Rijksmonumentenregister · Netherlands
't Ende
de Wijk, Drenthe, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1890 - 1900
- Address
- Stapelerweg 20, 7957 NB de Wijk (De Wolden 22) (and others)
- Place
- de Wijk
- Municipality
- De Wolden
- Province
- Drenthe
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.65978, 6.32983
- Monument number
- 520081
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1876 map "Manoeuvreerkaart van de 4e Divisie Infanterie in 1876 / [Topographische Inrichting]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
BOERDERIJ 'T ENDE. Hallehuisboerderij gelegen op een plaats waar omstreeks 1650 al sprake was van een erve het Ende. De huidige boerderij draagt met name door de detaillering van het omstreeks 1890-1900 tegen de oude boerderij aangebouwde woonhuis een laat-19de-eeuws karakter. Getuige de gebintconstructies (ankerbalk) in de schuur en de later aangebouwde staart is sprake van een hogere ouderdom - 18de-eeuws of ouder. Boerderij 't Ende ligt aan het zuideinde van de buurtschap De Stapel aan de rand van het beekdal van de Reest en zou indertijd hebben behoord tot de vier oudste erven van De Stapel. Na het verlies van de agrarische functie is de boerderij in 2000-2002 gerestaureerd en, met behoud van de hoofdopzet en de aanwezige monumentale onderdelen, aangepast aan moderne bewoning. Het schuurgedeelte en de aangebouwde staart zijn in gebruik bij Het Drentse Landschap, onder meer als schuur, rayonkantoor en bezoekersruimte.
Omschrijving
BOERDERIJ, bestaande uit dwars geplaatst WOONHUIS van omstreeks 1890-1900 en achterliggende OUDERE BOERDERIJ - waarvan de kopgevel ontbreekt - met later AANGEBOUWDE STAART. Het gedeeltelijk onderkelderde rechthoekige WOONHUIS is opgetrokken uit bruinrode baksteen, verlevendigd met accenten in gele baksteen; schilddak onder blauwe gegolfde Friese pan; hoekschoorstenen; eenvoudige bakgoot waaronder rand van tweekleurig siermetselwerk. De voorgevel symmetrisch ingedeeld door paneeldeur met bovenlicht; aan weerszijden twee T-ramen; de gevelopeningen lichtgetoogd en met tweekleurige hanenkammen; tweetreeds stoep (hardstenen drempel met bakstenen aantree); hardstenen raamdorpels. In elk der zijgevels twee T-ramen; in het voorste dakschild kleine dakkajuit onder zadeldakje; lichtgetoogd tweelichtraam met tweekleurige rollaag. In het interieur zijn onder meer bewaard de hoofdopzet met centrale gang, pompstraat, (of voordeel), de opkamer met onderkeldering, balkenplafonds, paneeldeuren, bedstedenwand, in de voorkamer marmeren schouw met boezem met stucwerk en, in de achterkamer, een houten schouw met ijzeren haardplaat.
De achterliggende in aanleg OUDERE BOERDERIJ is eveneens opgetrokken uit bruinrode baksteen (laat-19de-eeuws werk) en gedekt door een aan voor- en achterzijde afgewolfd rieten schilddak; uilenborden; nokschoorsteen. In het woongedeelte links een opgeklampte deur met bovenlicht en drie rechtgesloten T-ramen onder één waarvan een getralied keldervenster met hardstenen dorpel; rechts een vergelijkbare indeling en detaillering (raam, deur en twee ramen). In het zich aan beide zijden met een krimp verbredende schuurgedeelte opgeklampte staldeuren en een reeks mestdeuren (deels verglaasd, deels nog met deur), waartussen steeds een halfrond stalvenster in de zijgevels; in de achtergevel opgeklampte deur, rechthoekig raam en baanderpartij met deur met zestienruits bovenlicht. Inwendig zijn onder meer de hoofdopzet, de balkenplafonds en het gebint bewaard gebleven.
De (later) AANGEBOUWDE STAART met zijbaander en gebint is opgetrokken uit gepotdekselde delen op bakstenen voet; rieten schilddak met uilenborden; baanderdeuren, verglaasde staldeuren en enkele ten behoeve van de huidige functie nieuw aangebrachte lichtopeningen.
Waardering
De BOERDERIJ 'T ENDE (1890-1900 en ruimschoots ouder) is van algemeen cultuurhistorisch, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig belang vanwege:
- de ouderdom en de bouw- en gebruiksgeschiedenis;
- de kenmerkende tijdgebonden vormgeving van het jongere woonhuis;
- de kenmerkende vormgeving van de oude boerderij met aangebouwde staart;
- de herkenbaarheid en redelijke tot hoge mate van gaafheid van ex- en interieur;
- de aanwezigheid van een redelijk gave plattegrond en waardevolle interieuronderdelen;
- de monumentale verschijningsvorm in relatie tot de karakteristieke ligging in de buurtschap De Stapel aan de rand van het beekdal van De Reest en
- als herkenbare schakel in de ontwikkeling van de Drentse boerderijbouw.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
FARMHOUSE 'T ENDE. A hall-house farmhouse situated on a site where around 1650 there was already mention of a homestead called the Ende. The present farmhouse bears, particularly through the detailed design of the residential house built around 1890-1900 against the old farmhouse, a late 19th-century character. Evidenced by the roof truss structures (tie beam) in the barn and the later-built extension, there is evidence of greater age - 18th-century or older. Farmhouse 't Ende lies at the southern end of the hamlet De Stapel at the edge of the Reest brook valley and would formerly have belonged to the four oldest homesteads of De Stapel. After the loss of its agricultural function, the farmhouse was restored in 2000-2002 and, while retaining the main layout and existing heritage components, adapted for modern residential use. The barn section and the built-on extension are in use by Het Drentse Landschap, among other things as a barn, regional office and visitor room.
Description
FARMHOUSE, consisting of a transversely positioned RESIDENTIAL HOUSE of around 1890-1900 and underlying OLDER FARMHOUSE - of which the gable end is missing - with a later BUILT-ON EXTENSION. The partly cellared rectangular RESIDENTIAL HOUSE is constructed of reddish-brown brick, enlivened with accents in yellow brick; hipped roof under blue corrugated Frisian tile; corner chimneys; simple guttering beneath a border of two-coloured decorative brickwork. The front gable symmetrically arranged with a panel door with fanlight; on each side two T-windows; the wall openings chamfered and with two-coloured cockscomb decoration; two-step stoop (stone threshold with brick approach); stone window sills. In each of the side gables two T-windows; in the front roof slope a small dormer window under a small gabled roof; chamfered two-light window with two-coloured roller. In the interior are preserved, among others, the main layout with central corridor, service passage (or benefit), the parlour with undercellar, beam ceilings, panel doors, built-in bed wall, in the front room a marble fireplace with overmantel with stucco decoration and, in the back room, a wooden fireplace with iron fireback.
The underlying OLDER FARMHOUSE by design is likewise constructed of reddish-brown brick (late 19th-century work) and covered by a hipped roof of reed thatching curved at front and rear; owl boards; ridge chimney. In the residential section on the left a mounted door with fanlight and three straight-closed T-windows under one of which a barred cellar window with stone sill; on the right a similar layout and detailing (window, door and two windows). In the barn section widening on both sides with a crack, mounted stable doors and a series of manure doors (partly glazed, partly still with door), between which always a semi-circular stable window in the side gables; in the rear gable a mounted door, rectangular window and a weather-board section with door with sixteen-pane fanlight. Internally the main layout, beam ceilings and roof truss structure have been preserved among others.
The (later) BUILT-ON EXTENSION with side weather-board and roof truss is constructed of weatherboarded sections on a stone base; thatched hipped roof with owl boards; weather-board doors, glazed stable doors and several new light openings provided for the current function.
Valuation
The FARMHOUSE 'T ENDE (1890-1900 and considerably older) is of general cultural-historical, architectural-historical and urban-planning importance because of:
- the age and the construction and use history;
- the characteristic period-specific design of the younger residential house;
- the characteristic design of the old farmhouse with built-on extension;
- the recognizability and reasonable to high degree of integrity of exterior and interior;
- the presence of a reasonably intact floor plan and valuable interior components;
- the monumental appearance in relation to the characteristic location in the hamlet De Stapel at the edge of the Reest brook valley and
- as a recognizable link in the development of Drenthe farmhouse construction.
Nearby in the register
- Woonhuis, Stapelerweg 12Woonhuisunder 1 mi
- Boerderij(M1), Stapelerweg 21Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Groot Oever bij 12Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Groot Oever 10Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.