen details en metselwerkversieringen. De spitsboogvensters in deze gevel zijn voorzien van natuurstenen montants en traceringen. In de overige gevels zijn de traceringen van de spitsboogvensters van baksteen. In de vensters zijn glas-in-loodramen geplaatst. Deze vensters staan hoog in de gevels, boven een waterslag die overgaat in een afzaat.
De symmetrische voorgevel (westzijde) wordt verdeeld door vier steunberen, die bekroond zijn door overhoeks geplaatste pinakels, waarvan het bovenstuk ontbreekt. De middelste twee steunberen flankeren de middenas die bekroond wordt door de dakruiter. De overige twee steunberen maken deel uit van de geveluiteinden. In de teruggelegen muurvlakken van de buitenste traveeën zijn spitsboogvormige geveluitsparingen aangebracht. Deze uitsparingen zijn onderin voorzien van twee gekoppelde spitsboogvormige spaarvelden. In het bovendeel staat een spitsboogvormig venster met tracering bestaande uit driepasmotief en gelobde cirkel. Boven de vensters is een baksteenfries geplaatst ter afscheiding van de afgeschuinde gevelvlakken erboven, waarin zich spitsboogvormige spaarvelden bevinden. De gevelvlakken hebben een afdekking met gebeeldhouwde hogels. In de wat rijker uitgevoerde middenpartij is de toegangspartij ondergebracht in een uitgebouwd spitsboogvormig portaal, bekroond door een wimberg met schouders en kruisbloem. In het portaal vormen drie gedrukte spitsbogen, die zijn geplaatst op zuilen met Corinthisch kapiteel, de overgang naar de zware geprofileerde paneeldeuren. Boven de deuren staat een spitsboogvenster met tracering. In het teruggelegen gevelvlak boven de toegangspartij zijn vijf langgerekte spitsboogvensters geplaatst, met daarboven een roosvenster met natuurstenen tracering. Het gevelvlak wordt beëindigd door een baksteenfries met daarboven de uitkragende bakstenen aanzet van de dakruiter. In deze aanzet is een spitsboog met drielichtsvenster aangebracht.
Tegen de symmetrische achtergevel van de zaalkerk staat in het midden een vijfzijdig uitgebouwde apsis. In de smalle door steunberen gelede gevelvlakken bevinden zich spitsboogvensters met glas-in-lood. De teruggelegen gevelvlakken aan weerszijden van de apsis zijn blind.
Rechts naast de kerk bevindt zich de achtergevel van de sacristie. Dit betreft een tuitgevel met steunberen aan de uiteinden. In het midden van de gevel is een venster met korfboog en diefijzers geplaatst. In de top van de gevel bevinden zich spitsboogvensters met glas-in-lood aan weerszijden van een uitkragende makelaar.
De asymmetrische linker zijgevel van de zaalkerk is door zeven steunberen in zes traveeën verdeeld. Ter hoogte van de eerste bouwlaag bevind zich de gang over de breedte van de middelste vier traveeën. De sacristie grenst aan de eerste travee. Elke travee heeft een spitsboogvenster, behalve de zesde travee. De linker zijgevel van de sacristie is voorzien van een spaarveld, omlijst door een plint, lisenen en een zaagtandfries.
De asymmetrische rechter zijgevel van de zaalkerk kent een met de linker zijgevel vergelijkbare opzet, met uitzondering van de lage rechthoekige biechtstoel-uitbouw onder lessenaardak tegen de derde travee.
Inwendig is het rechthoekige schip geleed door de vijf vensters in de zijgevels, met daartussen gemetselde pilasters met gebeeldhouwde knopkapitelen. De muurvlakken zijn wit gepleisterd en begrensd door schoon metselwerk in de vorm van plinten, lisenen en lijsten. Het houten spitse tongewelf met trekstangen wordt ondersteund door hoog op de muurvlakken, tussen de vensters aangebrachte colonnetten, die op de pilasters rusten. De triomfboog van de apsis is in schoon metselwerk uitgevoerd en wordt geflankeerd door gemetselde pilasters met driehoekige frontons en door blinde spitsboognissen in de oostelijke gevelwand van het schip. De triomfboog en de ribben van het in baksteen uitgevoerde apsisgewelf worden ondersteund door pilasters met gebeeldhouwde kapitelen. De kerk is voorzien van geprofileerde deuren en lijstwerk.
In de kerk is in hoofdzaak het originele meubilair aanwezig. Dit bestaat onder meer uit twee reeksen banken en een altaarstuk met beeldhouwwerk en smeedwerk. Het tabernakel is voorzien van een deurtje van geel koper waarin twee engelen zijn gegraveerd. De expositietroon is bekroond door een in neogotische vormen gesneden en opengewerkte houten spits. De beelden die zijn geplaatst in de spitsboognissen naast de apsis zijn vermoedelijk eveneens uit de bouwtijd van de kerk.
Waardering
De parochiekerk is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische, de architectuurhistorische en de ensemblewaarde.
- De kerk is van cultuurhistorische waarde binnen de ontwikkeling van de kerkelijke bouwkunst in Nederland en het Rooms-Katholicisme op Voorne-Putten in het bijzonder.
- De kerk is van architectuurhistorische waarde als een goed voorbeeld van een parochiekerk in een voor de bouwtijd gangbare bouwstijl, vanwege de samenhang tussen in- en exterieur en vanwege de plaats in het oeuvre van een vooraanstaand architect.
- De kerk heeft ensemblewaarde vanwege de ruimtelijk-functionele en visuele relatie met de pastorie en de nabijstaande watertoren, alsmede als herkenningspunt in de oostelijke helft van de vesting.
- De kerk is tevens van belang vanwege de herkenbaarheid en de grote mate van gaafheid van in- en exterieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The PARISH CHURCH of H. Antonius van Padua forms part of the ecclesiastical complex on the Opzoomerlaan in Hellevoetsluis. The hall church was built in 1890-1891 to designs by Rotterdam architect E.J. Margry and is an example of the Neo-Gothic architectural style common to the period of construction. The church is accompanied by a rectory with comparable stylistic characteristics.
Description
The parish church is erected on an L-shaped plan formed by the rectangular hall church with a three-sided apse on the west side and a sacristy on a rectangular plan on the north side. On the north side there is also a long corridor that forms the connection between the church, the sacristy and the rectory.
The tall building is covered with a gabled roof tiled in slate in Dutch bond with small dormer windows incorporated. On the ridge of the church roof stands a wooden turret furnished with sound holes in a three-cusped design, and a four-sided slate-covered spire with a cross as finial. The sacristy has a slate-covered gabled roof parallel to the church.
The facades of the church are constructed in reddish-brown brick in English bond and furnished with a stone plinth. The facades are sharply articulated by full-height buttresses, which are cut through twice. The front facade is enlivened by carved stone details and brickwork ornamentation. The pointed-arch windows in this facade are furnished with stone mullions and tracery. In the remaining facades the tracery of the pointed-arch windows is of brick. The windows contain stained-glass windows. These windows are positioned high in the facades, above a weathered course that transitions into an offset.
The symmetrical front facade (west side) is divided by four buttresses, which are crowned by diagonally placed pinnacles, of which the upper section is missing. The middle two buttresses flank the central axis which is crowned by the roof turret. The other two buttresses form part of the gable ends. In the recessed wall planes of the outer bays there are pointed-arch-shaped gable recesses. These recesses are furnished at the bottom with two coupled pointed-arch-shaped relieving arches. In the upper section there is a pointed-arch-shaped window with tracery consisting of a three-cusped motif and lobed circle. Above the windows a brick frieze is placed for separation from the splayed gable planes above, in which pointed-arch-shaped relieving arches are located. The gable planes have a covering with carved stone hogels. The more richly executed central section houses the entrance area in a projecting pointed-arch-shaped portal, crowned by a gable with shoulders and cross-flower. Within the portal, three flat pointed arches, which are placed on columns with Corinthian capitals, form the transition to the heavy moulded panel doors. Above the doors there is a pointed-arch window with tracery. In the recessed gable plane above the entrance section there are five elongated pointed-arch windows, with above them a rose window with stone tracery. The gable plane is terminated by a brick frieze with above it the projecting brick base of the roof turret. Within this base there is a pointed arch with a three-light window.
Against the symmetrical rear facade of the hall church stands in the middle a five-sided projecting apse. In the narrow gable planes articulated by buttresses there are pointed-arch windows with stained glass. The recessed gable planes on either side of the apse are blank.
To the right of the church is the rear facade of the sacristy. This is a spout gable with buttresses at the ends. In the centre of the facade there is a window with a basket arch and diaper work. At the top of the gable there are pointed-arch windows with stained glass on either side of a projecting corbel.
The asymmetrical left side facade of the hall church is divided into six bays by seven buttresses. At the height of the first storey, the corridor extends across the width of the middle four bays. The sacristy adjoins the first bay. Each bay has a pointed-arch window, except the sixth bay. The left side facade of the sacristy is furnished with a relieving arch, framed by a plinth, pilasters and a sawtooth frieze.
The asymmetrical right side facade of the hall church has a layout comparable to the left side facade, with the exception of the low rectangular confessional extension with a lean-to roof against the third bay.
Internally, the rectangular nave is articulated by the five windows in the side facades, between which are rendered pilasters with carved dentil capitals. The wall planes are whitewashed and bounded by fair-faced brickwork in the form of plinths, pilasters and mouldings. The wooden pointed barrel vault with tie-rods is supported by colonnettes positioned high on the wall planes, between the windows, which rest on the pilasters. The triumphal arch of the apse is executed in fair-faced brickwork and is flanked by rendered pilasters with triangular pediments and by blind pointed-arch niches in the eastern gable wall of the nave. The triumphal arch and the ribs of the barrel vault of the apse executed in brick are supported by pilasters with carved capitals. The church is furnished with moulded doors and mouldings.
The church contains principally original furnishings. These consist, among other things, of two sets of pews and an altarpiece with sculpture and ironwork. The tabernacle is furnished with a door of yellow copper in which two angels are engraved. The exposition throne is crowned by a wooden spire carved and pierced in neo-gothic forms. The statues placed in the pointed-arch niches beside the apse are presumably also from the period of construction of the church.
Valuation
The parish church is of general importance on account of its cultural-historical, architectural-historical and ensemble value.
- The church is of cultural-historical value within the development of ecclesiastical architecture in the Netherlands and Roman Catholicism on Voorne-Putten in particular.
- The church is of architectural-historical value as a good example of a parish church in an architectural style common to the period of construction, on account of the coherence between interior and exterior and on account of its place in the oeuvre of a leading architect.
- The church has ensemble value on account of the spatial-functional and visual relationship with the rectory and the nearby water tower, as well as as a landmark in the eastern half of the fortress.
- The church is furthermore of importance on account of its recognisability and the high degree of integrity of interior and exterior.
Nearby in the register
- Pastorie(F), Opzoomerlaan bij 110Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Affuitloods, Opzoomerlaan 113Militaire opslagplaatsunder 1 mi
- Courtine V-VIOmwallingunder 1 mi
- Bastion VIFort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.