TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Cordis dos optima candor

Haarzuilens, Utrecht, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Woonhuis
Category
onroerend gebouwd
Built
1898
Address
Brinkstraat 1, 3455 SK Haarzuilens (Utrecht 26)
Place
Haarzuilens
Municipality
Utrecht
Province
Utrecht
Country
Netherlands
Coordinates
52.12020, 4.99770
Monument number
520239

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

4 historical maps cover this location, the earliest the 1893 map "Amsterdam-Rheinkanal : frei von Kanalabgaben / [getekend door] J.H. Schmüll" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

In 1898 in opdracht van ridder Wyns de Reaucourt gebouwde rietgedekt WOONHUIS in cottage-stijl. Vanwege de aanleg van de tuinen rond het vanaf 1892 herbouwde kasteel De Haar, in opdracht van Etiènne, baron van Zuylen van Nijevelt van de Haar, werd het oude dorp Haarzuilens afgebroken en verplaatst. De bebouwing werd gerealiseerd naar ontwerpen van Jos Cuypers en zijn collega's J. van Straaten en Jac. van Gils. De nieuw ontworpen huisjes werden gebouwd rond een centrale brink en bijna alle opgetrokken in eenzelfde vaderlands rustieke stijl.

De eerste ontwerpen van het woonhuis stammen, getuige signaturen op de tekeningen, van de hand van Joseph Cuypers. Het eerste ontwerp voorzag in een cottage met een eenvoudige topgevelbetimmering en een pannen dak. Het definitieve ontwerp is gesigneerd door J. van Straaten en Jac. van Gils. De woning draagt het motto: `Cordis dos optima candor': de reinheid des harten is het grootste geluk. Dit was de wapenspreuk van de familie De Reaucourt, die een familieband had met de Van Zuijlens.

Omschrijving

Het op de hoek Brinkstraat/Eikstraat gelegen woonhuis in vaderlands rustieke stijl met invloeden van de cottage bouwstijl, is opgetrokken in rode baksteen op een in hoofdzaak rechthoekige plattegrond.

Het pand is deels onderkelderd, telt één bouwlaag onder een rietgedekte kap met gesmoorde nokvorsten. De kap wordt gevormd door haaks op elkaar staande, afgewolfde zadeldaken met gelijke nokhoogte en in hoogte verspringende dakvoet. De luiken en deuren zijn rood-wit geschilderd, de kozijnen en het vakwerk bruin, het raamhout wit. Deuren en vensters zijn geplaatst onder een rollaag, het metselwerk onder de kap is ook voorzien van vlechtingen.

De voorgevel of zuidoostgevel heeft rechts een risalerend bouwdeel met een erker met een driezijdige beëindiging. Twee zijden bevatten een negenruits raam onder zesruits bovenlicht. De rechter schuine zijde is uitgevoerd met een deur met bovenlicht. De geveltop met vakwerk, bevat een dubbel venster. Het linker bouwdeel bevat een deelbare deur in getoogd kozijn met bovenlicht. Links ervan is, boven een tweetal keldervensters, een tweelichtskozijn met luiken gezet. Het dakschild wordt ter plaatse van een kleine dakkapel opgelicht. De rechterzijgevel bevat rechts een tweelichtskozijn met bovenlicht en luiken en rechts een dito enkel venster met bovenlicht.

De linkerzijgevel heeft rechts een enkel venster met luik en links een dubbel raam met luiken.

De achtergevel bevat een venster met luiken en een deur. Het dakschild loopt over de volle breedte lager door en is voorzien van een uit het dakschild met riet doorgetrokken dakkapel.

Het interieur is oorspronkelijk wat betreft de indeling. Op de schoorsteenmantel zijn drie wapens geschilderd van Van Zuijlen, Nijevelt en de Haar.

Waardering

Het woonhuis is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een eenvoudig woonhuis met elementen van de cottage-bouw uit 1898. Van cultuurhistorische waarde als onderdeel binnen de ontstaansgeschiedenis van het dorp Haarszuilens, welke is verbonden met de herbouw van het kasteel de Haar en de daaruit volgende,- een voor Nedrland unieke situatie - , de verplaatsing van het dorp. Tevens van ensemblewaarde in relatie tot de overige panden waarvan de meeste in dezelfde bouwstijl zijn uitgevoerd met veelal dezelfde wapenkleuren van de adellijke familie Zuylen.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

Built in 1898 on the order of knight Wyns de Reaucourt, a thatch-roofed DWELLING HOUSE in cottage style. Due to the laying out of the gardens around the castle De Haar, which was rebuilt from 1892 onwards by order of Etienne, baron van Zuylen van Nijevelt van de Haar, the old village of Haarzuilens was demolished and relocated. The buildings were realized according to designs by Jos Cuypers and his colleagues J. van Straaten and Jac. van Gils. The newly designed cottages were built around a central brink and almost all executed in the same native rustic style.

The initial designs of the dwelling house are, as evidenced by signatures on the drawings, from the hand of Joseph Cuypers. The first design provided for a cottage with simple gable timber cladding and a tiled roof. The definitive design is signed by J. van Straaten and Jac. van Gils. The dwelling bears the motto: 'Cordis dos optima candor': the purity of the heart is the greatest happiness. This was the coat of arms motto of the De Reaucourt family, which had a family connection with the Van Zuylens.

Description

The dwelling house located on the corner of Brinkstraat/Eikstraat in native rustic style with influences of the cottage building style, is constructed in red brick on a principally rectangular ground plan.

The building is partially undercellared, comprises one storey beneath a thatch-roofed roof structure with laid roof ridges. The roof structure is formed by right-angled arched gabled roofs of equal ridge height with staggered eaves level. The shutters and doors are painted red-white, the frames and timber work brown, the window wood white. Doors and windows are placed beneath a roll moulding, the brickwork beneath the roof is also provided with basketwork patterns.

The front facade or southeast facade has on the right a projecting building section with a bay window with a three-sided termination. Two sides contain a nine-light window beneath a six-light fanlight. The right oblique side is executed with a door and fanlight. The gable top with timber work contains a double window. The left building section contains a divided door in an arched frame with fanlight. To the left of it, above a pair of cellar windows, a two-light frame with shutters is set. The roof covering is raised at the point of a small roof dormer. The right side facade contains on the right a two-light frame with fanlight and shutters and on the right a likewise single window with fanlight.

The left side facade has on the right a single window with shutter and on the left a double window with shutters.

The rear facade contains a window with shutters and a door. The roof covering runs lower over the full width and is provided with a roof dormer extending from the roof covering with thatch.

The interior is original with regard to the layout. On the mantelpiece are painted three coats of arms of Van Zuijlen, Nijevelt and de Haar.

Valuation

The dwelling house is of general importance due to its architectural-historical value as an example of a simple dwelling house with elements of cottage construction from 1898. Of cultural-historical value as part of the origins history of the village of Haarszuilens, which is connected with the rebuild of the castle de Haar and the resulting - a situation unique for the Netherlands - relocation of the village. Also of ensemble value in relation to the other buildings, most of which are executed in the same building style with often the same coat of arms colours of the noble Zuylen family.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map