TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Woonhuis, Pelikaanstraat 17

Leeuwarden, Fryslân, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Woonhuis
Category
onroerend gebouwd
Built
1930
Address
Pelikaanstraat 17, 8916 AD Leeuwarden (and others)
Place
Leeuwarden
Province
Fryslân
Country
Netherlands
Coordinates
53.20509, 5.78468
Part of complex
519890
Monument number
519891

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

Stanford Libraries

2 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 3 Leeuwarden, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

DUBBELE VILLA, Pelikaanstraat 17 en 23 (aaneensluitend; de nummers 19 en 21 bestaan niet), met de nummers 25 en 27 en 29 en 31 deel uitmakend van het complex van drie dubbele villa's. In 1930 in Interbellum Architectuur ontworpen door D. Kalma en G. Witteveen in de Pelikaanstraat die in die periode volgebouwd is met vooral herenhuizen in rijen en koppels en enkele losstaande villa's. Van het drietal dubbele villa's is dit het koppel in de meest oorspronkelijke staat; nummer 17 is nagenoeg oorspronkelijk; nummer 23 heeft een aantal oorspronkelijk aspecten. In de deftige straat vormen deze rijzige en van hoge rieten kappen voorziene dubbele villa's het hoogtepunt.

Omschrijving

EXTERIEUR: De dubbele villa is op nagenoeg rechthoekige plattegronden gebouwd met inspringingen op de hoeken en erkeruitbouwen in het midden van de voorzijde; uitbouwen van één laag voor bijkeukens en kolenhokken aan de achterzijde. Twee bouwlagen hoog met hoge rietgedekte kap. Het woningpaar heeft geen uitgebouwde geveltop. Alle gevels gemetseld van gemêleerd oranjerode baksteen in drielingformaat, verwerkt in een klezoor-achtig verband met verdiepte lintvoegen. De woningen nummers 17 en 23 hebben in het midden een met de naastligger gekoppelde erker met aan de voorzijde een groot venster met smalle zijlichten. Elke woning heeft op de hoek een stevig, gemetseld penant met om de vier lagen een uitgemetselde laag en aan de zijkant een staand venster met bovenlicht. Op de verdieping een balkon met gesloten, gemetselde borstwering voor openslaande deuren met zijlichten. Op de hoek van de terugspringende partij zowel op begane grond als op verdieping hoekkozijnen met aan voor- en zijkant staande vensters. Achter de sprong de in de voor- of zijgevel geplaatste ingangspartij onder een betonnen luifel. De originele deuren zijn voorzien van lijstwerk en deurlichten in geometrische vormen. Bij voorgeveldeuren is de vrije zijde bij de ingangspartij afgegrensd door een met de zijmuur uitgelijnd borstweringmuurtje. Vanaf de ingangspartij schiet het rieten zijschild naar beneden door, waarbij dat schild nog wordt onderbroken door drieledig venster ter verlichting van het trappenhuis. Verder op de begane grond in de zijgevel drieledig keukenvenster. De achtergevel is op de begane grond in het midden iets uitgebouwd tot een met de naastligger gekoppelde erkerpartij met openslaande deuren en zijlichten en op de hoek met een uitgebouwde bijkeuken met kolenhok. Daarboven een doorlopend plat dak met houten hek; boven de erker openslaande deuren met zijlichten, boven de bijkeuken een glaspaneeldeur met zijlicht. Zowel uit het voor- als het achterschild van de rietkap is een in het midden gekoppelde dakkapel met twee tweelichtsvensters uitgebouwd. Naast de dakkapel is op het achterschild een hoge schoorsteen uitgemetseld.

De voortuin is van de openbare weg afgegrensd door gemetselde muurtjes met penanten, waartussen niet alle zwaaihekken meer aanwezig zijn.

INTERIEUR: De oorspronkelijke indeling van de meeste woningen is gemoderniseerd. Nummer 17 is qua indeling het oorspronkelijkst. De vestibule heeft een granito vloer, wit met zwarte rand, beige tegellambrisering met zwarte biezen en een dubbele glaspaneeldeur voorzien van verticale strips van kleurig glas-in-lood. Over de vestibule loopt de trap in kwarten met voor de architecten kenmerkende leuning en borstweringpanelen met uitgespaard golfmotiefje. In de hal bestaat de eenvoudige lambrisering uit vlakke panelen die aan de zijkanten afgezet zijn door fijne golflijstjes. Overigens eenvoudige paneeldeuren zijn alle nog met de kozijnen met een bol profiel aanwezig, op de verdieping enkele nog met originele krukken. De kamers en suite bezitten de pui met schuifdeuren met roeden en kasten; aan beide een open kast en een met een behangdeur. In de voorsalon een vernieuwde schouw; uit de hoekvensters is het eenvoudige glas-in-lood weggenomen. Plafonds in hal en salons betimmerd met boardplaten die een kaderpatroon vormen. Onder de zijvensters van de achterpui met openslaande deuren dwarsstaande getimmerde kinderbankjes met speelgoedberging onder de zittingen. De vierledige lichtschepping van de trappenhal boven is voorzien van decoratief glas-in-lood in blank, rood, lila en paars. Het plafond van het overloop betimmerd; de kamers bezitten de originele balken plafonds. De slaapkamers bezitten wandkasten die deels zorgvuldig zijn omgedraaid. Op de tweede verdieping zijn kamers afgetimmerd die deels zijn vernieuwd.

In nummer 23 is de suitepui met kasten tussen de woonvertrekken nog aanwezig. Net als de oorspronkelijke schouw is deze pui licht veranderd. De keuken is met een doorbraak aan het achtervertrek verbonden. De vertrekken worden nog grotendeels met de oorspronkelijk radiatoren verwarmd; in de keuken met een bordenverwarmingskastje van metaal. De in afgeronde omlijsting geplaatste paneeldeuren zijn oorspronkelijk. De vestibule met glasdeur met roeden, betegelde lambrisering en hal met trappenhuis met de voor Kalma en Witteveen kenmerkende houten balustraden met uitgespaard golfmotief zijn oorspronkelijk. De indeling van de verdiepingen is oorspronkelijk met balkenplafonds, paneeldeuren, kastenwanden. Het vertrek aan de zuidwestkant oorspronkelijk als kantoortje ingericht met een brede bureaunis inbouwkast en boekennis aan de kapzijde. Onder de kap kamers op de tweede verdieping, afgetimmerd met wanden van houten schroten. De meidenkamer met een in een uitklapbaar kastje opgenomen wasbak.

WAARDERING

De dubbele villa is van algemeen architectuurhistorisch, architectonisch en stedenbouwkundig belang

- als kenmerkende voorbeelden van villa's van het architectenkoppel Kalma en Witteveen;

- vanwege de uitwendig nagenoeg gave, representatieve en volumineuze levendigheid en de inwendige, bij nummer 23 enigszins gemoderniseerde heldere geleding en eenvoudige inrichting in Interbellum Architectuur;

- vanwege de volumewerking van de drie rijzige, van hoge rieten kappen voorziene en symmetrisch geordende dubbele villa's die vooral door hun levendige ruimtelijke geleding in de deftige straat het hoogtepunt vormen.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

DOUBLE VILLA, Pelikaanstraat 17 and 23 (adjoining; numbers 19 and 21 do not exist), together with numbers 25 and 27 and 29 and 31 forming part of the complex of three double villas. Designed in 1930 in Interwar Architecture by D. Kalma and G. Witteveen on Pelikaanstraat, which during that period was built up predominantly with townhouses in rows and pairs and a few detached villas. Of the three double villas, this pair is in the most original state; number 17 is nearly original; number 23 has a number of original aspects. On this prestigious street, these tall double villas with high thatched roofs form the highlight.

Description

EXTERIOR: The double villa is built on nearly rectangular floor plans with recesses at the corners and bay window extensions in the middle of the front elevation; single-storey extensions for sculleries and coal sheds on the rear elevation. Two storeys high with high thatched roof. The pair of dwellings has no built-out gable top. All elevations in mixed orange-red brick in triple-bond format, laid in a herringbone-like bond with recessed joint lines. The dwellings numbers 17 and 23 have in the middle a bay window coupled with the adjacent property, with a large window with narrow side lights on the front. Each dwelling has on the corner a sturdy, brickwork pier with a projected course for every four layers and on the side a tall window with fanlight. On the first floor a balcony with closed, brickwork parapet for french doors with side lights. At the corner of the recessed section, on both ground floor and first floor, corner windows with tall windows on front and side. Behind the recess the entrance section placed in the front or side elevation under a concrete canopy. The original doors are provided with mouldings and door lights in geometric shapes. For front elevation doors, the free side at the entrance section is bounded by a parapet wall aligned with the side wall. From the entrance section the thatched side slope continues downwards, with that slope further interrupted by a three-part window for lighting the stairwell. Further on the ground floor in the side elevation a three-part kitchen window. The rear elevation is on the ground floor in the middle slightly extended to a bay section coupled with the adjacent property with french doors and side lights, and at the corner with an extended scullery with coal shed. Above it a continuous flat roof with wooden railing; above the bay french doors with side lights, above the scullery a glass-panel door with side light. From both the front and rear slope of the thatched roof a centrally coupled roof dormer with two two-part windows is extended. Next to the roof dormer on the rear slope a tall chimney is brickworked.

The front garden is bounded from the public road by brickwork walls with piers, between which not all swing gates are still present.

INTERIOR: The original layout of most of the dwellings has been modernised. Number 17 is the most original in terms of layout. The vestibule has a granito floor, white with black border, beige tile wainscoting with black edges and a double glass-panel door provided with vertical strips of coloured leaded glass. The staircase in quarter turns runs over the vestibule with balustrade and parapet panels with a recessed wave motif characteristic of the architects. In the hall the simple wainscoting consists of flat panels which on the sides are finished with fine wave mouldings. Otherwise simple panelled doors are all still present with the frames with a rounded profile, on the first floor several still with original handles. The rooms en suite have the doors with sliding doors with glazing bars and cupboards; on both sides an open cupboard and one with a wallpapered door. In the front room a renewed chimney breast; from the corner windows the simple leaded glass has been removed. Ceilings in hall and rooms lined with board panels forming a frame pattern. Below the side windows of the rear doors with french doors traversally placed fitted children's benches with toy storage beneath the seats. The four-part lighting of the stairwell above is provided with decorative leaded glass in clear, red, lilac and purple. The ceiling of the landing is lined; the rooms have the original beam ceilings. The bedrooms have wall cupboards which in part have been carefully reversed. On the second floor rooms are lined, some of which have been renewed.

In number 23 the en suite doors with cupboards between the living areas are still present. Like the original chimney breast, this door section is lightly altered. The kitchen is connected to the rear room with a breakthrough. The rooms are still heated largely with the original radiators; in the kitchen with a metal plate warming cabinet. The panelled doors placed in rounded frames are original. The vestibule with glazed door with glazing bars, tiled wainscoting and hall with stairwell with the wooden balusters with recessed wave motif characteristic of Kalma and Witteveen are original. The layout of the floors is original with beam ceilings, panelled doors, cupboard walls. The room on the southwest side originally fitted out as a small office with a wide desk recess built-in cupboard and book recess on the roof slope. Rooms on the second floor under the roof, lined with wooden plank walls. The maid's room with a fold-out cupboard incorporating a washbasin.

VALUATION

The double villa is of general architectural-historical, architectural and urban design importance

- as characteristic examples of villas by the architect pair Kalma and Witteveen;

- on account of the externally nearly intact, representative and voluminous liveliness and the internal, at number 23 somewhat modernised clear articulation and simple arrangement in Interwar Architecture;

- on account of the volume effect of the three tall double villas with high thatched roofs and symmetrically ordered, which particularly through their lively spatial articulation form the highlight on the prestigious street.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map