Rijksmonumentenregister · Netherlands
Arbeiderswoning(M), Eikstraat 5
Haarzuilens, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Arbeiderswoning(M)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1898
- Address
- Eikstraat 5, 3455 SJ Haarzuilens (Utrecht 26) (and others)
- Place
- Haarzuilens
- Municipality
- Utrecht
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.12046, 4.99712
- Monument number
- 520240
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1893 map "Amsterdam-Rheinkanal : frei von Kanalabgaben / [getekend door] J.H. Schmüll" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Blok ARBEIDERSWONINGEN, in 1896 ontworpen door architect Jac. van Gils.
Vanwege de aanleg van de tuinen rond het vanaf 1892 herbouwde kasteel De Haar, in opdracht van Etiènne, baron van Zuylen van Nijevelt van de Haar, werd het oude dorp Haarzuilens afgebroken en verplaatst. De bebouwing werd gerealiseerd naar ontwerpen van Jos Cuypers en zijn collega's J. van Straaten en Jac. van Gils. De nieuw ontworpen huisjes werden gebouwd rond een centrale brink en bijna alle opgetrokken in eenzelfde vaderlandse rustieke stijl.
Het blok arbeiderswoningen bevat 2x2 woningen volgens het rug aan rug principe. Het blok is gebaseerd op een schetsontwerp uit 1895. In het dorp werden nog twee soortgelijke blokken arbeiderswoningen neergezet, echter met een lagere met pannen gedekte kap. Het woonblok, dat dateert uit de periode voor de woningwet van 1901, is als type vernieuwend, mede door de ontsluiting van de woningen. Door de ligging ontstaat een zichtrelatie naar de Brink.
Omschrijving
Het woningblok gesitueerd op een driehoekig perceel sluit door de schuine positie ten opzichte van de Heggestraat met twee hoekdelen direct aan, terwijl de woningen in de Eikstraat door een voortuin van de weg worden gescheiden. De woningen zijn opgetrokken op een rechthoekige plattegrond met terugliggende hoeken en telt één bouwlaag onder een rieten schilddak met de nok ongeveer parallel aan beide straatzijden. Op de nokeinden bevindt zich een schoorsteen. De dakschilden worden elk doorbroken door een dakkapel met twee paar stolpramen. Aan de korte gevelzijden zijn aanbouwen gezet onder één doorgetrokken dakschild.
De vensters met enkele en dubbele ramen zijn voorzien van een roedenverdeling. De deuren zijn met patronen van kepervormen beschilderd, de luiken hebben een zandlopermotief, alle in de kleuren van De Haar: rood en wit.
De beide voorgevels van dit bouwblok zijn symmetrisch en identiek van opzet. De gevels bevatten in het midden twee tweelichtsvensters met luiken boven twee kelderraampjes. Ter weerszijden is een deelbare deur gezet onder bovenlicht en een gekoppeld venster met luiken en bovenlicht. De beide zijgevels bevatten een smal zesruits raam met luik en bovenlicht. De aanbouw die tegen de zijgevel is gezet bevat in de korte zijgevel een deur en een venster en in de lage, kopse zijde enkele kleine vensters. De oorspronkelijke plattegrondindeling is gehandhaafd.
Waardering
Het pand is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een herkenbaar blok van vier gekoppelde arbeiderswoningen (rug aan rug) in vaderlands rustieke stijl uit 1896 van de architect Jac. van Gils.
Van cultuurhistorische waarde als onderdeel binnen de ontstaansgeschiedenis van het dorp die is verbonden met de herbouw van het kasteel en de daaruit volgende verplaatsing van het dorp eind 19de eeuw. Tevens van ensemblewaarde en situationele vanwege de ligging in het dorp Haarzuilens aan zowel aan de Eikstraat als aan de Heggestraat, van waaruit een zichtrelatie is naar de Brink.
Cultuurhistorische omschrijving
De woningen werden verhuurd aan de dorpelingen uit het oude Haarzuilens. Heggestraat 2 werd verhuurd aan Willem Strijland, Heggestraat 4 aan de huisschilder Luc Hoogstraten. In Eikstraat 5 woonde fietsenmaker Hannes Tienhoven, in Eikstraat 7 G.J. Verhoef en vanaf 1901 metselaar Jan van Boven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Block WORKERS' DWELLINGS, designed in 1896 by architect Jac. van Gils.
Due to the laying out of gardens around the castle De Haar, which was rebuilt from 1892 onwards on the orders of Étienne, baron van Zuylen van Nijevelt van de Haar, the old village of Haarzuilens was demolished and relocated. The buildings were realised according to designs by Jos Cuypers and his colleagues J. van Straaten and Jac. van Gils. The newly designed houses were built around a central common and almost all erected in the same national rustic style.
The block of workers' dwellings contains 2x2 dwellings according to the back-to-back principle. The block is based on a sketch design from 1895. In the village two further similar blocks of workers' dwellings were erected, however with a lower roof covered with tiles. The residential block, which dates from the period before the Housing Act of 1901, is innovative as a type, partly through the way the dwellings are accessed. Due to its location a sight line is created towards the Brink.
Description
The dwelling block situated on a triangular plot closes with two corner sections directly adjoining by virtue of its angled position in relation to the Heggestraat, while the dwellings on the Eikstraat are separated from the road by a front garden. The dwellings are erected on a rectangular ground plan with recessed corners and comprise one storey under a thatched hipped roof with the ridge approximately parallel to both street sides. At the ridge ends stands a chimney. Each roof slope is interrupted by a dormer window with two pairs of pivot windows. On the short gable sides outbuildings have been placed under a single continuous roof slope.
The windows with single and double panes are provided with glazing bars. The doors are painted with patterns of chevron shapes, the shutters have an hourglass motif, all in the colours of De Haar: red and white.
The two front facades of this building block are symmetrical and identical in layout. The facades contain in the middle two two-light windows with shutters above two basement windows. On either side stands a divided door under a fanlight and a coupled window with shutters and fanlight. Both side facades contain a narrow six-pane window with shutter and fanlight. The outbuilding placed against the side facade contains in the short side facade a door and a window and in the low, gable end side several small windows. The original ground plan layout has been retained.
Valuation
The building is of general importance for its architectural-historical value as an example of a recognisable block of four coupled workers' dwellings (back-to-back) in national rustic style from 1896 by architect Jac. van Gils.
Of cultural-historical value as part of the origin history of the village which is connected to the rebuilding of the castle and the resulting relocation of the village at the end of the 19th century. Also of ensemble value and situational value due to its location in the village of Haarzuilens on both the Eikstraat and the Heggestraat, from which a sight line is to the Brink.
Cultural-historical description
The dwellings were rented to the villagers from old Haarzuilens. Heggestraat 2 was rented to Willem Strijland, Heggestraat 4 to house painter Luc Hoogstraten. In Eikstraat 5 lived bicycle maker Hannes Tienhoven, in Eikstraat 7 G.J. Verhoef and from 1901 mason Jan van Boven.
Nearby in the register
- Arbeiderswoning(M), Eikstraat 6Boerderijunder 1 mi
- Cordis dos optima candorWoonhuisunder 1 mi
- 't Wapen van HaarzuylenHorecaunder 1 mi
- Smederij, Brink 12Nijverheidunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.