Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Van Harenstraat 6
Leeuwarden, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1915
- Address
- Van Harenstraat 6, Locatie: Huizum-West, 8932 GC Leeuwarden (and others)
- Place
- Leeuwarden
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.19471, 5.79187
- Part of complex
- 519771
- Monument number
- 519784
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University Library
2 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 3 Leeuwarden, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
BLOK VAN 8 VOLKSWONINGEN, Van Harenstraat 6-18 en Hollanderstraat 13, deel uitmakende van het COMPLEX HOLLANDERWIJK.
De Hollanderwijk in 1915 in opdracht van de Woningvereeniging Leeuwarden naar ontwerp van Willem Cornelis de Groot in Overgangsstijl gebouwd. De vereniging kocht in 1912 ten zuiden van het spoorwegemplacement een wigvormig stuk grond van bijna 3 ha aan. In een eerste ontwerp vulde de architect het gebied in met 201 woningen in veertien uniforme noord-zuid gerichte bouwstroken. De inspecteur van de volksgezondheid maakte bezwaar tegen de rigide aanpak en het volgend ontwerp met 177 woningen was stedenbouwkundig veel levendiger. De stedenbouwkundige aanpak werd aanleiding om ook de architectuur te variren. De 139 standaardwoningen (met kleine variaties) zijn als tussenwoningen in de stroken geplaatst; de 38 grotere woningen (waarvan twee winkelhuizen) met sterk gevarieerde plattegronden en architectonische vormen zijn aan de randen van de wijk, op de hoeken en aan de ontsluitingsstraat tot stand gekomen.
In 1980/'83 heeft een algehele renovatie van de wijk plaatsgevonden. De indeling van de woningen is daarbij grondig gewijzigd. Aan de achterzijden zijn keukens/bergingen uitgebouwd die stedenbouwkundig en architectonisch veranderingen teweeg hebben gebracht, maar die door beplantingen aardig aan het zicht zijn onttrokken en het geheel slechts in geringe mate verstoren.
Omschijving EXTERIEUR: Het bouwblok van 8 volkswoningen bestaat uit 7 kleine woningen en een hoekwoning. De woningen zijn drie vakken breed voor een deur en twee vensters. Zowel de breedte als de hoogte van deuren en vensters met bovenlichten, voorzien van kleine roeden, verhouden zich evenwichtig met het gevelvlak. De woningen zijn gebouwd van grauwbruine baksteen en verlevendigd met allerlei sierlijkheden van rode strengperssteen. Speklagen ter hoogte van de onder- en bovendorpels van de vensters zijn bij alle woningen te vinden, ook in de geveltoppen. Laten de ontlastingsbogen boven de gevelopeningen al een diversiteit zien, de boogtrommels zijn met grote fantasie met steeds ander metselmozaïek gevuld. Elke straat heeft een eigen, kenmerkend mozaïekpatroon gekregen. Fraai gedetailleerde zinken hemelwaterafvoeren met vergaarbakken verrijkten het beeld eveneens, maar bij de renovatie zijn de meeste vervangen door eenvoudige exemplaren van kunststof. De langskappen die in het zicht liggen zijn gedekt met blauw geglazuurde Friese gegolfde pannen; de achterschilden met de gesmoorde pannen van dit type. Alle zolders zijn verlicht door dakkapellen. De contour van de daken werd oorspronkelijk niet weinig verlevendigd door schoorstenen die uit de naald van de daken gemetseld waren. Bij de vernieuwing van de wijk in de jaren-tachtig zijn de meeste schoorstenen verdwenen. De hoekwoning Hollanderstraat 13 is iets ruimer, heeft een schilddak waaronder door een uitsparing in het bouwblok een toegangsluifel is uitgespaard en een afgewolfde geveltop aan de zijkant.
INTERIEUR: De kleine woningen bestonden oorspronkelijk uit een kamer en een achterliggend alkoof met vaste bedden, een gang met steektrap, een kamer onder de kap en een plaatsje van 5 meter diep met een afdak en een privaat; de grotere woningen hadden een kamer of keuken extra beneden en soms onder de kap ook een extra afgeschoten kamertje. Bij de van 1980 tot 1983 uitgevoerde renovatie zijn de interieurs van alle woningen aangepast aan de eisen van modern wooncomfort. De gangen behielden de oorspronkelijke vorm; sommige met de oorspronkelijke tegelvloeren of restanten daarvan. Behoudens deze vloeren vallen de interieurs buiten de bescherming.
WAARDERING
Het blok woningen Van Harenstraat 6-18 en Hollanderstraat 13 is sociaal-historisch, architectuurhistorisch en stedenbouwkundig van groot algemeen belang
- als element in de wijk die een belangrijke plaats inneemt in de sociaal-maatschappelijke geschiedenis van de volkshuisvesting op de kentering van de kwantitatieve naar de kwalitatieve aanpak;
- als woningenstrook in het wijkproject dat in het oeuvre van architect W.C. de Groot een opvallende plaats inneemt als wijk met een eenheid in architectuur die tot op details grote variaties laat zien ter versterking van de stedenbouwkundige levendigheid, kenmerkend voor de Overgangsstijl;
- als element in de wijk van een levendige stedenbouwkundige aanpak met opvallende en subtiele ruimtelijke variaties in het stratenbeloop en de plaatsing van de woningen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
BLOCK OF 8 WORKING-CLASS DWELLINGS, Van Harenstraat 6-18 and Hollanderstraat 13, forming part of the HOLLANDERWIJK COMPLEX.
The Hollanderwijk was built in 1915 by commission of the Housing Association Leeuwarden to a design by Willem Cornelis de Groot in Transitional style. The association purchased in 1912, to the south of the railway yards, a wedge-shaped plot of land of almost 3 hectares. In an initial design the architect filled the area with 201 dwellings in fourteen uniform north-south oriented building strips. The inspector of public health objected to the rigid approach and the following design with 177 dwellings was much more lively in urban planning terms. The urban planning approach prompted the architect to vary the architecture as well. The 139 standard dwellings (with minor variations) were placed as terraced houses in the strips; the 38 larger dwellings (of which two shop-houses) with strongly varied floor plans and architectural forms came into being at the edges of the neighbourhood, on the corners and along the access street.
In 1980/'83 a comprehensive renovation of the neighbourhood took place. The layout of the dwellings was substantially modified in the process. Kitchens/storage rooms were added to the rear sides, which brought about changes in urban planning and architectural terms, but which have been reasonably concealed from view by planting and disturb the overall appearance only to a minor extent.
DESCRIPTION EXTERIOR: The building block of 8 working-class dwellings consists of 7 small dwellings and a corner dwelling. The dwellings are three bays wide with one door and two windows. Both the width and the height of doors and windows with fanlights, furnished with small glazing bars, are proportioned in balance with the facade surface. The dwellings are built of greyish-brown brickwork and enlivened with various ornaments of red pressed brick. Speckwork at the height of the under- and over-sills of the windows are found on all dwellings, also in the gable tops. Whilst the relieving arches above the facade openings already show diversity, the arch barrels are filled with great fantasy with always different brick mosaic. Each street has been given its own characteristic mosaic pattern. Finely detailed zinc gutters with collection boxes likewise enrich the appearance, but during the renovation most were replaced by simple examples in plastic. The side roofs that are visible are covered with blue glazed Frisian curved tiles; the rear roof sections with the chamfered tiles of this type. All attics are lit by dormer windows. The outline of the roofs was originally enlivened not a little by chimneys built up from the roof line. During the renovation of the neighbourhood in the nineteen-eighties most chimneys disappeared. The corner dwelling Hollanderstraat 13 is somewhat more spacious, has a hipped roof under which an entrance canopy has been recessed by an opening in the building block and an arched gable top on the side.
INTERIOR: The small dwellings originally consisted of a room and a rear-lying alcove with fixed beds, a passage with a staircase, a room under the roof and a yard of 5 metres deep with a lean-to and a privy; the larger dwellings had an additional room or kitchen below and sometimes under the roof also an additional partitioned-off small room. During the renovation carried out from 1980 to 1983 the interiors of all dwellings were adapted to the demands of modern living comfort. The passages retained their original form; some with the original tiled floors or remnants thereof. Apart from these floors the interiors fall outside the protection.
VALUATION
The block of dwellings Van Harenstraat 6-18 and Hollanderstraat 13 is of major general significance in terms of social history, architectural history and urban planning
- as an element in the neighbourhood which occupies an important place in the socio-historical history of working-class housing at the turning point from quantitative to qualitative approach;
- as a housing strip in the neighbourhood project which occupies a striking place in the oeuvre of architect W.C. de Groot as a neighbourhood with a unity in architecture that shows great variations down to details to reinforce the urban planning liveliness, characteristic of the Transitional style;
- as an element in the neighbourhood of a lively urban planning approach with striking and subtle spatial variations in street layout and the placement of the dwellings.
Nearby in the register
- Woonhuis, Waling Dijkstrastraat 7Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Van Harenstraat 7Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Starterstraat 10Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Waling Dijkstrastraat 6Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.